Het aartsbisschoppelijk paleis van Nicosia ligt binnen de stadswallen, in het zuidelijke deel van de oude stad. Het is de zetel van de aartsbisschop van Cyprus, het hoofd van de Kerk van Cyprus. Het nieuwe paleis werd in de jaren vijftig van de twintigste eeuw gebouwd in neo-Byzantijnse stijl. Naast het nieuwe paleis staat het oudere paleis uit de achttiende eeuw. Aartsbisschop Makarios III, de eerste president van Cyprus, had hier zijn ambtswoning.

Op het terrein liggen ook de kathedraal van Sint Jan de Theoloog en het Byzantijns museum. Het paleis zelf is meestal niet te bezoeken, maar de kerk en het museum wel. In het complex bevindt zich ook een bibliotheek met oude manuscripten en boeken. Vlak bij het paleis liggen het huis van Hadjigeorgakis Kornesios en de Famagustapoort, zodat je een bezoek gemakkelijk kunt combineren met een wandeling door dit deel van de stad.

De Bandabulya is de overdekte gemeentelijke markt in het noordelijke deel van Nicosia. De markthal werd in de jaren dertig van de twintigste eeuw gebouwd, tijdens het Britse bestuur, en ligt vlak bij de Groene Lijn en de Selimiye-moskee. Na jaren van verval werd de markt gerestaureerd. Het is de plek om lokale producten te kopen.

Je vindt er verse groente en fruit, kaas zoals halloumi, kruiden, noten en zoetigheden zoals lokum, ook wel Turks fruit genoemd. Veel producten komen uit de omgeving of worden door de verkopers zelf gemaakt. Daarnaast zijn er kramen met textiel, kleding, sjaals en souvenirs. In de markthal en eromheen liggen kleine cafés, waar je Turkse koffie kunt drinken. Rond de markt zijn ook opvallend veel muurschilderingen te zien. De Bandabulya is goed te combineren met een bezoek aan de Selimiye-moskee, de Bedesten en de Büyük Han, die allemaal op loopafstand liggen.

Het Byzantijns museum ligt op het terrein van het aartsbisschoppelijk paleis in het zuidelijke deel van Nicosia. Het museum wordt beheerd door de Stichting Aartsbisschop Makarios III en staat ook bekend als het iconenmuseum. Het heeft een van de grootste collecties Byzantijnse kunst van Cyprus, met iconen uit de negende tot de negentiende eeuw. Veel daarvan komen uit kerken op het eiland.

Daarnaast zie je er fresco’s, mozaïeken, kerkelijke gewaden en liturgische voorwerpen. Een deel van de collectie bestaat uit kunstwerken die na 1974 uit kerken in het noorden waren verdwenen en later zijn teruggevonden en teruggebracht. Het museum geeft een goed beeld van de ontwikkeling van de religieuze kunst op Cyprus door de eeuwen heen. In het museum mag niet worden gefotografeerd. Naast het museum staan de kathedraal van Sint Jan de Theoloog en het paleis, zodat je een bezoek kunt combineren.

De Groene Lijn scheidt het noordelijke deel van Nicosia van het zuidelijke deel. De lijn ontstond eind 1963, toen een Britse officier na geweld tussen Grieks- en Turks-Cyprioten met een groene pen een scheidingslijn op de kaart van de stad trok. In 1964 kwam de vredesmacht van de Verenigde Naties, UNFICYP, naar Cyprus. Na de Turkse inval van 1974 werd de lijn de grens van een bufferzone dwars over het hele eiland, die nog steeds door VN-troepen wordt bewaakt.

Jarenlang was oversteken niet mogelijk. In april 2003 gingen de eerste grensovergangen open, en sinds 2008 kun je in de Ledrastraat te voet de grens over. Je moet daarvoor een paspoort of identiteitskaart laten zien. In de bufferzone staan nog verlaten huizen en winkels, die sinds 1974 vrijwel onaangeroerd zijn. Een wandeling langs de Groene Lijn geeft een goed beeld van de tweedeling van de stad. Aan beide kanten wordt een andere taal gesproken en is de sfeer anders, terwijl het dezelfde stad is.

De Haydar Pasha-moskee in het noordelijke deel van Nicosia werd gebouwd als de Sint-Catharinakerk. De kerk dateert uit de veertiende eeuw, toen Cyprus werd bestuurd door de Lusignans. Boven het zuidportaal zijn nog de wapens van deze Franse familie en andere adellijke families te zien. Het is een fraai voorbeeld van Franse gotiek, met hoge spitsboogramen, gebeeldhouwde portalen en waterspuwers.

