Breda: economisch hart van West-Brabant

Breda is een grote stad in het westelijke deel van Brabant aan de rivier de Mark. Breda heeft meer dan 175.000 duizend inwoners en behoort daarmee tot de top tien van grootste gemeentes van Nederland. De stad staat bekend om zijn prachtige oude binnenstad en sinds kort ook weer om zijn haven. Van oudsher is Breda een erg Oranje gezinde stad en de Prins van Oranje-Nassau was vroeger ook Heer van Breda. De stad is halverwege de 12de eeuw ontstaan en ongeveer honderd jaar later kreeg Breda stadsrechten. De stad is is in de eeuwen daarna tot de huidige grote gegroeid. De vroegere dorpen Ginneken en Princenhage zijn bij de gemeente Breda gevoegd. Breda heeft tegenwoordig een belangrijke regionale functie. Dit voornamelijk dankzij het grote theater en casino en de vele evenementen die er jaarlijks in de stad gehouden worden. In 2009 werd het centrum van Breda tot Beste Binnenstad van Nederland uitgeroepen.



Begijnhof

In de drukte van de stad aan de rand van het Valkenbergpark vind je dit prachtige begijnhof. Men komt binnen via de Catharinastraat en stapt via de grote toegangspoort het hof binnen. Ondanks dat het hofje midden in de stad ligt is het een oase van rust. Het begijnhof is van oudsher een soort kloostergemeenschap binnen de katholieke kerk. Alleen anders dan echte nonnen legden deze begijnen geen eeuwige geloftes af aan een kloosterorde. Ze leefden wel kuis en vroom met elkaar in een gemeenschap. De meeste begijnen hielden zich bezig met onderwijs, het verzorgen van armen en zieken en bidden voor de doden. Na de Tweede Wereldoorlog liep het aantal begijnen steeds verder terug en kwamen er steeds meer weduwen en alleenstaande vrouwen te wonen in het hofje. Het hofje bestaat naast de huizen van de begijnen uit een kerk en een mooie kruidentuin. Alles wordt nog steeds in alle rust en vrede onderhouden door de groep oudere dames die er wonen.



Ontdek Breda op de fiets

Een leuke stad als Breda leent zich prima voor een fietstocht. Tijdens een 2,5 tot drie uur durende fietstocht leer je de stad op een gezellige manier kennen, waarbij de gids je de hoogtepunten van Breda laat zien en je van alles vertelt over de hoogtepunten van deze Bourgondische Brabantse stad. De fietstocht door Breda vertrekt vanaf de Veilingkade 9.
Om deel te nemen is vooraf reserveren verplicht. Dat kan hier via internet.

Foto: Ron Magielse

Dames Pellens

De Dames Pellens begon als wijnbar annex eetcafé in het centrum van Breda, genoemd naar twee levensgenietende oude tantes uit het naburige Ulvenhout. De wijnbar in die vorm bestaat niet meer. Op Boschstraat 24 zit tegenwoordig restaurant Pellens, een sfeervol restaurant in het hart van de stad waar op open vuur wordt gekookt met producten van het seizoen. Je kunt er kiezen uit een proefmenu van vier tot zeven gangen of à la carte eten en op een aantal dagen ook lunchen.

De naam Dames Pellens leeft voort in Wijnkoperij Dames Pellens aan de Graaf Hendrik III laan 173, buiten het centrum. Deze wijnwinkel heeft meer dan 1100 verschillende wijnen in het assortiment en is van woensdag tot en met zaterdag geopend. Wie van een goed glas wijn houdt, kan hier terecht voor advies en een fles voor thuis.

