Gori, de geboortestad van Stalin

Gori is de hoofdstad van de regio Sjida Kartli en ligt ongeveer 86 kilometer ten westen van Tbilisi. De stad telt ongeveer 42.500 inwoners. Gori is vooral bekend als de geboorteplaats van Jozef Stalin, die hier in 1878 werd geboren. Boven het centrum ligt op een rotsheuvel de vesting van Gori, die al in de 7e eeuw in gebruik was. Tijdens de oorlog met Rusland in augustus 2008 werd de stad gebombardeerd en tot 22 augustus bezet.

De meeste bezoekers komen voor het Stalinmuseum, met het geboortehuis van Stalin en zijn gepantserde treinwagon. Aan de voet van de vesting staat een monument met bronzen beelden van Georgische krijgers. Ongeveer 10 kilometer ten oosten van Gori ligt de grottenstad Uplistsikhe, aan de oever van de Mtkvari. Gori ligt aan de snelweg en de spoorlijn tussen Tbilisi en het westen van het land en is goed te combineren met een dagtocht vanuit Tbilisi.



Stalinmuseum

Het Stalinmuseum in Gori is gewijd aan Jozef Stalin, die in 1878 in deze stad werd geboren. De bouw van het hoofdgebouw begon in 1951 en in 1957 werd het museum officieel aan Stalin gewijd. In 1989 ging het dicht; later is het weer opengegaan als toeristische attractie. Het kleine houten huis waarin Stalin werd geboren staat onder een paviljoen voor het museum.

Binnen lopen zes zalen ongeveer chronologisch door het leven van Stalin, met foto’s, documenten, schilderijen, krantenartikelen en spullen die van hem zouden zijn geweest. De tentoonstelling eindigt bij een van zijn twaalf dodenmaskers. De presentatie stamt grotendeels uit de Sovjettijd en geeft een eenzijdig beeld; de repressie onder Stalin komt nauwelijks aan bod. Naast het museum staat de treinwagon van Stalin.



Treinwagon van Stalin

Naast het Stalinmuseum staat de groene treinwagon waarmee Stalin vanaf 1941 reisde. Het is een gepantserde Pullman-wagon van 83 ton. Stalin gebruikte hem onder meer voor de reizen naar de conferenties van Teheran in 1943 en Jalta in 1945, waar hij met Roosevelt en Churchill over de toekomst van Europa sprak. In 1985 werd de wagon naar het museum in Gori gebracht.

De wagon staat op een kort stuk spoor op het terrein van het museum en is van binnen te bekijken. Je ziet onder meer een vergaderruimte met een lange tafel, de slaapcoupé van Stalin met een bureau en een wasruimte. De wanden zijn met hout betimmerd en voor de ramen hangen gordijnen.

Vesting van Gori

De vesting van Gori, Goris Tsikhe, ligt op een rotsheuvel midden in de stad. De vesting was al in de 7e eeuw in gebruik en wordt in de 13e eeuw voor het eerst in bronnen genoemd. Door de ligging op de route tussen het oosten en het westen van Georgië was de vesting eeuwenlang van strategisch belang. Vooral de ronde muren aan de bovenkant van de heuvel zijn goed bewaard gebleven.

Vanaf de top kijk je uit over Gori, de rivier en de bergen in de omgeving. Binnen de muren is weinig bewaard gebleven; het gaat vooral om het uitzicht en de wandeling naar boven. Op de top wappert een grote Georgische vlag. Aan de voet van de heuvel staat het monument voor de Georgische krijgers, en het centrum ligt op een paar minuten lopen.

Monument voor de Georgische krijgers

Aan de voet van de vesting van Gori staat een monument met acht bronzen krijgers die in een kring op stenen zitten. De beelden zijn gemaakt door beeldhouwer Giorgi Ochiauri en ontstonden tussen 1981 en 1985. Oorspronkelijk stond het monument in het Vake-park in Tbilisi; later is het naar Gori verhuisd.

Het monument eert de moed van de Georgiërs en de offers van wie het land verdedigden. De krijgers zijn lang en slank, met grote handen en een stille, ingetogen houding. Naast de kring staat een steen met nissen waarin bezoekers kaarsen kunnen zetten. Het monument ligt in een klein park op de helling en is vrij te bezoeken, op weg naar de vesting.

Uplistsikhe

Uplistsikhe is een grottenstad op de hoge linkeroever van de Mtkvari, ongeveer 10 kilometer ten oosten van Gori. De oudste sporen van bewoning dateren van het einde van het 2e millennium voor Christus. De oudste gebouwen die er nog staan zijn uit het begin van onze jaartelling. De stad is helemaal in de zachte rots uitgehouwen, met woningen, zalen, wijnkelders, straten en een theater.

Op de top staat een christelijke basiliek van steen en baksteen uit de 9e of 10e eeuw. De stad was lang een belangrijk handelscentrum, maar raakte na de invallen van de Mongolen in de 14e eeuw in verval. Sinds 2007 staat Uplistsikhe op de voorlopige lijst van UNESCO. Het terrein is groot en de rotsen zijn glad en ongelijk, dus stevige schoenen zijn nodig. Vanaf de top kijk je uit over de rivier en de vallei.

Alles over Gori