Dubrovnik: prachtige ommuurde stad in Kroatië

Dubrovnik ligt in het zuiden van Kroatië, aan de Adriatische Zee, en telt ongeveer 41.000 inwoners. De stad wordt vaak de Parel van de Adriatische Zee genoemd. Eeuwenlang was Dubrovnik, toen Ragusa genoemd, het centrum van een zelfstandige republiek die rijk werd door de handel over zee. De oude binnenstad staat sinds 1979 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Het is een van de best bewaarde ommuurde steden ter wereld, met stadsmuren die nog volledig rond de stad lopen.

De meeste bezienswaardigheden hangen samen met de lange geschiedenis van de stad, zoals de stadsmuren, het Rectorenpaleis, het Sponzapaleis en het Franciscanenklooster. De hoofdstraat Stradun loopt dwars door de oude stad. Ook fans van Game of Thrones komen naar Dubrovnik, omdat veel scènes van de serie hier zijn opgenomen. Omdat de stad een van de belangrijkste toeristische bestemmingen van Kroatië is, worden er veel rondleidingen en boottochten aangeboden. Op Dubrovnik voor beginners lees je hoe je je bezoek aan de stad voorbereidt.



De stadsmuren van Dubrovnik

De stadsmuren zijn de bekendste attractie van Dubrovnik. Ze werden tussen de twaalfde en de zeventiende eeuw in verschillende fases gebouwd en uitgebreid. De muren zijn bijna twee kilometer lang en op sommige plaatsen tot 25 meter hoog. Aan de landkant zijn ze vier tot zes meter dik, aan de zeekant zijn ze dunner. Op verschillende plaatsen worden de muren versterkt door torens, bastions en forten, zoals de ronde Minčetatoren en het fort Sint Jan bij de oude haven.
stadsmuren
Dubrovnik is een van de weinige steden die nog volledig ommuurd zijn en waar je over de hele muur een wandeling kunt maken. De wandeling duurt ongeveer twee uur en je hebt onderweg uitzicht over de daken van de stad en de zee. De belangrijkste ingang ligt bij de Pilepoort. Omdat de muren smal zijn en het er in de zomer druk en warm is, kun je het best vroeg in de ochtend of laat in de middag gaan. Neem water en zonbescherming mee.



Kathedraal van Dubrovnik

De kathedraal van Dubrovnik is gewijd aan Maria-Hemelvaart en staat vlak bij het Rectorenpaleis, aan de zuidkant van de oude stad. De huidige kerk werd tussen 1673 en 1713 in barokstijl gebouwd, nadat de vorige kathedraal bij de aardbeving van 1667 was verwoest. Resten van eerdere kerken op deze plek zijn bij opgravingen onder de huidige kathedraal teruggevonden. Volgens de overlevering liet Richard Leeuwenhart een van die eerdere kerken bouwen, uit dank omdat hij hier in 1192 na een storm veilig aan land kwam.

Het interieur is licht en vrij sober, met witte stenen en bogen. Het licht valt naar binnen door de ramen in de koepel. Boven het hoofdaltaar hangt een groot schilderij van Maria-Hemelvaart, toegeschreven aan Titiaan en zijn werkplaats. In de schatkamer van de kathedraal worden de relieken van Sint Blasius bewaard, de beschermheilige van de stad. Aan Sint Blasius is ook een eigen kerk gewijd, de Sint Blasiuskerk aan het plein Luža. Voor de schatkamer betaal je een kleine toegangsprijs.

Rectorenpaleis

De Republiek Ragusa, het huidige Dubrovnik, werd bestuurd door raden waarin de adellijke families van de stad zitting hadden. Uit hun midden werd steeds voor een maand een rector gekozen, die tijdens zijn ambtstermijn in het Rectorenpaleis woonde. In die maand mocht hij het paleis alleen voor officiële zaken verlaten en woonde hij gescheiden van zijn familie. Op die manier wilde men voorkomen dat een persoon of familie te veel macht kreeg.