De Beyerd

De Beyerd is een café, restaurant en brouwerij. De Beyerd was een van de eerste cafés in Brabant die de Nederlanders leerde te genieten van een lekker Belgisch biertje. De eigenaar toog zelf met enige regelmaat naar België om daar eigenhandig allerlei lekkere biertjes te proeven, in te kopen en ze te laten proeven door zijn klanten in het café. Inmiddels, ruim veertig jaar later, is de Beyerd een beroemd biercafé met zo’n 200 verschillende bieren op de kaart en heeft de eigenaar zelf een heuse Belgische bieronderscheiding gekregen. Naast het café is er inmiddels ook een restaurant waar uiteraard met verschillende bieren de heerlijkste gerechten worden klaargemaakt en sinds 2004 kent café de Beyerd zijn eigen brouwerij. Hier worden verschillende lekkere eigen biertjes gebrouwen.

Je vindt De Beyerd aan de Boschstraat 26, vlak bij het Stedelijk Museum Breda.

Chassé theater

Het Chassé Theater is een echte blikvanger in het centrum van Breda. Dit grote theater, met drie theaterzalen en drie filmzalen, is een bijzonder ontwerp van architect Herman Hertzberger en opende in 1995. Het theater staat op het oude Chasséveld, naast de voormalige Kloosterkazerne. Daarin is tegenwoordig een vestiging van Holland Casino gevestigd. Het Chassé theater kent een zeer gevarieerd programma met zowel dans, toneel, cabaret als muziek. Het heeft een belangrijke culturele regionale functie. Naast de concertzalen is er ook een cinema. Hier draaien naast de mainstream films ook met grote regelmaat meer filmhuisachtige films. Voor de voorstelling of na afloop van de voorstelling kan je hier in het theatercafé een lekker hapje eten. Na afloop is de bar aan de voorkant van het theater, toepasselijk In Front geheten, een leuke plek om na te kletsen over de voorstelling met een lekker glaasje wijn of goede cocktail.

Kasteel van Breda

Het kasteel van Breda was de woonplaats van de heren van Breda en tijdelijk ook van Willem van Oranje. Het kasteel is er omstreeks de eerste bewoning van Breda in de 12e eeuw weggezet. Zijn bewoners hebben in de loop der tijd er het een en ander aan verbeterd en verfraaid. Het kasteel is niet vrij toegankelijk, maar alleen te bezichtigen met een gids. Alleen tijdens de jaarlijkse kastelendag is het kasteel vrij te betreden. Sinds 1828 biedt het onderdak aan de Koninklijke Militaire Academie (KMA). Op de KMA worden de officieren opgeleid van de Koninklijke Landmacht, de Koninklijke Luchtmacht en de Koninklijke Marechaussee. Tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog werd de academie tijdelijk gesloten. In de Tweede Wereldoorlog werden hier onderdelen van het Duitse leger gehuisvest. Tegenwoordig kun je hier als burger de studie krijgswetenschappen volgen.

Winkelen in Breda

Breda staat bekend om zijn vele gezellige winkelstraten, mooie winkelcentrums en pittoreske steegjes. De Ginnekenstraat, Veemarktstraat, Lange Brugstraat, de Nieuwstraat en ’t Sas zijn de bekendste winkelstraten in Breda. In deze winkelstraten zijn alle grote winkelketens te vinden maar ook unieke winkels die alleen in Breda te vinden zijn. Deze winkelstraten kenmerken zich voornamelijk door de vele oude monumentale panden die er te vinden zijn. De Barones is het grootste overdekte winkelcentrum van Breda en staat bekend om zijn luxere winkels en boetieks. De Barones heeft zowel een ingang in de Lange Brugstraat als in de Nieuwstraat. De winkels zijn hier 6 dagen per week geopend en hebben de zondag als vaste sluitingsdag. Dit natuurlijk uitgezonderd de maandelijkse koopzondag. Iedere donderdagavond is er hier een koopzondag. Breda is recentelijk uitgeroepen tot de Beste Binnenstad van Nederland.

