Maribor: de stad van wijn en cultuur

Maribor ligt aan de rivier de Drava in het noordoosten van Slovenië, tussen het Pohorjegebergte en de wijnheuvels. Met ongeveer 100.000 inwoners is het de tweede stad van het land. In 2012 was Maribor Culturele Hoofdstad van Europa en in 2021 was Slovenië met Maribor Europese Regio van de Gastronomie. De stad staat bekend om haar wijntraditie, festivals en levendige oude binnenstad. Meer tips vind je op Maribor voor beginners.

In de oude stad liggen het kasteel van Maribor met het Regionaal Museum, de kathedraal van Sint-Jan de Doper, waar bisschop Anton Martin Slomšek begraven ligt, en de synagoge, een van de oudste van Europa. In de wijk Lent aan de Drava groeit de Stara trta, volgens het Guinness Book of Records de oudste nog vruchtdragende wijnstok ter wereld. Onder het centrum ligt de wijnkelder van Vinag, met kilometers aan gangen. Elk jaar in juni is Lent het decor van het Festival Lent, het grootste openluchtfestival van Slovenië. Even buiten de stad ligt het Pohorje, met wandelpaden en in de winter een skigebied. Meer over de stad lees je op Jeroen op vakantie.

Overnachten in Maribor

Ben je van plan om Maribor te gaan bezoeken? Hieronder vind je de leukste hotels!

De beste hotels in Maribor



Lent

Lent is de oudste wijk van Maribor en ligt aan de noordoever van de Drava. Vroeger was het een wijk van vissers, vlotters en handwerkslieden; tegenwoordig is het een populaire buurt met een boulevard langs het water, terrassen, restaurants en wijnbars. In de smalle straatjes staan oude huizen en delen van de middeleeuwse stadsmuur.

In Lent groeit de Stara trta, de oudste nog vruchtdragende wijnstok ter wereld, aan de gevel van het Huis van de Oude Wijnstok. Even verderop staan de Watertoren (Vodni stolp), een vestingtoren uit de zestiende eeuw, en de Joodse toren bij de synagoge. Elk jaar eind juni is Lent het centrum van het Festival Lent, het grootste openluchtfestival van Slovenië, met concerten, theater, dans en straatkunst. Vanaf Lent heb je een mooi uitzicht op de Oude Brug en de rivier. Lent is ook het vertrekpunt voor de tochten op de traditionele houten vlotten op de Drava.



Oudste wijnrank ter wereld

De Stara trta in de wijk Lent in Maribor is volgens het Guinness Book of Records de oudste nog vruchtdragende wijnstok ter wereld. De wijnstok is meer dan 400 jaar oud en groeit tegen de gevel van een oud huis aan de Drava. Het gaat om de druivensoort žametovka, ook wel Blauer Kölner genoemd, een oud ras dat in deze streek veel werd verbouwd.

In het huis is het Huis van de Oude Wijnstok gevestigd, met een tentoonstelling over de wijnstok en de wijncultuur van Slovenië, en een wijnwinkel en proeverij met wijnen uit de omgeving. Elk jaar levert de wijnstok nog druiven, waarvan een kleine hoeveelheid wijn wordt gemaakt. Die wordt in kleine flesjes gebotteld en door de stad als protocollair geschenk aan bijzondere gasten gegeven. De oogst gaat elk jaar in de herfst gepaard met een feestelijke ceremonie. Stekken van de Stara trta zijn geplant in steden in verschillende landen, als symbool van vriendschap met Maribor.

Glavni most

De Glavni most, de hoofdbrug, wordt ook wel de Oude Brug (Stari most) genoemd en is de bekendste brug van Maribor. De brug verbindt het oude centrum op de noordoever van de Drava met de wijken op de zuidoever. Ze werd in 1913 geopend en verving een oudere houten brug. De stalen boogbrug heeft drie bogen en is een van de herkenningspunten van de stad.

Vanaf de brug heb je een mooi uitzicht over de Drava, de wijk Lent met de Watertoren en de oude stad, en bij helder weer op het Pohorjegebergte. Over de brug rijden auto’s, bussen en fietsers, en aan beide kanten is er een voetpad. Wie een wandeling door Maribor maakt, komt vrijwel altijd over deze brug. Een rondje over de Glavni most, langs de boulevard van Lent en terug over een van de andere bruggen is een korte, mooie wandeling.