Het paleis werd in de vijftiende eeuw gebouwd en is een combinatie van gotiek en renaissance. Opvallend is de zuilengalerij aan de voorkant, met rijk versierde kapitelen. Tegenwoordig is het paleis een cultuurhistorisch museum. Je ziet er ingerichte stijlkamers, portretten, oude munten, wapens en een collectie draagstoelen. Je kunt ook een kijkje nemen in de oude gevangeniscellen. Zo krijg je een goed beeld van het bestuur en de rijkdom van de republiek. In de zomer worden op de binnenplaats concerten gegeven tijdens het Zomerfestival van Dubrovnik.

Aquarium van Dubrovnik

Het aquarium van Dubrovnik ligt in het fort Sint Jan, aan de oude haven van de stad. Het is een klein aquarium, ondergebracht in de dikke stenen ruimtes van het fort. Die locatie zorgt voor een bijzondere sfeer. Het spel van licht en water weerkaatst op de oude muren. De bassins zijn eenvoudig ingericht, maar geven een goed beeld van het leven onder water rond Dubrovnik. Het aquarium hoort bij een onderzoeksinstituut voor de zee.

De vissen, schaaldieren en andere dieren in het aquarium komen vooral uit de Adriatische Zee rond de stad. Je ziet er onder meer zeesterren, zee egels, inktvissen, murenen en verschillende soorten vissen die je ook tegenkomt als je in de buurt van de stad gaat snorkelen. Voor wie niet zelf de zee in wil, is het een goed alternatief. Een bezoek duurt niet lang, maar het is leuk voor kinderen en bij warm weer is het binnen prettig koel. Boven het aquarium is in hetzelfde fort het maritiem museum gevestigd.

Het strand van Dubrovnik

Het water rond Dubrovnik staat bekend om de heldere blauwe kleur. De meeste stranden bij de stad zijn kiezelstranden of rotsen met trappen naar het water. Op veel stranden zijn ligbedden en parasols te huur, en op de grotere stranden kun je ook kajaks en sup boards huren. Een kajaktocht langs de stadsmuren is een populaire manier om de stad vanaf het water te zien.

Het bekendste strand is het Banjestrand, net buiten de oude stad bij de Pločepoort. Vanaf het strand heb je uitzicht op de stadsmuren en het eiland Lokrum. In de oude stad zelf kun je bij Buža vanaf de rotsen aan de buitenkant van de muren de zee in. Het grootste strand ligt aan de baai van Lapad, met een autovrije promenade en speeltoestellen voor kinderen. Verder van de oude stad liggen het strand Sveti Jakov en het Copacabanastrand op het schiereiland Babin Kuk. Ook het eiland Lokrum, met de boot vanuit de oude haven bereikbaar, heeft rotsen om vanaf te zwemmen.

Natuurhistorisch museum

Het natuurhistorisch museum van Dubrovnik is een klein museum in de oude stad, dat een verrassende aanvulling is op de historische bezienswaardigheden. Het museum is verdeeld over een paar verdiepingen en in ongeveer een uur heb je alles gezien. De collectie gaat over de natuur in de omgeving van Dubrovnik en in de Adriatische Zee. Je ziet er opgezette vogels en zoogdieren uit Kroatië en een tentoonstelling over de dieren in de zee rond de stad.

Een van de bijzondere onderdelen is de collectie schelpen, die op een speelse manier wordt getoond. Daarnaast zijn er foto’s en wisselende tentoonstellingen over de natuur in de regio. Het museum is vooral leuk voor wie met kinderen reist of voor wie na het bezoek aan kerken en paleizen iets anders wil zien. Het is ook een goede plek om even uit de zon en de drukte te zijn. Kijk voor de actuele openingstijden op de website van het museum, want die verschillen per seizoen.

