Rabat: de hoofd- en koningsstad van Marokko

Rabat is de hoofdstad van Marokko en een van de vier koningssteden van het land. De stad ligt aan de Atlantische Oceaan, aan de monding van de rivier de Bou Regreg; aan de overkant ligt de stad Salé. In Rabat zetelen de regering en het parlement, en de koning heeft er zijn belangrijkste paleis. Rabat werd in 1912 hoofdstad tijdens het Franse protectoraat en bleef dat na de onafhankelijkheid in 1956.

Rabat voelt ruimer en rustiger aan dan veel andere Marokkaanse steden. De historische medina is kleiner en de moderne wijken zijn breed opgezet, met lanen en parken. De belangrijkste bezienswaardigheden liggen langs de Bou Regreg: de Kasbah van de Oudaya’s, de medina, de Hassantoren en het Mausoleum van Mohammed V. Sinds 2012 staat Rabat als moderne hoofdstad en historische stad op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Voor veel reizigers is Rabat een tussenstop, maar de stad is ook geschikt voor een rustige stedentrip. Meer tips lees je op Marokko voor beginners.



Hassantoren

De Hassantoren is al eeuwenlang het symbool van Rabat. De toren is de onvoltooide minaret van de Hassanmoskee, die de Almohadische sultan Yacoub al-Mansour vanaf 1195 liet bouwen. Het moest een van de grootste moskeeën ter wereld worden. Toen de sultan in 1199 overleed, werd de bouw stilgelegd en is de moskee nooit afgemaakt.

De minaret had volgens de plannen ongeveer tachtig meter hoog moeten worden, maar bleef steken op ongeveer 44 meter. Op het terrein ervoor staan nog ruim tweehonderd afgebroken zuilen van de gebedszaal en resten van de muren. Wat er van de moskee stond, raakte zwaar beschadigd door de grote aardbeving van 1755. De gevels van de toren zijn versierd met verschillende patronen in zandsteen, en binnen loopt een helling in plaats van een trap, waarover de muezzin volgens de overlevering te paard naar boven kon. Op hetzelfde terrein staat het Mausoleum van Mohammed V. De Hassantoren staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO als onderdeel van Rabat.



Medina van Rabat

Net als in de meeste Marokkaanse steden speelt het dagelijks leven in Rabat zich voor een groot deel af in de medina. De oude stad ligt tussen de Kasbah van de Oudaya’s en de moderne binnenstad en wordt omgeven door muren uit de zeventiende eeuw. Een van de belangrijkste toegangen is Bab el-Had, een monumentale poort met twee torens aan de zuidwestkant van de medina.

De medina van Rabat is kleiner, overzichtelijker en rustiger dan die van Fez of Marrakech, en je wordt er minder vaak aangesproken door verkopers. De belangrijkste winkelstraten zijn de Rue Souika en de Souk es-Sebat, waar kleding, schoenen, kruiden en huishoudelijke artikelen worden verkocht. In de Rue des Consuls, waar vroeger de buitenlandse consuls woonden, vind je tapijten, sieraden en ambachtelijke producten. Buiten de winkelstraten liggen rustige woonstraatjes. De moskeeën in de medina zijn, zoals bijna overal in Marokko, alleen toegankelijk voor moslims.

Kashba van de Oudaya’s

De Kasbah van de Oudaya’s is de oudste en meest sfeervolle wijk van Rabat. De vesting ligt op een rots aan de monding van de Bou Regreg en werd in de twaalfde eeuw door de Almohaden gebouwd. De naam komt van de Oudaya, een Arabische stam waarvan sultan Moulay Ismaïl hier in de zeventiende eeuw soldaten liet wonen. Je komt binnen via Bab Oudaya, een monumentale poort uit het eind van de twaalfde eeuw.

Binnen de muren loop je door smalle straatjes met wit en blauw geschilderde huizen. Bij de ingang bieden mensen zich aan als gids; een gids is niet nodig, want de kasbah is klein en goed zelf te verkennen. Bezienswaardigheden zijn de El-Atiqa-moskee uit 1150, de oudste moskee van Rabat, die alleen voor moslims toegankelijk is, het voormalige paleis van Moulay Ismaïl met het Musée des Oudayas, de Andalusische tuin en Café Maure. Vanaf het uitkijkpunt aan het eind van de hoofdstraat kijk je uit over de rivier, Salé en de Atlantische Oceaan, met beneden het stadsstrand.

