Debrecen: de studentenstad van Hongarije

Debrecen is na Boedapest de grootste stad van Hongarije, met ruim 200.000 inwoners. De stad ligt in het oosten van het land, op de Grote Hongaarse Laagvlakte. Debrecen staat bekend als universiteitsstad en als centrum van het calvinisme in Hongarije; de stad wordt daarom ook wel het calvinistische Rome genoemd. In de Grote Kerk riep Lajos Kossuth in 1849 de onafhankelijkheid van Hongarije uit.

Het historische centrum ligt rond het Kossuth tér en de Piac utca, met de Grote Kerk, het Déri Museum en statige gebouwen. Ten noorden van het centrum ligt het park Nagyerdő, met het universiteitsgebouw, het stadion, een thermaal bad en het Aquaticum. Elk jaar op 20 augustus trekt het Bloemencarnaval door de stad. Debrecen is ook een goede uitvalsbasis voor het Nationaal Park Hortobágy, de poesta, dat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat, en voor het kuuroord Hajdúszoboszló. Meer over de stad lees je op Jeroen op vakantie.



Grote Kerk

De Grote Gereformeerde Kerk, Református Nagytemplom, aan het Kossuth tér is het bekendste gebouw van Debrecen. Op deze plek stond al in de middeleeuwen een kerk, die meerdere keren door brand werd verwoest. De huidige neoclassicistische kerk werd tussen 1805 en 1824 gebouwd naar een ontwerp van Mihály Péchy. Met plaats voor enkele duizenden kerkgangers is het de grootste protestantse kerk van Hongarije.

In april 1849 riep Lajos Kossuth in deze kerk de onafhankelijkheid van Hongarije van het Habsburgse Rijk uit. In de westtoren hangt de Rákóczi-klok, de grootste klok van de Hongaarse protestantse kerken. De torens zijn te bezoeken met een lift of via de trap; vanaf de top heb je een weids uitzicht over de stad. Op de verdieping eronder zie je de kap van de kerk en maquettes van eerdere kerken op deze plek. De klokken luiden nog regelmatig, dus het kan boven flink lawaaiig zijn. Achter de kerk staan het Reformatorisch College en het monument voor de galeislavenpredikanten.



Deri museum

Het Déri Museum is een van de belangrijkste musea van Oost-Hongarije en ligt in het centrum van Debrecen. Het museum gaat terug op een stadsmuseum uit het begin van de twintigste eeuw. De verzamelaar en industrieel Frigyes Déri schonk de stad zijn grote collectie, waarna voor het museum een nieuw gebouw werd neergezet, dat in 1930 openging en naar hem werd vernoemd.

De collectie omvat archeologie, volkenkunde, kunstnijverheid, munten en wapens, met onder meer voorwerpen uit het oude Egypte, het oude Griekenland en het Verre Oosten. Het pronkstuk is de Christus-trilogie van de Hongaarse schilder Mihály Munkácsy, drie enorme schilderijen over het lijden van Christus, die in een eigen zaal hangen. Voor het museum staan vier bronzen beelden van de beeldhouwer Ferenc Medgyessy, die de wetenschappen en kunsten verbeelden. Achter het museum ligt het museum voor moderne kunst MODEM. Het museum ligt op loopafstand van de Grote Kerk en het Kossuth tér.

Kossuth tér

Het Kossuth tér is het centrale plein van Debrecen en het hart van de historische binnenstad. Het plein is vernoemd naar Lajos Kossuth, de leider van de Hongaarse revolutie van 1848-1849, die in de Grote Kerk aan het plein de onafhankelijkheid uitriep. Zijn standbeeld staat op het plein. De Grote Kerk bepaalt met haar twee torens het beeld; daarnaast staan aan het plein en in de Piac utca statige gebouwen, waaronder het Aranybika en het stadhuis.