Verlosserskerk

De Verlosserskerk, in het Kroatisch crkva sv. Spasa, staat direct achter de Pilepoort, naast het Franciscanenklooster. De kerk werd gebouwd na de aardbeving van 1520, uit dank omdat de stad toen grotere schade bespaard bleef. De bouw duurde tot 1528 en werd geleid door de bouwmeester Petar Andrijić. Bij de grote aardbeving van 1667 bleef de kerk vrijwel onbeschadigd, terwijl een groot deel van de stad werd verwoest.

De kerk heeft een typische renaissancegevel met een ronde, symmetrische vorm en een driedelige afsluiting aan de bovenkant. Binnenin is de kerk minder eenduidig van stijl. Het gewelf is nog gotisch, terwijl de ramen en de gevel renaissance zijn. De kerk is klein en eenvoudig, en wordt tegenwoordig ook gebruikt voor concerten en tentoonstellingen. Het is een rustige plek midden in de drukte bij de ingang van de oude stad. Bij binnenkomst door de Pilepoort is het een van de eerste gebouwen die je ziet.

Stradun

De Stradun, officieel Placa, is de hoofdstraat van de oude stad van Dubrovnik. De straat is ongeveer 300 meter lang en loopt van de Pilepoort in het westen naar het plein Luža in het oosten. Voor een middeleeuwse stad is de straat opvallend breed. Dat komt door de oorsprong. Op deze plek liep vroeger een smal zeekanaal tussen het eiland waarop de stad Ragusa lag en de nederzetting op het vasteland. In de middeleeuwen werd het kanaal gedempt, waarna beide delen tot één stad samengroeiden.

Na de grote aardbeving van 1667, die ook de huizen langs deze straat verwoestte, werd de Stradun in een uniforme stijl herbouwd. Op de begane grond kwamen winkels en werkplaatsen, met deuren en ramen onder één boog. De verdiepingen erboven waren voor bewoning. De kalkstenen straat is door de vele voetstappen glad en glanzend geworden. Aan beide uiteinden staat een Onofriofontein. Vooral in de zomer is het er erg druk. In de vroege ochtend en laat in de avond is het rustiger.

Lovrijnacfort

Fort Lovrijenac, het fort van Sint Laurentius, staat net buiten de westelijke muren van Dubrovnik op een rots van 37 meter hoog boven de zee. Vanaf deze plek bewaakt het fort de toegang tot de stad over zee en over land. Volgens de overlevering werd het fort in de elfde eeuw in slechts drie maanden gebouwd, net voordat de Venetianen hier zelf een fort wilden bouwen om de stad onder controle te krijgen. Toen de Venetiaanse schepen met bouwmateriaal aankwamen, stond het fort er al.
lovrijenacfort-2
Later werd het fort verder uitgebouwd. Boven de ingang staat de Latijnse tekst Non bene pro toto libertas venditur auro: vrijheid wordt niet verkocht, zelfs niet voor al het goud van de wereld. Het fort is te bezoeken en biedt een mooi uitzicht over de oude stad en de muren. Met een kaartje voor de stadsmuren mag je ook het fort in. Lovrijenac werd gebruikt als decor voor de serie Game of Thrones. In de zomer worden er tijdens het Zomerfestival van Dubrovnik toneelvoorstellingen gegeven.

Lapad

Lapad is een schiereiland ten westen van de oude stad van Dubrovnik. Hier staan veel van de hotels van Dubrovnik, zodat de bezoekers niet allemaal in de oude binnenstad verblijven. Veel hotels liggen direct aan de kust en hebben het strand of een zwemplek voor de deur. Bij een aantal hotels gaat het om een eigen strand, maar er zijn ook openbare stranden, zoals het strand aan de baai van Lapad.