Kathedraal van Maribor

De kathedraal van Sint-Jan de Doper, Stolnica sv. Janeza Krstnika, is de belangrijkste kerk van Maribor. Op deze plek stond in de twaalfde eeuw al een romaanse kerk. In de veertiende en vijftiende eeuw werd die verbouwd in gotische stijl, en later kwamen er barokke elementen bij. Daardoor is het gebouw een mengeling van bouwstijlen, met een gotisch koor en een hoge klokkentoren. Sinds 1859, toen bisschop Anton Martin Slomšek de zetel van het bisdom naar Maribor verplaatste, is de kerk een kathedraal.

Het interieur is rijk versierd met altaren, schilderijen en houtsnijwerk; vooral het gotische koorgestoelte is bijzonder. In de kathedraal ligt Slomšek begraven, die in 1999 zalig werd verklaard. Op het Slomškov trg voor de kathedraal staat zijn standbeeld. De klokkentoren is ongeveer 57 meter hoog en kan worden beklommen. Vanaf de top heb je een mooi uitzicht over de daken van de oude stad, de Drava en het Pohorjegebergte. Rond de kathedraal liggen enkele van de mooiste straten van het centrum.

Anton Martin Slomšek

Anton Martin Slomšek (1800-1862) was een Sloveense bisschop, schrijver en dichter, die een belangrijke rol speelde in de culturele en religieuze ontwikkeling van Slovenië. Hij werd geboren in het gehucht Slom bij Ponikva en werd in 1846 bisschop van het bisdom Lavant. In 1859 verplaatste hij de zetel van het bisdom van Sankt Andrä in Karinthië naar Maribor, waardoor Maribor een bisschopsstad werd. Daarmee werd ook het Sloveense karakter van de stad versterkt.

Slomšek zette zich in voor onderwijs en voor het gebruik van de Sloveense taal, die in die tijd naast het Duits een ondergeschikte positie had. Hij richtte scholen op, schreef leerboeken, gedichten en religieuze teksten, en was medeoprichter van de uitgeverij Mohorjeva družba, die boeken in het Sloveens verspreidde. In 1999 werd hij door paus Johannes Paulus II in Maribor zalig verklaard; hij was de eerste Sloveen die deze eer kreeg. Slomšek ligt begraven in de kathedraal van Maribor; op het plein voor de kathedraal staat zijn standbeeld.

Kasteel van Maribor

Het kasteel van Maribor ligt aan het Grajski trg, het kasteelplein, in het centrum van de stad. Keizer Frederik III liet het in 1478 bouwen als vestingwerk in de stadsmuur, ter verdediging tegen de Ottomanen. In de eeuwen daarna werd het kasteel uitgebreid en verbouwd in renaissance- en barokstijl. Bijzonder zijn het rococotrappenhuis en de Riddersaal met een beschilderd plafond.

In het kasteel is het Regionaal Museum Maribor gevestigd. De vaste tentoonstellingen gaan over de geschiedenis, archeologie, kunst en volkscultuur van Maribor en de regio. Je bezoekt het museum met een rondleiding, die elk uur begint. Voor het kasteel staat de zuil van Sint-Florian, de beschermheilige tegen brand. Het kasteel ligt naast het Trg svobode met het monument voor de Nationale Bevrijdingsstrijd en de ingang van de wijnkelder van Vinag. Een bezoek aan het kasteel is een goed begin van een wandeling door de oude stad.

Drava

De Drava is een van de grote rivieren van Centraal-Europa. Ze ontspringt in Italië, in Zuid-Tirol, en stroomt door Oostenrijk, Slovenië en Kroatië, waar ze een deel van de grens met Hongarije vormt, voordat ze bij Osijek uitmondt in de Donau. De rivier is ruim zevenhonderd kilometer lang. In Slovenië stroomt de Drava door Maribor en Ptuj, en verder in Kroatië langs onder meer Varaždin.

In Maribor stroomt de Drava langs de wijk Lent, het oudste deel van de stad, met een boulevard langs het water met cafés en restaurants. Langs de oevers kun je wandelen en fietsen. In de zomer kun je een tocht maken op een traditioneel houten vlot, zoals de vlotters vroeger hout over de rivier vervoerden. Verschillende bruggen verbinden het centrum met de wijken aan de zuidkant, waarvan de Oude Brug, Glavni most, de bekendste is. Vanaf de bruggen heb je een mooi uitzicht over de rivier en de wijk Lent.