Op het plein staan fonteinen, beelden en bankjes, en er liggen veel terrassen in de straten rondom. In de zomer is het een ontmoetingsplek voor studenten, inwoners en bezoekers. Het plein is ook het decor van de grootste evenementen van de stad. Op 20 augustus, de nationale feestdag, trekt hier het Bloemencarnaval langs, met praalwagens vol bloemen, en ’s avonds is er vuurwerk. In de winter staat er een kerstmarkt. Vanaf het plein loop je in een paar minuten naar het Déri Museum en het Reformatorisch College.

Nagyerdei Park

Het park Nagyerdő, het Grote Bos, ligt ten noorden van het centrum van Debrecen en is het oudste beschermde natuurgebied van Hongarije. Het is een groot bosgebied met eiken, waarvan een deel als stadspark is ingericht. Vanaf het centrum ben je er met tram 1 in ongeveer tien minuten. Het park werd de afgelopen jaren grondig vernieuwd en is populair bij inwoners en de vele studenten van de universiteit, die aan de rand van het park ligt.

In het park liggen vijvers, fonteinen, wandelpaden en kunstwerken. Ook het Nagyerdei Stadion uit 2014, het voetbalstadion van Debreceni VSC, ligt hier, net als het Aquaticum, een thermaalbad en een dierentuin met pretpark. De oude watertoren in het park is gerestaureerd en heeft nu een uitkijkterras en een klimwand. In de zomer worden er films vertoond op een scherm van water en worden er in het openluchttheater concerten en voorstellingen gegeven. Het park is daardoor ook ’s avonds een levendige plek.

De universiteit van Debrecen

Debrecen is een van de belangrijkste universiteitssteden van Hongarije. De Universiteit van Debrecen telt tienduizenden studenten, onder wie veel buitenlandse studenten, vooral in de geneeskunde. De wortels van de universiteit liggen bij het Reformatorisch College van Debrecen, dat in 1538 werd opgericht en eeuwenlang een belangrijk centrum van onderwijs was. In 1912 werd in Debrecen een staatsuniversiteit gesticht, en in 2000 fuseerde die met andere hogescholen tot de huidige universiteit.

De universiteit heeft veel faculteiten, waaronder geneeskunde, natuurwetenschappen, techniek, landbouw en geesteswetenschappen. Het bekendste gebouw is het hoofdgebouw in het park Nagyerdő, een monumentaal neobarok gebouw uit 1932 met een grote binnenplaats en een vijver ervoor. Het gebouw is ook van buiten een bezoek waard en ligt op een korte wandeling van het Aquaticum en het stadion. Het Reformatorisch College staat nog altijd naast de Grote Kerk in het centrum en heeft een museum en een historische bibliotheek.

Aranybika

Het Grand Hotel Aranybika, het Gouden Stier, staat aan de Piac utca, op de hoek met het Kossuth tér, in het centrum van Debrecen. Op deze plek stond al sinds het eind van de zeventiende eeuw een herberg met deze naam. Het huidige gebouw werd in 1915 gebouwd naar een ontwerp van Alfréd Hajós, de eerste Hongaarse olympisch kampioen, die in 1896 goud won bij het zwemmen en daarna architect werd.

Het gebouw in art-nouveaustijl is een van de herkenningspunten van het centrum en was lange tijd het bekendste hotel van de stad. Later kreeg het complex een modernere vleugel. In 2021 werd het gebouw gekocht door het Mathias Corvinus Collegium, dat er een opleidingscentrum vestigde. Er waren plannen voor een grote renovatie, maar de toekomst van het gebouw is inmiddels onzeker en het doet geen dienst meer als hotel. De art-nouveaugevel is vanaf de straat goed te bekijken. Voor hotels in Debrecen kun je kijken in de buurt van het Kossuth tér en het park Nagyerdő.

Modem

MODEM, het Centrum voor Moderne en Hedendaagse Kunst, is het grootste museum voor moderne kunst in Oost-Hongarije. Het ligt in het centrum van Debrecen, achter het Déri Museum, en opende in 2006. Het moderne gebouw van glas en beton vormt een opvallend contrast met de historische architectuur in de omgeving.

