Den Bosch, hoofdstad van Bourgondisch Brabant

Midden in het gezellige Brabant ligt het Bourgondische ’s-Hertogenbosch, ook wel Den Bosch genoemd. Den Bosch is naast een van de grootste steden van de provincie Noord-Brabant ook het administratief en bestuurlijk centrum van de provincie. Hoewel ’s-Hertogenbosch ook wel Den Bosch wordt genoemd, is de eerste aanduiding toch echt de enige juiste. Ook al is de naam Den Bosch een stuk ouder. ‘S-Hertogenbosch is gelegen aan de samenloop van de Dommel, de Aa en de Willemsvaart, die samen de Binnendieze vormen. Den Bosch werd al in 1184 een stad met stadsrechten en is al die tijd een belangrijk centrum gebleven. Door de aanwezigheid van de bisschop in de stad heeft en had ’s-Hertogenbosch altijd een sterk katholiek karakter. Er zijn nog steeds veel oude kerken te vinden in de binnenstad.



De Kathedraal

De blikvanger van Den Bosch is natuurlijk wel de kathedraal. De Sint-Janskathedraal, gebouwd tussen ongeveer 1380 en 1530 in Brabantse gotiek, torent al eeuwenlang uit boven de stad. De kathedraal is tussen 1998 en 2010 grondig gerestaureerd en wordt sindsdien voortdurend onderhouden. Het restauratiewerk is te bewonderen in het Sint-Jansmuseum De Bouwloods aan de Torenstraat, met ruim 200 originele beelden en bouwfragmenten. Het is leuk om te zien hoe de beelden en andere delen van de kerk stukje bij beetje worden opgeknapt en opgepoetst. Daarnaast is de binnenkant van de kathedraal ook zeker het bewonderen waard. Er zijn enkele prachtige glas-in-loodramen die zeker op zonnige dagen een prachtig kleurrijk schouwspel op de vloer en wanden van de kerk projecteren. De entree van de kerk is gratis, maar men waardeert een kleine bijdrage voor de restauratie enorm.



Design Museum Den Bosch

Design Museum Den Bosch is een museum voor design en vormgeving in ’s-Hertogenbosch. Het museum richt zich op de rol van design in onze samenleving en toont hoe vormgeving onze cultuur, dagelijkse voorwerpen en ideeën beïnvloedt. Centraal staan tentoonstellingen over hedendaags en historisch design, met bijzondere aandacht voor keramiek, sieraden en toegepaste kunst van de twintigste en eenentwintigste eeuw. Naast de tentoonstellingen biedt het museum een interactieve ruimte waar je op een actieve manier kunt ervaren wat design betekent. Er zijn regelmatig rondleidingen en speciale activiteiten, zoals lezingen en workshops, die verdieping bieden bij de tentoonstellingen.

Het museum ontstond uit de collectie en tentoonstellingen van het voormalige Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch en transformeerde in 2018 tot het huidige Design Museum Den Bosch. De focus ligt sindsdien op design als breed cultureel fenomeen, met wisselende presentaties die zowel esthetiek als maatschappelijke thema’s behandelen.

Bezoekers kunnen in meerdere zalen prikkelende tentoonstellingen bekijken, variërend van internationale designobjecten tot thematische presentaties over de invloed van design op het lichaam, technologie of filosofie. De permanente presentatie Design! neemt je mee in verschillende facetten van vormgeving, zonder dat je per se een ticket nodig hebt om dit deel te bekijken.

Het museum ligt in het centrum van ’s-Hertogenbosch, op loopafstand van andere culturele attracties zoals Het Noordbrabants Museum. De ligging is goed bereikbaar te voet, met openbaar vervoer of fiets.

