Spa: wellness centrum in de Ardennen

Midden in de Ardennen ligt een van de oudste en meest toeristische bestemmingen van België. Voor wie houdt van oude grandeur en de weemoed van oude kuuroorden is Spa een uitstekende bestemming. Deze prachtige oude stad doet je terugdenken aan uitgebreide soirées, dames in baljurken en heren in rokkostuum. Spa is sinds de ontdekking van de bronnen een belangrijk kuuroord in Europa. Vroeger al kwam de rijke adel en burgerij uit heel Europa om bij te komen en zich te laven aan het heilzame bronwater. Was je op zoek naar high society, dan moest je in Spa zijn, waar de grote bals en feesten je om de oren vlogen. Niet voor niets kreeg de stad in deze periode de bijnaam “Het café van Europa”. Het oude casino, het oude kuurgebouw en de brede straten omzoomd met hoge, mooie gebouwen zijn hier nog levende bewijzen van. Tegenwoordig is dit chique er wel vanaf, maar de grandeur is met name in de gebouwen nog steeds te zien. En ook nu komen er nog steeds vele mensen om de bronnen en de kuuroorden te bezoeken. Ook de oude gebouwen zijn te bezichtigen en enkelen herbergen ook leuke musea die je meer te weten laten komen over de oude geschiedenis. Niet alleen het kuren in Spa doet de mens goed; op de vele terrasjes, in restaurants en cafés kun je ook de inwendige mens goed verwennen.
Wil je even weg uit de stad, dan is de prachtige natuur van de Ardennen met al zijn attracties vlakbij.



Francofolies

Francofolies is het grootste meerdaagse Franstalige muziekfestival van België en wordt hier ieder jaar in juli gehouden. Officieel heet het festival “Les Francofolies de Spa” maar dit werd al snel verbasterd tot Francofolies. Het festival wordt hier sinds 1994 gehouden en is de opvolger van het Festival International de la Chanson Française. Het is in de jaren erna niet alleen uitgegroeid tot het grootste Franstalige festival van België maar behoort met een gemiddelde van 200.000 bezoekers tot de grootste festivals in België. Het festival heeft meer te bieden dan alleen Franstalige muziek, tijdens de Francofolies is de gehele binnenstad van Spa omgetoverd tot een festivalterrein. Overal kan men kraampjes met eten, drinken en snuisterijen vinden.
Verspreid over het oude centrum van Spa staan er verschillende podia opgesteld waar men gratis de diverse artiesten kan bewonderen. In het Parc des Sept Heures en in het park Villa Royale van de Koninklijke villa Marie-Henriette worden er concerten gehouden waar men een entree voor moet betalen. Op sommige dagen zijn deze concerten al lang van tevoren uitverkocht. Het is dus slim om in de voorverkoop een ticket te bestellen en anders voor vertrek te controleren of er kaarten aanwezig zijn.



Restaurant L’Art de Vivre

Op de hoek van het Square Maréchal Foch bij de uitgang van het Parc des Sept Heures staat het Restaurant L’Art de Vivre. Dit restaurant behoort tot de beste restaurants in Spa, zowel qua eten als qua bediening. Het moet er wel bij gezegd worden dat het bedienend personeel bij L’Art de Vivre niet tot de snelste ter wereld behoort, maar wie heeft er nu haast in zo’n schitterende ambiance. In de zomermaanden kan men hier prachtig buiten zitten op het zonneterras dat gedeeltelijk is overdekt. Op het terras bevindt zich ook de kruidentuin van het restaurant en er staat een kleine fontein. Wie een goed adres zoekt om in Spa te lunchen of te dineren, zit bij L’Art de Vivre op het juiste adres. Kijk voor je bezoek even naar de actuele openingstijden.
spa4

Het oude kuurhuis of Badhuis

In het oude kuurhuis of Badhuis van Spa is het allemaal begonnen voor de stad Spa. Het gebouw staat hier ook wel bekend als het Établissement des Bains. Het was de burgemeester Joseph Servais die hier het eerste kuuroord van de stad liet bouwen. Het gebouw stamt uit het midden van de 19de eeuw en is ontworpen door de architect Léon Suys. De geschiedenis van Spa en het geneeskrachtige water gaat echter nog veel verder terug. Een van de oudste bronnen is de bron van Sint-Remaclus, de patroonheilige van Spa en de Ardennen. Volgens de overlevering werd deze bron vooral bezocht door pasgetrouwden, omdat het water de vruchtbaarheid positief zou beïnvloeden.

