Skopje: de hoofdstad van Noord-Macedonië

Skopje is de hoofdstad en veruit de grootste stad van Noord-Macedonië, met ruim 520.000 inwoners. De stad ligt aan de rivier de Vardar, die het centrum in tweeën deelt. Op 26 juli 1963 verwoestte een aardbeving ongeveer 80 procent van de stad; daarbij kwamen 1070 mensen om het leven, en een groot deel van Skopje werd daarna opnieuw opgebouwd. Vanaf 2010 kreeg het centrum met het omstreden project Skopje 2014 tientallen nieuwe standbeelden, bruggen en gebouwen in klassieke stijl.

Het centrum is goed te voet te verkennen. Vanaf het Macedonië-plein met het ruiterstandbeeld Krijger te paard loop je over de Stenen Brug naar de Oude Bazaar, een van de oudste en grootste marktwijken van de Balkan, met de vesting Kale erboven. Verder zijn de kathedraal van Sint-Clemens van Ohrid en de triomfboog Porta Macedonia een bezoek waard. Skopje is ook de geboortestad van Moeder Teresa, aan wie een gedenkhuis in de Macedoniastraat is gewijd. Ten westen van de stad ligt de Matka-kloof, een populaire uitstap voor wandelaars en kanoërs.



Macedonië-plein en Krijger te paard

Het Macedonië-plein is het centrale plein van Skopje en met 18.500 vierkante meter het grootste plein van Noord-Macedonië. In de Joegoslavische tijd heette het Maršal Titoplein. Hier riep Kiro Gligorov, de eerste president, de onafhankelijkheid van het land uit. Vanaf het plein loopt de Macedoniastraat, de belangrijkste voetgangersstraat, richting het oude station.

Midden op het plein staat sinds september 2011 het ruiterstandbeeld Krijger te paard, met sokkel en fontein in totaal 28 meter hoog. Het beeld kostte ongeveer 9,4 miljoen euro en lijkt sterk op Alexander de Grote, wat tot spanningen met Griekenland leidde. Rond het plein staan meer standbeelden, onder meer van keizer Justinianus I en tsaar Samuel, en aan de rivierkant begint de Stenen Brug.



Stenen Brug

De Stenen Brug is het bekendste symbool van Skopje en staat ook in het stadswapen. De brug werd tussen 1451 en 1469 gebouwd onder sultan Mehmed II, op Romeinse fundamenten. Ze is 214 meter lang en 6 meter breed en rust op twaalf halfronde bogen. De brug verbindt het Macedonië-plein met de Oude Bazaar aan de overkant van de Vardar.

In 1555 raakte de brug zwaar beschadigd bij een aardbeving. In november 1944 wilden terugtrekkende Duitse troepen de brug opblazen, maar zagen daar op het laatste moment van af. Vanaf 1994 werd de brug ingrijpend gerestaureerd. Midden op de brug staat een uitkijkpost in de vorm van een mihrab, die in 2008 werd herbouwd. De wandeling over de brug is de populairste route tussen het nieuwe en het oude deel van de stad.

Oude Bazaar

De Oude Bazaar, de Čaršija, ligt op de oostoever van de Vardar, tussen de Stenen Brug, de vesting Kale en de rivier de Serava. Er was hier al in de 12e eeuw een handelswijk, en onder de Ottomanen groeide de bazaar uit tot een van de grootste marktwijken van de Balkan, met een bloeitijd in de 16e en 17e eeuw. Sinds 2008 is de wijk wettelijk beschermd als cultureel erfgoed.

In de smalle straatjes zitten winkels, ambachtslieden, cafés en restaurants. Je vindt er ook tientallen moskeeën, waaronder de Mustafa Pasja-moskee, en Ottomaanse badhuizen en karavanserais. De Daut Pasja-hamam uit de 15e eeuw is nu een kunstgalerie, en de Kuršumli An uit de 16e eeuw is de grootste van de drie bewaarde karavanserais. Aan de noordkant ligt de markt Bit Pazar, waar groente, fruit en kruiden worden verkocht.

Kerk van Sint-Clemens van Ohrid

De kerk van Sint-Clemens van Ohrid is de kathedraal van de Macedonisch-Orthodoxe Kerk en de grootste kerk van dat kerkgenootschap. Ze werd tussen 1972 en 1990 gebouwd naar een ontwerp van architect Slavko Brezoski en op 12 augustus 1990 ingewijd, 1150 jaar na de geboorte van Clemens van Ohrid. Het moderne gebouw is een rotonde van 36 bij 36 meter, opgebouwd uit koepels en bogen. Op het terrein staat een losse klokkentoren van 45 meter.

Binnen hangt een kroonluchter van vijf ton met ongeveer 400 lampen. De iconen zijn geschilderd door Gjorgji Danevski en Spase Spirovski, de fresco’s door Jovan Petrov en zijn medewerkers. De bovenkerk is gewijd aan Clemens, de onderkerk aan de Moeder Gods. De fontein voor de kerk is een geschenk van de islamitische gemeenschap.

Archeologisch Museum

Het Archeologisch Museum van Macedonië staat op de oostoever van de Vardar, tegenover het Macedonië-plein en naast de Stenen Brug. Het gebouw in neoklassieke stijl werd tussen 2009 en 2014 gebouwd als onderdeel van het project Skopje 2014 en ging in september 2014 open. Behalve het museum zijn er ook het Constitutionele Hof en het Nationaal Archief gevestigd.

De collectie gaat terug op de eerste archeologische verzameling, die in 1920 aan de universiteit van Skopje werd aangelegd. Het museum toont vondsten uit de prehistorie, de oudheid en de middeleeuwen uit heel Noord-Macedonië. Vooral ’s avonds is het gebouw een opvallend gezicht, als de zuilengalerij verlicht is en weerspiegelt in de rivier.

Porta Macedonia

Porta Macedonia is een triomfboog aan het Pellaplein, vlak bij het Macedonië-plein. De boog werd in 2011 en 2012 gebouwd ter gelegenheid van twintig jaar onafhankelijkheid en ging op 6 januari 2012 open. Hij is 21 meter hoog en maakt deel uit van het project Skopje 2014.

De gevels zijn bekleed met 193 vierkante meter marmeren reliëfs met taferelen uit de geschiedenis van Macedonië. In de boog zit een souvenirwinkel, en via trappen en een lift kun je het dak op. De bouw kostte 4,4 miljoen euro en werd daarom, net als de rest van Skopje 2014, bekritiseerd. Vanaf de boog loop je in een paar minuten naar het Macedonië-plein en het gedenkhuis van Moeder Teresa.

Alles over Skopje