Plymouth: een belangrijke historische havenstad

Plymouth is een havenstad met ruim 260.000 inwoners in het graafschap Devon, in het zuidwesten van Engeland. De haven aan de Plymouth Sound speelde een belangrijke rol in de geschiedenis. Sir Francis Drake begon hier zijn reis rond de wereld en in 1620 vertrokken de Pilgrim Fathers met de Mayflower naar Amerika, waar ze de Plymouth Colony stichtten. In Devonport ligt een van de grootste marinebases van Europa. Vanwege die marinebasis werd de stad in de Tweede Wereldoorlog zwaar gebombardeerd.

Na de oorlog werd het centrum opnieuw opgebouwd, waardoor Plymouth voor Engelse begrippen een moderne uitstraling heeft. Moderne gebouwen en Britse herenhuizen wisselen elkaar af. De oude havenwijk The Barbican bleef grotendeels gespaard en is de sfeervolste wijk van de stad. Vanaf The Hoe, het grasveld boven de zee met Smeaton’s Tower, heb je een mooi uitzicht over de baai. Je kunt er goed wandelen langs de boulevard en de kust. Door de ligging in het zuidwesten is het klimaat van Plymouth mild, waardoor de stad het hele jaar geschikt is voor een stedentrip.



Plymouth Sound

De Plymouth Sound is de baai in het Kanaal voor de stad Plymouth. De baai, die vaak kortweg The Sound wordt genoemd, is een van de grootste natuurlijke havens ter wereld. Door deze ligging werd Plymouth een van de belangrijkste havens van Engeland, een rol die de stad met de marinebasis Devonport nog steeds vervult. Midden in de baai ligt een golfbreker van ruim anderhalve kilometer, waarvan de bouw in 1812 begon. Daardoor ligt de haven beschut tegen stormen uit het zuiden.

Door de eeuwen heen vertrokken er vanuit de Plymouth Sound verschillende beroemde reizen. Sir Francis Drake begon hier in 1577 zijn reis rond de wereld, in 1620 vertrok de Mayflower met de Pilgrim Fathers naar Amerika en ook James Cook begon hier zijn ontdekkingsreizen. Om de baai te beschermen werden er forten gebouwd, waaronder de Royal Citadel boven The Hoe. Een rondvaart door de baai is een goede manier om de kust, de forten en de marineschepen te zien.



Smeaton’s Tower

Smeaton’s Tower is de rood met witte vuurtoren op The Hoe, met uitzicht over de Plymouth Sound. De toren werd ontworpen door John Smeaton en stond van 1759 tot 1877 op de Eddystone Rocks, een gevaarlijke rotsgroep ongeveer twintig kilometer ten zuiden van Plymouth. Smeaton gebruikte in elkaar grijpende granieten blokken en een nieuw soort kalk die onder water uithardde. Daarmee werd de toren een mijlpaal in de bouwkunde. Toen de rots onder de toren werd uitgesleten, werd een nieuwe vuurtoren gebouwd.

Het bovenste deel van Smeaton’s Tower werd daarna afgebroken en in 1882 opnieuw opgebouwd op The Hoe, als eerbetoon aan de ontwerper. De onderste helft staat nog steeds op de rots naast de huidige vuurtoren. Smeaton’s Tower is een groot deel van het jaar open voor bezoekers. Via steile trappen kom je boven, waar vroeger het licht brandde. Van daaruit heb je een mooi uitzicht over de kust, Drake’s Island en de Plymouth Sound.

The Barbican

The Barbican is de oude havenwijk van Plymouth en een van de sfeervolste delen van de stad. Een groot deel van Plymouth werd tijdens de Tweede Wereldoorlog verwoest, maar The Barbican bleef grotendeels gespaard. Daardoor vind je hier nog smalle straatjes met kinderkopjes en huizen uit de zestiende en zeventiende eeuw. In de wijk liggen veel bezienswaardigheden, zoals de Mayflower Steps, de Plymouth Gin distilleerderij en het Elizabethan House.

Langs de haven zijn pubs, restaurants en terrassen te vinden, die in de zomer vol zitten met inwoners, toeristen en studenten. Dat zorgt voor een levendige sfeer. Wie op zoek is naar iets bijzonders, kan een kijkje nemen in The House That Jack Built, een verzameling kleine winkels en boetieks rond een binnenplaats. Aan de overkant van de haven ligt het National Marine Aquarium, dat je via een voetgangersbrug over de sluis bereikt. Vanuit The Barbican vertrekken ook rondvaarten over de Plymouth Sound.