Nadat de Ottomanen de stad in 1570 hadden ingenomen, werd de kerk omgebouwd tot moskee. Er kwam een minaret bij, maar verder bleef het gotische karakter van het gebouw grotendeels bewaard. Na de Sint-Sophiakathedraal, de huidige Selimiye-moskee, geldt het als het belangrijkste gotische gebouw van de stad. Tegenwoordig wordt het niet meer als moskee gebruikt. Het gebouw dient als kunstgalerie en culturele ruimte, waar tentoonstellingen worden gehouden. Het ligt op een paar minuten lopen van de Selimiye-moskee en de Bedesten.

Samanbahçe is een kleine woonwijk in het noordelijke deel van de oude stad van Nicosia. De wijk werd tussen 1918 en 1925 gebouwd door de Evkaf, de Ottomaanse religieuze stichting die op Cyprus veel bezittingen beheerde. Het geldt als het eerste sociale woningbouwproject van het eiland. De huizen waren bedoeld voor families met een laag inkomen.

De wijk bestaat uit ongeveer zeventig eenvoudige, witgekalkte huisjes in rijen, met in het midden een fontein. De huizen zien er grotendeels hetzelfde uit, maar de bewoners hebben ze met planten, bloemen en geverfde deuren een eigen karakter gegeven. Het is een rustige wijk, die een groot contrast vormt met de drukte in de winkelstraten van Noord-Nicosia. Er wonen nog steeds mensen, dus houd er bij een bezoek rekening mee dat je door een woonwijk loopt. De wijk ligt op korte loopafstand van de Arab Ahmet-wijk en de Selimiye-moskee.

De kathedraal van Sint Jan de Theoloog, in het Grieks Agios Ioannis, staat naast het aartsbisschoppelijk paleis in het zuidelijke deel van Nicosia. De kerk werd in 1662 gebouwd op de plek van een vroegere benedictijnse abdij. Van buiten is het een eenvoudig gebouw, maar het interieur is volledig beschilderd. De fresco’s werden in de achttiende eeuw aangebracht en vertellen het leven van Christus en verhalen uit de geschiedenis van de kerk op Cyprus.

Een van de bekendste taferelen toont de ontdekking van het graf van de apostel Barnabas, de stichter van de kerk op Cyprus. Daarnaast is er een rijk versierde, vergulde iconostase met iconen uit de achttiende eeuw. De kathedraal is de officiële kerk van de aartsbisschop van Cyprus. De kerk is open voor bezoekers, maar binnen mag niet worden gefotografeerd. Naast de kerk liggen het Byzantijns museum en het aartsbisschoppelijk paleis, zodat je een bezoek gemakkelijk kunt combineren.

De Kyreniapoort was de noordelijke toegangspoort van de oude stad van Nicosia, aan de weg naar Kyrenia. De poort werd in 1567 door de Venetianen gebouwd, samen met de nieuwe stadswallen. Oorspronkelijk heette de poort Porta del Proveditore, naar de Venetiaanse opzichter van de bouw van de vestingwerken. Op de poort zijn nog Venetiaanse inscripties te zien, en later voegden de Ottomanen ook inscripties toe.

Het huidige uiterlijk dateert grotendeels uit de Ottomaanse tijd. In 1821 werd boven op de poort een vierkante ruimte met een koepel gebouwd, die als wachtpost diende. In de Britse tijd werden aan beide kanten van de poort openingen in de muur gemaakt voor het verkeer, waardoor de poort nu als een losstaand gebouw op een plein staat. De Kyreniapoort ligt in het noordelijke deel van de stad. Er is een toeristeninformatiepunt gevestigd. Vlakbij ligt het museum van de Mevlevi Tekke.

Laiki Geitonia, wat volkswijk betekent, is een voetgangersgebied in het zuidelijke deel van de oude stad van Nicosia, vlak bij de Ledrastraat. De wijk werd in de jaren tachtig gerestaureerd, waarbij de traditionele huizen met houten balkons en binnenplaatsen hun oude uiterlijk terugkregen. Het is een van de sfeervolste plekken van de stad om rond te lopen.

Anders dan in de Ledrastraat vind je hier geen grote winkelketens. Er zijn vooral kleine winkels met handgemaakte producten, kant, keramiek, sieraden en Cypriotische specialiteiten zoals loukoumi. Daarnaast liggen er veel restaurants en taverna’s met terrassen in de smalle straatjes. Als het druk is, kan het lastig zijn om je tussen de bezoekers en de kramen door te bewegen. In de Laiki Geitonia is ook het toeristenbureau van de stad gevestigd. Daar kun je plattegronden en informatie over stadswandelingen krijgen, ook voor het noordelijke deel van Nicosia.

De Omeriye-moskee staat in het zuidelijke deel van de oude stad van Nicosia en is een van de weinige moskeeën in dat deel van de stad die nog in gebruik zijn. Het gebouw was oorspronkelijk de kerk van de Heilige Maria van een augustijnenklooster uit de veertiende eeuw. Nadat de Ottomanen Nicosia in 1570 hadden veroverd, werd de kerk in 1571 omgebouwd tot moskee. Volgens de overlevering had kalief Omar hier tijdens een bezoek aan de stad gebeden, en daar komt de naam vandaan.