 

Casino

Het huidige casino van Spa is gebouwd in navolging van de Redoute, die gezien wordt als het eerste moderne casino van Europa. Dit casino werd in de 18de eeuw geopend en hierdoor kreeg de stad Spa al snel de bijnaam het Café van Europa. De combinatie van de thermale baden en de casino’s lokten veel mensen naar de stad toe. Niet de gewone burger kwam hiervoor naar Spa toe maar het waren voornamelijk notabelen die het vertier hier kwamen zoeken. Zo bezochten Victor Hugo, tsaar Peter de Grote, Casanova, Alexandre Dumas père, Meyerbeer en leden van de Belgische koninklijke familie de stad. Aan het einde van de 19de eeuw zijn de gokspelen enkele jaren verboden in België. Sinds 1902 is het gokken hier weer toegestaan.

Het casino heeft nog steeds een grote aantrekkingskracht op toeristen en is tot op de dag van vandaag samen met de thermale bronnen de grootste trekpleister van de stad. Na een grote brand in het begin van de vorige eeuw is het grootste deel van het oude casino in de as gelegd. In de jaren erna werd er hier een schitterend nieuw gebouw weggezet met de grandeur van weleer. Na grote renovaties in het begin van deze eeuw is het casino weer geheel in oude staat teruggebracht en men waant zich in vervlogen tijden.
Hoewel men nog steeds over het Casino de Spa spreekt, is slechts nog een deel van het gebouw daadwerkelijk in gebruik als casino. In het gebouw is tegenwoordig ook het “Kittel Theater Jacques Huisman” gevestigd. In dit theater wordt ieder jaar het Festival de Théâtre de Spa gehouden dat gemiddeld meer dan 10.000 bezoekers trekt. Tevens is een deel van het pand ingericht als bibliotheek. Het casino is iedere dag van de week geopend.

De kabelbaan naar boven

Deze panoramische kabelbaan verbindt het centrum van Spa met het kuuroord op de Annette-et-Lubin heuvel. Kijk voor de actuele openingstijden en prijzen bij het kuuroord. Een van de twee gondels is speciaal bestemd voor de gasten in het Radisson BLU Palace Hotel. Deze kunnen vanuit het hotel met hun badjas aan naar het kuuroord zonder één stap buiten te zetten. Het steilste stuk van de kabelbaan vanuit Spa heeft een helling van 62 procent; bij het kuuroord bovenaan is dat nog slechts 6 procent. Vanaf de Annette-et-Lubin heuvel heeft u een prachtig uitzicht over de stad Spa. Vanaf hier starten er ook enkele wandelingen door de bossen van Spa. Aan de voet van de kabelbaan liggen het Parc des Sept Heures en de Place Royale.

Het oude kerkhof

De oude begraafplaats in Spa is een van de mooiste begraafplaatsen in België. Het voortbestaan ervan wordt al jaren ter discussie gesteld omdat men hier doorgaande wegen wil aanleggen. De schoonheid van het kerkhof komt hoofdzakelijk doordat de verschillende graven op elkaar lijken gestapeld. Dit komt doordat de begraafplaats tegen een heuvel is aangebouwd. De diversiteit van de graven zorgt voor een bijzondere sfeer op het kerkhof. Het kerkhof is vrij te bezoeken, mits men het nodige respect toont.

Neem de tijd om rustig rond te lopen en de oude grafstenen en monumenten te bekijken. Het is een stil en sfeervol stukje Spa, ver van de drukte rond het casino en de thermen.