Vanaf Lapad rijden de stadsbussen van Libertas regelmatig naar de Pilepoort, de ingang van de oude stad. De rit duurt ongeveer een kwartier. Ook op Lapad zelf is genoeg te doen. Vanaf het strand loopt een lange autovrije promenade het schiereiland op, met restaurants, cafés en ijssalons. In de avond is het er druk en gezellig. Verder kun je over wandelpaden door het groene deel van het schiereiland lopen, met uitzicht over de zee en de eilanden. Lapad is een goede uitvalsbasis voor wie strand en stad wil combineren.

Onofriofontein

De Grote Onofriofontein staat aan het begin van de Stradun, vlak bij de Pilepoort. De fontein werd in 1438 gebouwd door de Italiaanse bouwmeester Onofrio della Cava. Hij was het eindpunt van een waterleiding van ongeveer twaalf kilometer, die water uit een bron in de heuvels naar de stad bracht. Daarmee kreeg Dubrovnik een betrouwbare watervoorziening, wat voor een ommuurde stad van groot belang was.

Tijdens de aardbeving van 1667 raakte de fontein zwaar beschadigd. De rijke versieringen op het bovenste deel gingen verloren, alleen de grote koepel bleef over. Rondom de fontein zitten zestien stenen maskers, waaruit het water stroomt. Op warme dagen zijn er veel mensen bij de fontein om verkoeling te zoeken, hun handen te wassen of een waterfles te vullen. Het water is drinkbaar. Aan het andere einde van de Stradun staat de kleinere Onofriofontein, die door dezelfde bouwmeester werd ontworpen.

Franciscanenklooster en apotheek

Het Franciscanenklooster ligt direct achter de Pilepoort, aan het begin van de Stradun. Via een smalle doorgang naast de kerk kom je in het klooster. Hier is sinds 1317 een apotheek gevestigd, een van de oudste apotheken van Europa die nog steeds in gebruik is. De oude apotheek met zijn houten kasten, potten en weegschalen brengt je eeuwen terug in de tijd. In de huidige apotheek kun je onder meer crèmes en zalven kopen die volgens oude recepten worden gemaakt.

Bij een bezoek aan het klooster hoort ook een wandeling door de romaanse kloostergang uit de veertiende eeuw. De zuilen zijn bekroond met kapitelen waarop mensen, dieren en planten zijn uitgebeeld, en in het midden ligt een tuin. In het kleine museum zie je kerkelijke voorwerpen, schilderijen en de inventaris van de oude apotheek. Ook de bibliotheek van het klooster heeft een bijzondere collectie oude boeken en handschriften. Het klooster is een rustige plek in de drukke stad.

Sponzapaleis

Het Sponzapaleis staat aan het plein Luža, aan het einde van de Stradun. Het werd tussen 1516 en 1522 gebouwd en is een mengeling van gotiek en renaissance. In tegenstelling tot de meeste gebouwen in de stad overleefde het paleis de grote aardbeving van 1667. Daardoor is het een van de weinige gebouwen in Dubrovnik die nog hun oorspronkelijke vorm hebben. Het paleis is gebouwd rond een rechthoekige binnenplaats, met galerijen op de verdiepingen erboven.

Het gebouw had in de loop van de tijd verschillende functies. Het diende als douanekantoor, waar handelaren hun goederen lieten wegen en belasting betaalden. Ook waren er een munt, een schatkamer en een wapenopslag in gevestigd. Tegenwoordig huist hier het archief van Dubrovnik, met documenten die eeuwen teruggaan in de geschiedenis van de Republiek Ragusa. In het paleis is ook een gedenkruimte voor de verdedigers van Dubrovnik tijdens de oorlog in de jaren negentig. De binnenplaats wordt soms gebruikt voor concerten en tentoonstellingen.

Kerk van Sint Ignatius

De kerk van Sint Ignatius staat aan het Jezuïetenplein, in het zuidelijke deel van de oude stad. De barokke kerk werd in het begin van de achttiende eeuw gebouwd voor de jezuïeten. Naast de kerk staat het voormalige jezuïetencollege. Het plein is vanaf de stad bereikbaar via een monumentale barokke trap uit 1738, die doet denken aan de Spaanse Trappen in Rome. De trap is bekend uit de serie Game of Thrones.