Rondvaart op de Binnendieze

Den Bosch heeft een netwerk van kleine waterloopjes. Het valt niet te vergelijken met de grachten van Amsterdam, maar toch is dit een aardige manier om Den Bosch te leren kennen. In kleine bootjes vaart men onder begeleiding van een gids langs de oude muren en vesting. In sommige stukken gaat men ook letterlijk onder de stad door. De gids kan u van alles vertellen over de oude panden, muren en vestingwerken die worden gepasseerd. Op deze manier kan men op unieke wijze de stad leren kennen. Men kan voor een rondvaart op de Binnendieze opstappen aan de Molenstraat of aan de Zuidwal. De tochten worden georganiseerd door de Kring Vrienden van ’s-Hertogenbosch, duren ongeveer 50 minuten en varen van 1 april tot en met 31 oktober.

Korte Putstraat

Dit is de Bossche versie van de Brusselse Rue des Bouchers. Een hele straat vol met alleen maar gezellige restaurants en cafés. Of je nu alleen lekker wilt borrelen of uitgebreid dineren het kan in dit oude straatje allemaal. Van Italiaans tot Bretons, van eetcafé tot brasserie, er is een grote verscheidenheid in etablissementen. Alle restaurants hebben buiten hun terrasjes staan zodat het bijna een groot overdekt straatterras wordt. Ook als het wat kouder is, doet de straat hierdoor toch warm en knus aan. De terrasverwarming doet de rest. In de weekenden wordt men met enige regelmaat aan het begin van de straat getrakteerd op een hapje en een drankje alvorens men het straatje inloopt om een keuze te maken uit de restaurants. Het bruist hier dan ook regelmatig van de gezelligheid.

De Bossche markt

In het hartje van het centrum van Den Bosch ligt de markt van Den Bosch. Dit schitterende plein is al eeuwen het middelpunt van de stad. Al in de veertiende eeuw was hier een plein te vinden. Centraal op het plein is er een standbeeld van Jeroen Bosch te vinden. Het beeld staat met zijn rug naar het huis waar deze Bossche schilder is opgegroeid. Op het plein is er tevens een vier meter diepe waterpunt te vinden. Vroeger werd deze overkapt door een houten puthuis maar tegenwoordig ligt er een zeven centimeter dikke glazen plaat over de put heen. Hierdoor kun je goed de bodem van de put zien.
Het plein wordt nog intensief gebruikt voor zijn oorspronkelijke doel. Iedere dinsdag en donderdag wordt er een groentemarkt gehouden. Op woensdag en zaterdag een waren- en stoffenmarkt. Iedere vrijdag wordt er een biologische markt georganiseerd. Daarnaast is er iedere eerste zondag van de maand een kleine maar gezellige markt op de Bossche markt te vinden.

Bossche Bol

Wie kent deze lekkernij nu niet. Heerlijk soezendeeg gevuld met slagroom en omhuld met een dikke laag chocolade. De echte Bossche Bollen eet u natuurlijk in Den Bosch. (Hoewel de inwoners hier zelf deze bollen sjokeladebollen noemen.) Je ziet ze dan ook overal op de kaart staan. Maar zoals bij alles is er wel een verschil in kwaliteit. Volgens de Bosschenaren zelf eet u de lekkerste Bossche bollen bij bakker Jan de Groot. Uiteraard zoals het hoort, vanuit de hand. Met mes en vork een Bossche bol eten kan echt niet!

Banketbakkerij Jan de Groot zit aan de Stationsweg, op loopafstand van het station. Reken op een rij voor de deur, zeker in het weekend.

Carnaval in Den Bosch

Zoals in iedere Brabantse stad wordt ook in Den Bosch flink carnaval gevierd. In ’s-Hertogenbosch doet men dat op oud Bourgondische wijze. Dat wil zeggen met een boerenkiel. Traditioneel start carnaval in Oeteldonk (zo heet de stad in carnavalstijd) met het ophalen van de Hôôgheid van het station op zondag, maar ook op zaterdag valt er al van alles te beleven in de stad. Zo wordt de jeugdprins met een bootje de Binnendieze opgevaren en start hij alvast het kindercarnaval. Andere hoogtepunten in deze gezellige dagen zijn de optocht op maandag en de kinderoptocht op dinsdag. Dinsdagavond eindigt het grote feest met het begraven van Boer Knillis op de Markt, dat om 23.33 uur begint. Daarna zit het carnaval er weer op. Wil je meer te weten komen over het Bossche carnaval dan kan je het hele jaar door terecht in carnavalsmuseum „Oeteldonks Gemintemuzejum”.