Festivals en evenementen

Breda kent verschillende leuke festivals en evenementen. Jarenlang was de bekendste de Roodharigendag, die van 2007 tot en met 2018 in Breda werd gehouden. In 2005 was kunstenaar Bart Rouwenhorst in Asten op zoek naar roodharige modellen. Zijn oproep voor modellen kreeg zo’n massaal gehoor dat hij besloot een speciale roodharige dag op te zetten. Het groeide uit tot een jaarlijks festival waar mensen uit de hele wereld op afkomen, met als hoogtepunt de groepsfoto in het Valkenbergpark. Sinds 2019 vindt het festival, inmiddels Redhead Days geheten, plaats in Tilburg.
Breda swingt ieder jaar in het hemelvaartsweekend de pan uit tijdens het Breda Jazz Festival. Overal in de stad in cafés maar ook in theaters en op pleinen klinkt er muziek. Voornamelijk jazz, maar ook aanverwante muziekstijlen kun je hier terug vinden. Een ontzettend gezellig festival waar ieder jaar vanuit heel Nederland liefhebbers op afkomen.
Aan het einde van het festivalseizoen, aan het einde van de grote vakantie, vindt het Breda Barst festival plaats. Op het Kasteelplein en in het Valkenbergpark treden diverse regionale bandjes op.

Valkenberg Park

Het Valkenbergpark was de vroegere tuin van het kasteel van Breda. Het heeft een echte parkachtige structuur met grote vijvers, fonteinen en mooie oude hoge bomen. Nu is het een fijn stadspark waar men rustig kan fietsen, wandelen en spelen. In de zomermaanden worden hier op dinsdagavond de zomeravondconcerten (Parkies) gehouden. Ook het Breda Barst festival vindt hier plaats. Omdat het park de doorgang is van het centrum naar het station zijn er altijd wel mensen te vinden in het park.
Het park is een groene rustplaats in de stad waar veel mensen vaak bij elkaar komen om wat te kletsen of te hangen in het gras. Er is een grote speelplaats voor kinderen die hier ook fijn kunnen fietsen, skateboarden en dergelijke. In het park staat ook het T-Huis van kunstenaar John Körmeling, een bijna kermisachtig aandoend paviljoen met grote letters en knipperlichten erop. Het lijkt nog het meest op een snoepkraam op de kermis. Tot en met 2018 werd hier ieder jaar de groepsfoto van de Roodharigendag gemaakt.

Grote Kerk

De Grote Kerk of Onze-Lieve-Vrouwekerk is een belangrijk historisch punt in de stad. De torenspits kun je al van verre boven de stad zien uitsteken. Het is een van de oudste monumenten in de stad. De Grote Kerk stamt uit de 15e eeuw en is een fraai voorbeeld van Brabantse gotiek. De kerk heeft geen religieuze functie meer maar is wel te bezichtigen. Een van de hoogtepunten is de oude grafkapel van de familie Oranje-Nassau ook wel de Prinsenkapel genoemd. Verschillende voorouders van Willem van Oranje uit het geslacht Nassau liggen hier begraven en ook Willem zelf zou hier te ruste zijn gelegd, was het niet dat ten tijde van zijn dood Breda in handen was van de Spanjaarden en men daarom uitweek naar Delft. De Prinsenkapel is net als de kerk zelf aan het eind van de vorige eeuw in zijn geheel gerestaureerd. In 2010 werd gevierd dat de kerk 600 jaar oud was. De mooiste onderdelen van de kerk zijn de Prinsenkapel, de verschillende praalgraven en het orgel. Tegenwoordig wordt de kerk voor diverse doeleinden gebruikt. Zo werd er in 2012 de landelijke 5 mei viering gehouden met werk van de Bredase beeldkunstenaar Pieter van Hulten.

Grote Markt

Wie wat lekkers wil eten en drinken en houdt van drukte en gezelligheid is op de Grote Markt in Breda aan het goede adres. Er zijn hier talloze eet- en drinkgelegenheden te vinden. In de zomermaanden zitten de terrassen hier altijd vol en valt er altijd wel wat te beleven. Ook in de wintermaanden is er dankzij de winterterrassen altijd veel volk hier op de been. Op vrijdag en zaterdagavond wordt er hier volop gefeest en ook met carnaval is de markt het centrum van het feestgedruis. Tijdens het Breda Jazz Festival vinden hier altijd veel optredens plaats. Op dinsdag en vrijdag kun je hier op de weekmarkt heerlijke verse groente en fruit halen. Tijdens de Singelloop is de start en finish op de Grote Markt.