Het interieur van de kerk is rijk versierd met barokke fresco’s die het leven van Sint Ignatius van Loyola vertellen, de stichter van de jezuïetenorde. In een zijkapel naast de ingang is een grot ingericht naar het voorbeeld van de grot van Lourdes. Vooral in de avond, bij het licht van de kaarsjes, is dat een sfeervolle plek. Vanaf het plein voor de kerk heb je een mooi uitzicht over de daken van de oude stad. De kerk is meestal vrij toegankelijk, buiten de tijden van de diensten.

Maritiem museum

Een stad die al eeuwenlang zo verbonden is met de zee, heeft natuurlijk ook een maritiem museum. Het museum is gevestigd op de bovenste verdiepingen van het fort Sint Jan, aan de oude haven van Dubrovnik. Het vertelt de geschiedenis van de scheepvaart in de regio, met de nadruk op Dubrovnik zelf. De Republiek Ragusa had in haar bloeitijd een grote handelsvloot, die in de hele Middellandse Zee en daarbuiten voer.

In het museum zie je scheepsmodellen van verschillende tijdperken, van zeilschepen tot stoomschepen uit de twintigste eeuw. Er hangen schilderijen van schepen en kapiteins, en er zijn navigatie instrumenten, kaarten en andere voorwerpen uit de scheepvaart te zien. Ook de rol van de haven en de scheepsbouw voor de rijkdom van de stad komt aan bod. Het museum is te bezoeken met de Dubrovnik Pass, net als verschillende andere musea in de stad. Op de begane grond van hetzelfde fort ligt het aquarium.

Buza cafe

Buža is een bar op de rotsen aan de buitenkant van de stadsmuren van Dubrovnik. De naam betekent gat, en dat slaat op de kleine opening in de muur waardoor je er komt. Aan de andere kant van de muur kom je uit op de kliffen boven de zee. Op de rotsen zijn terrasjes gemaakt met tafeltjes en parasols, en via trappen en ladders kun je vanaf de rotsen de zee in. Inwoners en bezoekers komen hier overdag om te zwemmen en te zonnen.

Vanaf de bar heb je uitzicht over de open zee en het eiland Lokrum. In de avond, bij ondergaande zon, is het een populaire plek voor een drankje. Het is er dan vaak druk, dus kom op tijd als je een plekje wilt. Er zijn twee bars met deze naam aan de zuidkant van de muren. Ze zijn eenvoudig ingericht en serveren vooral drankjes en kleine hapjes. Bij slecht weer en buiten het seizoen zijn de bars gesloten. Volg in de oude stad de bordjes naar de bar.

Game of Thrones

Dubrovnik werd wereldwijd bekend als filmlocatie van King’s Landing in de serie Game of Thrones. Overal in de stad kom je groepen tegen die een Game of Thrones tour maken. Onder leiding van een gids lopen fans langs de bekende filmlocaties, terwijl de gids foto’s laat zien van de scènes die er werden opgenomen. Ook zonder tour herken je als liefhebber veel plekken uit de serie. Fort Lovrijenac was het decor van de Red Keep, en de Jezuïetentrap is bekend van de scène waarin Cersei door de stad moet lopen.

Andere locaties zijn de stadsmuren, de Minčetatoren, de oude haven en het eiland Lokrum, waar de scènes in Qarth werden opgenomen. Rondlopend door de stad begrijp je waarom de makers deze stad uitkozen. Er hoefde weinig te worden aangepast en je hebt soms het gevoel dat je door een filmset loopt. Op Lokrum staat een replica van de IJzeren Troon, waarop je op de foto kunt. Wil je zeker zijn van een plaats tijdens een Game of Thrones tour, koop dan vooraf je kaartjes online.