Narodni dom Maribor

De Narodni dom, het Nationaal Huis, is een cultureel centrum in het centrum van Maribor. Het gebouw werd in 1898 en 1899 gebouwd in neorenaissancestijl. Maribor hoorde toen bij Oostenrijk-Hongarije en had een overwegend Duitstalig stadsbestuur. De Narodni dom werd gebouwd als centrum van de Sloveense gemeenschap, met een theaterzaal, een bank, een leeszaal en verenigingsruimtes, en speelde een belangrijke rol in het Sloveense culturele leven van de stad.

Tegenwoordig is het gebouw de thuisbasis van Narodni dom Maribor, een van de belangrijkste culturele organisaties van Slovenië. Er worden concerten, theatervoorstellingen, tentoonstellingen en literaire avonden gehouden. De organisatie verzorgt ook het Festival Lent, het grote zomerfestival van de stad. Het gebouw met zijn torentjes en rijk versierde gevel staat in het centrum, niet ver van de Drava en het kasteel. Een bezoek aan een voorstelling of concert is een goede manier om het culturele leven van Maribor te leren kennen.

Spomenik NOB

Het monument voor de Nationale Bevrijdingsstrijd, Spomenik NOB, staat op het Trg svobode, het Vrijheidsplein, naast het kasteel van Maribor. Het herdenkt de partizanen en de slachtoffers die tijdens de Tweede Wereldoorlog vochten tegen de Duitse bezetting en omkwamen. Maribor werd in 1941 door nazi-Duitsland ingelijfd en had zwaar te lijden onder de bezetting en de bombardementen.

Het monument werd in 1975 onthuld en is gemaakt door de beeldhouwer Slavko Tihec. Het is een abstract bronzen werk in de vorm van een grote, gesloten bol of knop, die door de inwoners vaak de kodžak wordt genoemd. Het monument is een van de bekendste voorbeelden van modernistische oorlogsmonumenten in het voormalige Joegoslavië. Op herdenkingsdagen worden hier kransen gelegd. Onder het Trg svobode ligt de wijnkelder van Vinag, die je vanaf het plein kunt bezoeken.

Synagoge van Maribor

De synagoge van Maribor ligt in de voormalige Joodse wijk in de oude stad, vlak bij de Drava. Ze werd in de veertiende eeuw gebouwd en is een van de oudste bewaarde synagogen van Europa. In de middeleeuwen woonde er in Maribor een belangrijke Joodse gemeenschap, die in 1496 de stad moest verlaten na een verdrijvingsbevel van keizer Maximiliaan I.

Na de verdrijving werd de synagoge omgebouwd tot een katholieke kerk, gewijd aan Allerheiligen. Later diende het gebouw onder meer als opslagplaats en woonhuis. Eind twintigste eeuw werd het gebouw gerestaureerd en sindsdien is het een cultureel centrum met tentoonstellingen, lezingen en concerten over het Joodse erfgoed. In het gebouw is ook een kleine tentoonstelling over de geschiedenis van de Joodse gemeenschap in Maribor te zien. Voor de synagoge staat een gedenkteken voor de slachtoffers van de Holocaust. De synagoge ligt vlak bij de Joodse toren, een oude verdedigingstoren van de stadsmuur.

Winkelen in Maribor

Het centrum van Maribor is overzichtelijk en goed te voet te verkennen, wat winkelen er makkelijk maakt. De belangrijkste winkelstraten zijn de Gosposka ulica en de Vetrinjska ulica, voetgangersstraten met kledingwinkels, boetiekjes, juweliers en cafés. Ook rond het Glavni trg, het hoofdplein, en de Slovenska ulica vind je veel winkels. In de oude stad zitten daarnaast kleine zaken met lokale producten en ambachtelijke souvenirs.

Voor de bekende internationale ketens kun je terecht in Europark, het grootste winkelcentrum van Maribor, aan de zuidkant van de Drava op loopafstand van het centrum. Wie op zoek is naar streekproducten, kan naar de overdekte markt aan de Vodnikov trg, met kramen met groente, fruit, kaas, honing en pompoenpitolie. Wijn uit de regio koop je in de wijnwinkels in het centrum en bij de wijnkelder van Vinag. Ook in het Huis van de Oude Wijnstok in Lent zijn wijnen uit de omgeving te koop. De meeste winkels zijn op zondag gesloten.