Lausanne: de Olympische sporthoofdstad van de wereld

Lausanne ligt aan de noordoever van het Meer van Genève, in het kanton Vaud. Met ongeveer 140.000 inwoners is het de vierde stad van Zwitserland en na Genève de grootste stad aan het meer. De stad ligt tegen een steile helling: tussen de oevers bij Ouchy en de hoger gelegen wijken zit honderden meters hoogteverschil, en de metro brengt je van beneden naar boven. Rond Lausanne ligt de wijnstreek Lavaux, waarvan de terrassen met wijngaarden langs het meer sinds 2007 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staan.

Lausanne is sinds 1915 de zetel van het Internationaal Olympisch Comité en noemt zich de Olympische hoofdstad. Aan het meer staat het Olympisch Museum. De oude stad met de gotische kathedraal, het Château St-Maire en de overdekte markttrappen ligt op de heuvel. Bij het station ligt Plateforme 10, met drie musea voor kunst, design en fotografie. In de zomer trekken veel inwoners naar de stranden en kades bij Vidy en Ouchy.



Kathedraal van Lausanne

De kathedraal van Lausanne is een gotische kerk die rond 1170 werd begonnen en in 1275 werd ingewijd, in aanwezigheid van paus Gregorius X en Rudolf I van Habsburg. Toen Bern in 1536 het Pays de Vaud veroverde en de Reformatie invoerde, werden relikwieën, altaren en beelden verwijderd. Een deel van de kerkschat is nu te zien in het Historisch Museum in Bern. Het roosvenster in het zuidelijke transept, met een doorsnede van ongeveer 8 meter, dateert uit de jaren 1220 tot 1230.

Via 224 treden beklim je de toren naar een uitzichtplatform met zicht op het meer, de Alpen en de Jura. De hoogste spits, die bij de restauratie van 1873 onder Viollet-le-Duc werd toegevoegd, is 80 meter hoog. Sinds 1405 roept een nachtwaker vanaf de toren elke nacht tussen 22.00 en 2.00 uur het uur om.



Escaliers du Marché

De Escaliers du Marché, de markttrappen, verbinden de Place de la Palud in de benedenstad met de kathedraal op de heuvel. De houten trappen zijn overdekt met een dak van hout en dakpannen, wat ze een middeleeuwse uitstraling geeft. Op een van de palen van de overkapping zie je een jakobsschelp, het teken van de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela die door Lausanne loopt.

Rond de trappen en de Place de la Palud liggen winkels, cafés en restaurants. Aan de Place de la Palud staat ook het stadhuis van Lausanne, en op woensdag en zaterdag is er markt. Dit deel van de stad is een van de best bewaarde stukken van het historische centrum.

Musée cantonal des Beaux-Arts Lausanne

Het Musée cantonal des Beaux-Arts, kortweg MCBA, is het kunstmuseum van het kanton Vaud. Sinds oktober 2019 zit het in een nieuw gebouw van het architectenbureau Barozzi Veiga uit Barcelona op Plateforme 10, naast het station van Lausanne. Het bakstenen museumgebouw staat op het terrein van een voormalige locomotievenloods van de Zwitserse spoorwegen.

De collectie telt ongeveer 10.000 kunstwerken, van oude meesters tot hedendaagse kunst, met veel werk van kunstenaars uit Vaud, waaronder Félix Vallotton. Er zijn een vaste opstelling en wisselende tentoonstellingen. Met het mudac en Photo Elysée vormt het museum het kunstkwartier Plateforme 10, waar je de drie musea op één middag kunt bezoeken.

Olympisch Museum

Het Olympisch Museum ligt in Ouchy, in een park dat afloopt naar het Meer van Genève. In het park staan beelden en kunstwerken die met de Olympische Spelen te maken hebben, en bij de ingang brandt een olympische vlam. Het museum werd in 1993 geopend en na een grote renovatie in 2013 heropend. Kaartjes voor het museum koop je vooraf online.

Binnen volg je de geschiedenis van de Olympische Spelen, van de oudheid tot nu, aan de hand van filmpjes, voorwerpen en verhalen. Er is ook een interactieve ruimte waar je je reactievermogen, snelheid en kennis kunt testen. In het museum is ook een café-restaurant met uitzicht over het meer.

Stranden van Lausanne

Lausanne heeft verschillende officiële zwemplekken aan het Meer van Genève. Bij Vidy liggen het strand van Bourget en het openbare strand van Bellerive, en bij Ouchy kun je zwemmen bij de oude haven en langs de kade. De zwemplekken zijn met elkaar verbonden door een pad langs het meer, waar je kunt wandelen en fietsen.

Het water van het meer is helder, maar ook in de zomer vrij koel. Vanaf de stranden kijk je uit over het meer naar de bergen aan de Franse kant. Behalve zwemmen kun je er zonnen, suppen en wandelen. Op warme zomerdagen zijn de stranden populair bij inwoners van Lausanne.

Overnachten in Lausanne

De bekendste hotels van Lausanne liggen in Ouchy, aan het meer, met uitzicht op het water en de bergen. Het bekendste is het Beau-Rivage Palace, een luxehotel uit 1861 met tuinen aan het meer, zwembaden en een spa. Een ander historisch hotel is het Royal Savoy Hotel & Spa. Beide hotels behoren tot de duurste van de stad.

Wie minder wil uitgeven, vindt in het centrum en rond het station eenvoudigere hotels. Vergelijk de prijzen van verschillende aanbieders op Trivago.nl, zodat je weet waar je het voordeligst overnacht. Hotelgasten in Lausanne krijgen de Lausanne Transport Card, waarmee je gratis met het openbaar vervoer in de stad reist.