Design Museum Den Bosch (voorheen Stedelijk Museum)

Het Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch, kortweg SM’s, was het museum voor moderne kunst en vormgeving van de stad. In 2013 verhuisde het van het Kruithuis naar een nieuw gebouw in het Museumkwartier aan De Mortel 4, naast het Noordbrabants Museum. Sinds juni 2018 heet het museum Design Museum Den Bosch.

Het museum richt zich op toegepaste kunst, met als zwaartepunt keramiek en sieraden. De internationale sieradencollectie telt zo’n 1500 stukken van na de Tweede Wereldoorlog, met de nadruk op Nederlandse en Amerikaanse ontwerpers. Er zijn werken van wereldberoemde kunstenaars zoals Picasso, maar ook van Nederlandse talenten. Naast de vaste collectie zijn er met enige regelmaat wisselende tentoonstellingen over design en heeft het museum een sterk educatief programma.

De Parade

Wie wat wil eten en drinken komt in Den Bosch al snel op De Parade terecht. Dit plein aan de St. Jan was vroeger al het bruisende centrum van de stad en is nog steeds een belangrijke trekpleister in het weekend. Naast vele cafés en restaurants staat hier ook het Theater aan de Parade. Het oude theatergebouw werd in 2021 gesloopt en op 1 maart 2024 opende koning Willem-Alexander het nieuwe theater op dezelfde plek. De Parade wordt ook vaak gebruikt voor evenementen zoals concerten en het elders al genoemde Theaterfestival Boulevard, dat hier begin augustus zijn festivalterrein opbouwt.

Vanaf de terrassen op de Parade heb je bovendien het mooiste zicht op de Sint-Janskathedraal.

Winkelen

Wie van winkelen houdt, maar niet alleen gek is op de geijkte ketens kan in Den Bosch absoluut zijn slag slaan. Naast drie grote winkelstraten en enkele winkelcentra zoals Arena, waar veelal de grote merken te vinden zijn, is er in de straten daar rondom heen ontzettend veel leuks te ontdekken. Kleine steegjes herbergen hier leuke kleine winkels met prachtige sjaals en sieraden, leuke hebbedingetjes voor in huis, mooie antiekshopjes en leuke vintage winkels. Ook voor de kinderen zijn er leuke speelgoedwinkels, boekenwinkeltjes en kledingzaken waar niet de geijkte merken worden verkocht. Ook wie wat meer te besteden heeft is in Den Bosch aan het goede adres. De wat duurdere merken hebben hier in prachtige oude panden hun winkels en daarnaast kan men er voor een prachtige jurk terecht in de winkel van Addy van den Krommenacker. Kortom voor een dagje winkelen is ’s-Hertogenbosch absoluut een zeer sfeervolle aanrader.

Theaterfestival Boulevard

Begin augustus vindt ieder jaar het Theaterfestival Boulevard plaats, sinds 1985. Op de Parade in Den Bosch wordt een prachtig fantasierijk tentenkamp opgebouwd en elf dagen lang kan men er genieten van muziek, heerlijk eten en drinken en de leukste toneelvoorstellingen. Zowel jong en oud voelt zich er prima thuis met een zeer gevarieerd programma van folk tot jazz, van modern toneel tot Shakespeare, je weet nooit wat je bij Boulevard kan verwachten. Naast het festivalterrein waar de hele dag voorstellingen, bandjes en artiesten zijn te bewonderen, worden er ook op locatie prachtige voorstellingen gemaakt. Je weet nooit op welke vreemde plek je nu ineens terechtkomt en ieder jaar weet Boulevard weer te verrassen met prachtige stukken op bijzondere betoverende locaties. In het verleden werden er al stukken opgevoerd op zolderkamers, leegstaande ziekenhuizen en kantoorgebouwen. Boulevard maakt gebruik van de stad zelf als decor.