Stedelijk Museum Breda (voorheen MOTI)

MOTI, voluit Museum of the Image, was van 2008 tot en met 2016 het museum voor beeldcultuur in Breda, gevestigd in het historische gebouw De Beyerd aan de Boschstraat. Het museum vertelde het verhaal van de hedendaagse beeldcultuur met film, foto’s, reclame, mode en ander beeldmateriaal, aangevuld met wisselende tentoonstellingen rond een eigen thema.

In 2017 is MOTI samengegaan met Breda’s Museum tot het Stedelijk Museum Breda, dat na een verbouwing in hetzelfde gebouw aan de Boschstraat 22 is geopend. Het nieuwe museum vertelt de geschiedenis van Breda en omgeving, van de Nassaus tot industrie en stadsontwikkeling, en toont daarnaast kunst en wisselende exposities. Ook voor kinderen is het een leuk museum: er worden regelmatig familieworkshops georganiseerd.

De haven

Sinds korte tijd heeft Breda weer een echte haven. In het verleden was er altijd al een haven in de rivier. In 2007 is de oude haven weer in ere hersteld op de plek waar in de jaren 60 van de vorige eeuw één van de eerste ondergrondse parkeergarages werd gebouwd. Deze nieuwe haven ligt bij het Spanjaardsgat. Met de komst van de nieuwe haven zijn er tal van gezellige restaurantjes en cafés langs de waterkant ontstaan. Men kan er ook in verschillende soorten bootjes rondvaarten doen. Er zijn kano’s te huur om zelf de singels rond te varen of men kan in een snelle boot een rondje rond Breda doen.

Koetserij Breda

Er zijn veel verschillende manieren om de stad Breda te bekijken: rondleidingen met of zonder gids, op de fiets, met een step of met een gps-route. Jarenlang kon dat ook met de koets van Koetserij Breda. De rijtoeren vertrokken vanaf de Vismarkt en er waren drie routes van verschillende lengte, langs het Chassé Theater, langs de singels of door de historische binnenstad. Wie het bijzonder wilde maken, liet zich door de koets ophalen bij het hotel of combineerde de rijtoer met een diner.

Koetserij Breda is inmiddels gesloten. Wie de stad liever vanaf het water ziet, kan vanuit de haven bij het Spanjaardsgat een rondvaart maken of een kano huren.

Roodharigendag

Roodharigendag is een jaarlijks terugkerend evenement dat van 2007 tot en met 2018 in Breda werd gehouden en sinds 2019 onder de naam Redhead Days in Tilburg plaatsvindt. Het evenement werd voor de eerste keer in 2005 georganiseerd door de kunstschilder Bart Rouwenhorst in de Noord-Brabantse gemeente Asten. Aan de eerste Roodharigendag deden ongeveer 150 dames en meisjes met rood haar mee. Het evenement nam echter al snel grotere vormen aan. De eerste keer dat het in Breda werd georganiseerd kwamen er ongeveer 500 roodharigen op af en in de jaren daarna groeide het aantal snel. Het festival trekt tegenwoordig deelnemers uit heel de wereld. Het is het grootste evenement dat wereldwijd speciaal voor roodharigen wordt georganiseerd. Het hoogtepunt van het evenement is ieder jaar de groepsfoto, die in Breda in het Valkenbergpark werd gemaakt. In 2013 werd tijdens de Roodharigendag met 1672 roodharigen op één foto het wereldrecord “meeste roodharigen op één plek” gevestigd. Het evenement trekt de aandacht van de internationale pers en tijdens de Roodharigendag lopen er vele tientallen journalisten door de stad heen. In Breda werd het evenement ieder jaar in het eerste weekend van september georganiseerd; in Tilburg vindt het eind augustus plaats.