Het museum heeft geen grote vaste collectie, maar organiseert wisselende tentoonstellingen van Hongaarse en internationale kunstenaars, van schilderkunst en beeldhouwkunst tot fotografie, design en installaties. Daarnaast zijn er educatieve programma’s en evenementen. Een bezoek is goed te combineren met het Déri Museum, dat er pal voor ligt, en een wandeling over het Kossuth tér. Kijk voor de actuele tentoonstellingen op de website van het museum, want het programma wisselt meerdere keren per jaar.

Wizzair

Debrecen heeft een eigen internationaal vliegveld, Debrecen International Airport, op ongeveer vijf kilometer ten zuidwesten van het centrum. Het is na Boedapest het belangrijkste vliegveld van Hongarije. De lagekostenmaatschappij Wizz Air vliegt van hieruit naar verschillende Europese bestemmingen. Voor 2026 kondigde Wizz Air een (hernieuwde) verbinding tussen Debrecen en Eindhoven aan. De vlucht duurt ongeveer twee uur.

Het vliegveld is klein en overzichtelijk, waardoor je snel buiten staat. Vanaf het vliegveld rijdt een bus naar het centrum van Debrecen, en er staan taxi’s. Wizz Air is een lagekostenmaatschappij: de basisprijs omvat alleen een kleine tas onder de stoel, en voor grotere handbagage, ruimbagage en het kiezen van een stoel betaal je extra. Kijk voor de actuele dienstregeling en prijzen op de website van Wizz Air, want de verbindingen en vluchtdagen wisselen per seizoen. Wie geen rechtstreekse vlucht vindt, kan naar Boedapest vliegen en met de trein in ongeveer drie uur naar Debrecen reizen.

Aquaticum Mediterranean Aqua Park en Spa

Het Aquaticum is het grote bad- en wellnesscomplex van Debrecen en ligt in het park Nagyerdő, ten noorden van het centrum. Het bestaat uit twee delen: een thermaalbad met geneeskrachtig water en een tropisch aangekleed waterpark, het Mediterrane Avonturenbad, onder een grote glazen koepel.

Het thermale water komt uit een eigen bron in Nagyerdő. Het wordt gebruikt bij de behandeling van gewrichts- en reumaklachten en is in Hongarije erkend als geneeskrachtig water. In het thermaalbad zijn binnen- en buitenbaden met verschillende temperaturen, sauna’s en behandelingen. In het waterpark zijn glijbanen, een stromingsbad, bubbelbaden, golfslagbaden en speelbaden voor kinderen. Bij het complex hoort ook een hotel. Het Aquaticum is het hele jaar open en is vooral bij slecht weer en in de winter populair. Het park Nagyerdő ernaast is in de zomer een fijne plek om te wandelen. Vanaf het centrum is het Aquaticum goed bereikbaar met tram 1.

Michiel de Ruyter

Debrecen heeft een bijzondere band met Nederland, en in het bijzonder met admiraal Michiel de Ruyter. In de zeventiende eeuw werden in Hongarije tientallen protestantse predikanten veroordeeld omdat ze weigerden hun geloof af te zweren. Een groep van hen werd als galeislaaf verkocht en naar Napels gebracht, dat toen onder Spaans bestuur stond.

In 1676 lag De Ruyter met zijn vloot bij Napels. Nederland en Spanje waren toen bondgenoten in de oorlog tegen Frankrijk. Op verzoek van De Ruyter werden de overgebleven 26 predikanten vrijgelaten. Achter de Grote Kerk van Debrecen staat een gedenknaald voor de galeislavenpredikanten, met een plaquette ter ere van De Ruyter. Ook is er in Debrecen een straat naar de Nederlandse zeeheld vernoemd. Voor Nederlandse bezoekers is het monument een opvallend stukje gedeelde geschiedenis.