The Box

The Box is een museum en cultuurcentrum aan de rand van het centrum van Plymouth. Het opende in 2020, na een grote verbouwing van het oude stadsmuseum en de bibliotheek, aangevuld met nieuwbouw. Het complex brengt de collecties van de stad samen onder een dak. Er zijn zalen met archeologische vondsten uit de omgeving, natuurhistorie, kunst en de geschiedenis van Plymouth als havenstad. Daarnaast zijn er wisselende tentoonstellingen en een archief met foto’s, films en documenten over de stad.

Bijzonder zijn de boegbeelden van oude schepen die in de centrale hal hangen, een verwijzing naar de lange maritieme geschiedenis van Plymouth. Ook is er een afdeling met opgezette dieren en andere natuurhistorische voorwerpen. De vaste collectie is gratis te bezoeken, voor sommige tijdelijke tentoonstellingen betaal je entree. Het is een afwisselend museum waar je gemakkelijk een uur of langer rondloopt. The Box ligt op korte afstand van het winkelcentrum en is goed te combineren met een wandeling naar The Hoe.

Plymouth Gin

Midden in The Barbican staat de distilleerderij van Plymouth Gin, die ook bekendstaat als de Black Friars Distillery. Het gebouw is gemakkelijk te herkennen aan de hoge schoorsteen. De distilleerderij is gevestigd in een van de oudste gebouwen van de stad, dat ooit deel uitmaakte van een klooster. Sinds 1793 wordt hier gin gemaakt, waarmee het de oudste nog werkende gin distilleerderij van Engeland is. De gin wordt nog steeds volgens een recept uit die tijd gemaakt.

Wil je meer weten over de distilleerderij en de geschiedenis van de gin, dan kun je een rondleiding reserveren. Er zijn verschillende rondleidingen, waarbij je ziet hoe de gin wordt gestookt en meer hoort over de banden met de Royal Navy, die lange tijd een grote afnemer was. De rondleidingen sluiten af met een proeverij. In het gebouw is ook een bar waar je cocktails kunt drinken. Reserveer vooraf, want de groepen zijn klein en vooral in de zomer zijn de rondleidingen snel vol.

Drake’s Island

In de Plymouth Sound, voor de kust van Plymouth, ligt een klein eiland dat bekendstaat als Drake’s Island. Het eiland is vernoemd naar Sir Francis Drake, de Engelse zeevaarder die veel van zijn reizen vanuit Plymouth begon. Door zijn ligging midden in de baai had het eiland eeuwenlang een militaire functie. Er werden verdedigingswerken en kazematten gebouwd om de haven te beschermen tegen aanvallen vanaf zee. In de zeventiende eeuw werd het eiland ook gebruikt als gevangenis.

Tegenwoordig is het eiland in privébezit en niet vrij toegankelijk. Kijk vooraf of er rondleidingen of boottochten worden aangeboden als je het eiland van dichtbij wilt zien. Vanaf de kust van Plymouth heb je een mooi uitzicht op het eiland, vooral vanaf The Hoe en vanaf Smeaton’s Tower. In de vroege ochtend, als er nevel boven de Plymouth Sound hangt, is het uitzicht op zijn mooist. Ook tijdens een rondvaart door de baai vaar je dicht langs het eiland.

Overnachten in Plymouth

Na een dag in Plymouth is het prettig om een goede hotelkamer te hebben. De stad heeft hotels voor ieder budget, van ketenhotels in het centrum tot kleine bed and breakfasts in de straten achter The Hoe. Wie graag in de sfeer van de oude haven verblijft, zoekt een hotel in of bij The Barbican. Daar liggen de pubs, restaurants en het aquarium op loopafstand. Vanaf The Hoe heb je vaak uitzicht over de Plymouth Sound, wat een overnachting extra bijzonder maakt.

Het station van Plymouth ligt iets ten noorden van het centrum, dus een hotel in de buurt van het station is handig als je met de trein reist. Wil je zeker weten dat je de beste prijs betaalt voor je hotel in Plymouth, vergelijk dan de aanbiedingen op Trivago en vind de beste hoteldeals in Plymouth. Boek in de zomer op tijd, want dan is de stad populair.