Château St-Maire

Het Château St-Maire is een van de opvallendste gebouwen in de oude stad van Lausanne. Het kasteel van baksteen en natuursteen werd rond 1400 gebouwd als residentie van de bisschoppen van Lausanne. Die functie verloor het in 1536, toen Bern het Pays de Vaud veroverde en de bisschop de stad moest verlaten. Daarna woonden de Bernse baljuws in het kasteel.

Tegenwoordig is het kasteel de zetel van de regering van het kanton Vaud. Het gebouw is daarom niet te bezoeken, maar je kunt er vanaf de straat omheen lopen. Het kasteel ligt aan de noordkant van de Cité, de oude bovenstad, op korte loopafstand van de kathedraal.

Mudac

Het mudac, voluit Musée cantonal de design et d’arts appliqués contemporains, is het museum voor hedendaags design en toegepaste kunst in Lausanne. Sinds juni 2022 zit het in een nieuw gebouw op Plateforme 10, het museumkwartier naast het treinstation. Het deelt dat gebouw met het fotomuseum Photo Elysée. Dat gebouw is ontworpen door het Portugese architectenbureau Aires Mateus.

Het museum toont design, glaskunst, grafisch ontwerp en andere toegepaste kunst van Zwitserse en internationale ontwerpers, met wisselende tentoonstellingen. Samen met het Photo Elysée en het kunstmuseum MCBA vormt het mudac Plateforme 10, zodat je de drie musea makkelijk in één bezoek combineert.

Meer van Genève

Het Meer van Genève, in het Frans Lac Léman, ligt op de grens van Zwitserland en Frankrijk en is met een oppervlakte van ongeveer 580 vierkante kilometer een van de grootste meren van West-Europa. Het meer wordt vooral gevoed door de Rhône, die uit de Alpen komt. Vanuit Lausanne kijk je over het water uit op de bergen aan de Franse kant.

Vanaf Ouchy varen boten van de CGN naar andere plaatsen aan het meer, zoals Évian aan de Franse oever, Montreux en Genève. Een deel van de vloot bestaat uit historische raderstoomboten. Langs de oever lopen wandelpaden en liggen stranden en zwemplekken.

Tour de Bel-Air

De Tour Bel-Air in het centrum van Lausanne werd in 1932 voltooid en geldt als de eerste wolkenkrabber van Zwitserland. De toren is ontworpen door architect Alphonse Laverrière en naar Amerikaans voorbeeld gebouwd, met een metalen skelet dat met steen is bekleed. Hij is 55 meter hoog. Omdat het gebouw tegen een helling staat, telt het aan de ene kant meer verdiepingen dan aan de andere.

Bij de bouw kreeg de toren veel kritiek. Tegenstanders vonden hem te hoog en te modern voor de oude stad, en sommigen vreesden dat hij het zicht op de kathedraal zou belemmeren. In de voet van het gebouw zit de Salle Métropole, een zaal waar sinds de jaren dertig artiesten als Joséphine Baker en Louis Armstrong optraden en waar nog steeds voorstellingen worden gegeven.

Hoofdkantoor van het IOC

Het hoofdkantoor van het Internationaal Olympisch Comité, Olympic House, werd op 23 juni 2019 geopend in Vidy, naast het Parc Louis-Bourget aan het Meer van Genève. Daarvoor werkten de ongeveer 500 medewerkers van het IOC verspreid over vier locaties in Lausanne. Het IOC is sinds 1915 in de stad gevestigd.

Het gebouw is ontworpen door het Deense bureau 3XN, samen met het Zwitserse IttenBrechbühl. De gevel heeft golvende lijnen en bij het ontwerp is veel aandacht besteed aan duurzaamheid. Olympic House is een kantoorgebouw en niet open voor publiek. Wie meer over de Olympische Spelen wil zien, gaat naar het Olympisch Museum in Ouchy.

Photo Elysée

Photo Elysée is het fotografiemuseum van Lausanne en een van de belangrijkste fotomusea van Europa. Het museum zat lange tijd in een villa in het Parc de l’Elysée in Ouchy en verhuisde in juni 2022 naar een nieuw gebouw op Plateforme 10, naast het treinstation. Daar deelt het een gebouw met het designmuseum mudac. Het nieuwe gebouw is ontworpen door het Portugese architectenbureau Aires Mateus.

Het museum beheert een grote collectie foto’s en archieven van fotografen en toont wisselende tentoonstellingen over de geschiedenis van de fotografie en hedendaagse fotografie. Er worden ook workshops en lezingen georganiseerd. De drie musea op Plateforme 10 liggen op loopafstand van elkaar.

Metro van Lausanne

Lausanne is de enige stad in Zwitserland met een volwaardige metro. De automatische lijn M2 werd op 27 oktober 2008 geopend en volgt deels het tracé van de oude kabelspoorlijn tussen Lausanne en Ouchy. De lijn is 5,9 kilometer lang en loopt van Ouchy aan het meer naar Croisettes in Épalinges. Met hellingen tot 12 procent is het een van de steilste metrolijnen ter wereld.

De belangrijkste haltes voor bezoekers zijn Lausanne-Gare bij het treinstation, Flon en Riponne-Maurice Béjart in het centrum. Daarnaast rijdt de lichtere lijn M1 tussen Flon en Renens. Hotelgasten krijgen de Lausanne Transport Card, waarmee je gratis gebruikmaakt van metro en bus in de stad.