Bijzonder is dat een deel van de vloer bestaat uit grafstenen uit de middeleeuwen, die rond en in de oude kerk lagen. Op sommige stenen zijn nog wapens en inscripties van Frankische families te zien. De moskee is voor bezoekers open buiten de gebedstijden. Draag gepaste kleding en trek bij de ingang je schoenen uit. Naast de moskee ligt een hamam uit de Ottomaanse tijd, die nog als badhuis in gebruik is.

Tegenover het Vrijheidsmonument zijn de resten te zien van een oud aquaduct, dat bekendstaat als het Silihtar-aquaduct. Het werd in de Ottomaanse tijd gebouwd om water uit de omgeving naar de oude stad van Nicosia te brengen. De watervoorziening was belangrijk voor de stad, met haar fonteinen, moskeeën en badhuizen. Het aquaduct liep vanaf de heuvels buiten de stad naar de oude stad.

Van het aquaduct zijn nog maar enkele delen bewaard gebleven. Het stuk bij het Vrijheidsmonument werd pas teruggevonden toen oude huizen die ertegenaan waren gebouwd, werden afgebroken. Je ziet er nog een reeks stenen bogen. Het aquaduct is minder groot dan het bekende Kamares-aquaduct van Larnaca, maar het is een van de weinige zichtbare overblijfselen van de oude watervoorziening van Nicosia. Het is goed te combineren met een wandeling langs de stadswallen en een bezoek aan de Kyreniapoort of de Famagustapoort.

De Panagia Faneromeni is een van de grootste kerken binnen de stadsmuren van Nicosia en staat in het zuidelijke deel van de oude stad. De huidige kerk werd in 1872 gebouwd, op de plek van eerdere kerken uit de Venetiaanse en Byzantijnse tijd. De stijl combineert Byzantijnse, gotische en neoklassieke elementen. Binnen zie je een rijk gesneden iconostase en veel iconen.

Naast de kerk staat een marmeren mausoleum voor de aartsbisschop en bisschoppen die in 1821, aan het begin van de Griekse onafhankelijkheidsstrijd, door de Ottomanen werden terechtgesteld. Tegenover de kerk staat de Faneromeni-school, een opvallend neoklassiek gebouw. Het plein rond de kerk en de straatjes in de omgeving zijn de laatste jaren een populaire plek geworden om uit te gaan. Er zijn veel cafés en bars met terrassen, die vooral in de avond vol zitten met jongeren en studenten. De kerk ligt op een paar minuten lopen van de Ledrastraat.

Het Vrijheidsmonument staat op het Podocataro-bastion, een van de bastions van de stadswallen van Nicosia, vlak bij de Famagustapoort. Het monument werd in 1973 opgericht ter herinnering aan de strijders van de EOKA. Deze Grieks-Cypriotische organisatie vocht van 1955 tot 1959 tegen het Britse bestuur en streefde naar aansluiting bij Griekenland. Veel strijders kwamen in die tijd in de gevangenis terecht.

Het monument toont een groep bronzen figuren. Twee soldaten trekken aan kettingen om een gevangenispoort te openen, waardoor gevangenen en inwoners naar buiten komen. Boven hen staat een vrouwfiguur die de vrijheid voorstelt. Het monument is omstreden. Het richt zich op het verhaal van de Grieks-Cyprioten en niet op dat van de Turks-Cyprioten, en ook het ontwerp kreeg kritiek. Tegenover het monument liggen de resten van het oude aquaduct van Nicosia.

De Mevlevi Tekke was een klooster van de Mevlevi-orde, een soefi-orde die wereldwijd bekend is van de draaiende derwisjen. Door hun draaiende dans, de sema, proberen de derwisjen in een staat van meditatie en verbondenheid met God te komen. De orde werd in de dertiende eeuw in Konya gesticht door volgelingen van de dichter Rumi. Het klooster in Nicosia werd in de zeventiende eeuw gebouwd en is een typisch voorbeeld van Ottomaanse architectuur op Cyprus.

Na de opheffing van de soefi-ordes in Turkije in 1925 bleef de tekke in Nicosia nog enkele decennia in gebruik. Tegenwoordig is het een museum. Je ziet er de ruimte waar de dans werd uitgevoerd, muziekinstrumenten, kleding en manuscripten. In een aparte ruimte staan de graftomben van verschillende sjeiks van de orde. Het museum ligt in het noordelijke deel van de stad, vlak bij de Kyreniapoort. Af en toe worden er nog voorstellingen met draaiende derwisjen gegeven.