Café Maure

Café Maure ligt in het lager gelegen deel van de Kasbah van de Oudaya’s in Rabat, naast de Andalusische tuin. Het terras kijkt uit over de rivier de Bou Regreg en de stad Salé aan de overkant, en is daardoor een van de bekendste uitzichtpunten van Rabat. Het is een vaste stop tijdens een wandeling door de kasbah.

Op de kaart staan vooral muntthee, koffie en Marokkaanse koekjes en gebak, zoals hoorntjes met amandelspijs. Vaak loopt een ober met een dienblad vol zoetigheden langs de tafeltjes. De prijzen zijn laag. Het café wordt bezocht door zowel inwoners van Rabat als toeristen; op drukke momenten, vooral in het weekend, kan het lastig zijn om een plekje te vinden. Het is een goede plek om even uit te rusten na een bezoek aan de kasbah en de tuin. Combineer het bezoek met een wandeling over het strand onder de kasbah.

Andalusische tuin

De Andalusische tuin ligt in het lager gelegen zuidelijke deel van de Kasbah van de Oudaya’s in Rabat. De tuin werd tijdens het Franse protectoraat, in het begin van de twintigste eeuw, aangelegd in de stijl van de Moorse tuinen van Andalusië. Verdiepte perken met sinaasappel- en citroenbomen, palmen, bananenplanten en bloemen worden doorsneden door paden en bevloeiingsgoten.

De tuin is een rustige, schaduwrijke plek, en je ziet er veel katten die door bezoekers en bewoners worden gevoerd. Aan de tuin grenst het voormalige paleis van sultan Moulay Ismaïl uit de zeventiende eeuw. Daarin is het Musée des Oudayas gevestigd, met onder meer sieraden, klederdracht en keramiek. Via de tuin loop je naar Café Maure, waar je op het terras kunt uitrusten met uitzicht op de Bou Regreg. De toegang tot de tuin is gratis. Wie de kasbah bezoekt, sluit de wandeling vaak af in de tuin en het café.

Mausoleum van Mohammed V

Het Mausoleum van Mohammed V ligt op hetzelfde terrein als de Hassantoren in Rabat. Het werd gebouwd in opdracht van koning Hassan II ter nagedachtenis aan zijn vader, koning Mohammed V, die geldt als de vader van de Marokkaanse onafhankelijkheid van 1956. Het mausoleum werd ontworpen door de Vietnamese architect Eric Vo Toan en in 1971 voltooid. Naast Mohammed V liggen hier ook koning Hassan II en zijn broer prins Moulay Abdallah begraven.

Het mausoleum is een voorbeeld van moderne Marokkaanse architectuur in traditionele stijl. De witte gevels hebben een groen pannendak, en binnen zijn de wanden en vloeren bekleed met marmer, tegelwerk en stucwerk. Kijk zeker omhoog naar het rijk versierde, vergulde plafond van cederhout. Vanaf een galerij kijk je neer op de witte onyx sarcofaag van Mohammed V. De ingangen worden bewaakt door leden van de koninklijke garde in ceremonieel uniform, sommigen te paard. De toegang is gratis; draag gepaste kleding.

Mohammed VI museum of modern art

Het Mohammed VI Museum voor Moderne en Hedendaagse Kunst (MMVI) in Rabat is het eerste grote museum in Marokko dat volledig is gewijd aan moderne en hedendaagse kunst. Koning Mohammed VI opende het museum in oktober 2014. Het gebouw ligt in het centrum van de stad, aan de Avenue Moulay Hassan, niet ver van het station Rabat-Ville.

De vaste collectie bestaat vooral uit werk van Marokkaanse kunstenaars uit de twintigste en eenentwintigste eeuw, van de pioniers van de moderne Marokkaanse schilderkunst tot hedendaagse kunstenaars. Daarnaast organiseert het museum grote tijdelijke tentoonstellingen, ook met werk van internationale kunstenaars. Een bezoek duurt ongeveer een à twee uur. Het museum is goed te combineren met een wandeling door de moderne binnenstad van Rabat, met zijn brede lanen en gebouwen uit de tijd van het Franse protectoraat.