Mayflower steps

In 1620 vertrokken de Pilgrim Fathers vanuit Plymouth met de Mayflower naar Amerika. Ze stichtten daar de Plymouth Colony, in het huidige Massachusetts. Ze waren niet de eerste Engelse kolonisten in Noord Amerika, want in 1607 was Jamestown in Virginia al gesticht, maar hun verhaal speelt een grote rol in de Amerikaanse geschiedenis. Met de inheemse Wampanoag sloten ze een verdrag. Het Thanksgiving dat in de Verenigde Staten wordt gevierd, gaat terug op een oogstfeest in de kolonie in 1621.

De Mayflower Steps in The Barbican werden in 1934 gebouwd als gedenkteken, op de plek waar men aanneemt dat de Mayflower vertrok. Bij het monument hangen verschillende plaquettes, ook ter herinnering aan andere bekende reizen die vanuit Plymouth begonnen. Wil je meer weten over de Pilgrim Fathers en de Mayflower, bezoek dan het Mayflower Museum, dat er vlakbij ligt. In 2020 stond de stad uitgebreid stil bij de vierhonderdste verjaardag van de overtocht.

Plymouth Aquarium

In Plymouth ligt het grootste aquarium van het Verenigd Koninkrijk, het National Marine Aquarium. Het aquarium opende in 1998 en neemt je mee langs verschillende zeeën en oceanen. Een van de afdelingen is gewijd aan de Plymouth Sound. Het is opvallend hoeveel bijzondere vissen en andere dieren er zo dicht bij de kust van Plymouth leven. Je ziet er haaien, roggen, octopussen en zeepaardjes. In een ander deel is het Eddystone Reef nagebouwd, met de dieren die daar van nature voorkomen.

In het grootste bassin wordt het leven in de Atlantische Oceaan getoond, en in een andere afdeling zie je de kleurrijke koralen en vissen van het Great Barrier Reef. Het aquarium ligt aan de haven, naast The Barbican, en is een van de drukstbezochte bezienswaardigheden van Plymouth. Het aquarium werkt ook aan onderzoek en bescherming van de zee. Reken op een bezoek van twee tot drie uur, en koop je kaartje bij voorkeur vooraf online.

Sir Francis Drake

Sir Francis Drake was een Engelse zeevaarder, kaper en politicus die een groot deel van zijn leven op zee doorbracht. Hij begon veel van zijn reizen in Plymouth. Tussen 1577 en 1580 zeilde hij met de Golden Hind rond de wereld, als eerste Engelsman. Tijdens zijn tochten viel hij herhaaldelijk Spaanse schepen en havens aan, onder meer in 1587 in Cádiz. In 1588 was hij een van de bevelhebbers van de Engelse vloot die de Spaanse Armada versloeg.

Drake was ook burgemeester van Plymouth en liet een waterleiding aanleggen die de stad van vers water voorzag. Op The Hoe, vlak bij Smeaton’s Tower, staat een groot standbeeld van hem. Volgens een bekend verhaal maakte hij hier eerst zijn partijtje bowls af voordat hij uitvoer tegen de Armada. Het eiland Drake’s Island in de Plymouth Sound is naar hem vernoemd. In The Box en tijdens een wandeling door The Barbican kom je meer te weten over zijn leven.

Total Eclipse

Op woensdag 11 augustus 1999 was er in het zuidwesten van Engeland een totale zonsverduistering te zien. Het pad van de totale verduistering liep over Cornwall en het zuiden van Devon, en Plymouth lag in die strook. Een totale zonsverduistering is op een bepaalde plek maar zelden te zien. Het was de eerste totale zonsverduistering op het vasteland van Groot Brittannië sinds 1927. Daarom trokken die dag duizenden mensen naar de kust van Devon en Cornwall om het verschijnsel met eigen ogen te zien.

Op veel plaatsen in de regio hing die ochtend bewolking, waardoor de zon zelf niet overal zichtbaar was. Toch werd het tijdens de totale fase midden op de dag even donker, een ervaring die veel bezoekers is bijgebleven. In Plymouth verzamelden de meeste mensen zich op The Hoe, met zicht over de Plymouth Sound. De volgende totale zonsverduistering die in Groot Brittannië te zien is, vindt pas in 2090 plaats.