Spa, de drank

Sinds de zestiende eeuw wordt er in Spa al mineraalwater gebotteld; in die tijd werden er helende krachten aan het bronwater toegeschreven. Tegenwoordig is het een van de populairste bronwaters in Nederland en België. In Nederland is het zo populair dat men in een café of restaurant geen bronwater bestelt maar een Spa ongeacht welk merk er gevoerd wordt. De bronnen van Spa liggen in het beschermde natuurgebied de Hoge Venen. Dit natuurgebied wordt al sinds de 18de eeuw beschermd om het water uit de verschillende bronnen te beschermen. Het vele regenwater dat hier valt wordt gezuiverd door de lagen zand en grind en beschermd door de veenmossen die er overheen liggen. Op deze manier wordt het bronwater natuurlijk gezuiverd. De afsluiting van de veenmossen zorgt ervoor dat er bijzonder weinig mineralen voorkomen in Spa. Het bronwater komt hier uit drie verschillende bronnen: Reine, Barisart en Marie-Henriette. De drie soorten bronwater van Spa zijn alle drie naar hun bron vernoemd. De Spa Reine staat hier beter bekend als de Spa Blauw en de Spa Barisart als de Spa Rood. In het bronwater van Marie-Henriette komt van nature licht koolzuurvorming voor. Deze bron is genoemd naar de vrouw van koning Leopold II die in Spa is overleden. Het water dat in de verschillende kuuroorden in Spa wordt gebruikt is hetzelfde bronwater dat wij in de flessen kennen.

Pouhon Pierre le Grand

De Pouhon Pierre le Grand, ook wel bekend als de Peter de Grotebron, werd al in de zestiende eeuw gebruikt als schepput. De bron dankt zijn naam aan Tsaar Peter de Grote die hier in 1717 volgens de overlevering genas door het helende bronwater te drinken. Hij liet achter de bron een marmeren herdenksteen plaatsen. Door de eeuwen heen hebben er verschillende gebouwen op en rond de bron gestaan die steeds uitgebreid en verbouwd werden. In de 19de eeuw heeft men een groot achthoekig paviljoen om de bron heen gebouwd met daarachter een grote wintertuin. Dit paviljoen is mede tot stand gekomen door een schenking van Willem van Oranje. In de wintertuin hangt een groot schilderij uit 1894 met alle beroemde bezoekers die tot dan toe de bronnen hadden bezocht. Na een lange verbouwing van het paviljoen heeft het plaatselijke toeristenbureau in 2012 zijn intrek in het gebouw genomen. Het ijzerhoudende water van de Pouhon Pierre le Grand werd vroeger op smaak gebracht met anijs, karwijzaad en andere natuurlijke smaakversterkers.

Spa-Francorchamps

Circuit Spa-Francorchamps is een zeven kilometer lang racecircuit waar sinds 1950 Formule 1-races worden verreden. Van 1950 tot en met 1970 op het oude veertien kilometer lange circuit en sinds 1983 op het nieuwe circuit. Alleen in 1984, 2003 en 2006 werd de Grote Prijs van België sindsdien niet hier verreden. Een andere grote race die hier verreden wordt, is de 1000 km van Spa-Francorchamps, die tegenwoordig deel uitmaakt van het wereldkampioenschap endurance. Tot 1980 werd hier ook de Grand Prix-wegrace van België verreden. Doordat het circuit de natuurlijke glooiingen van de heuvels volgt, behoort het circuit Spa-Francorchamps tot de mooiste ter wereld. De combinatie Eau Rouge en Raidillon is het mooiste stuk van het circuit net voordat de renners het dennenbos inschieten. De haarspeldbocht na de start draagt de naam La Source.
Naast de Formule 1 worden er hier het gehele jaar door verschillende races gehouden in diverse klassen. Ook tijdens deze races is het circuit open voor bezoekers. Een aantal keer per jaar kun je tijdens een open rijdag met je eigen auto over het circuit rijden. Men moet minimaal 18 jaar zijn en in het bezit van een geldig rijbewijs. Tevens moet de auto aan enkele eisen voldoen.

Scooterverhuur

De omgeving van Spa is prachtig. Mooie natuur en glooiende heuvels. Bij uitstek heerlijk om eens lekker op de fiets te ontdekken. Zo ga je lekker langzaam door het landschap. De hier en daar pittige heuvels maken echter dat dit niet voor iedereen is weggelegd en dan is de scooter een prima alternatief. Overal in de stad zie je scooterverhuurbedrijven. Met de scooter is het handig en snel verplaatsen in de stad. Je hebt toch het relaxte van lekker buiten en alles goed kunnen zien, zonder er fysiek veel voor te hoeven doen. Met de scooter ben je dan ook zo naar leuke dorpjes in de omgeving gereden of maak je zo een heerlijke tocht door de mooie omgeving van Spa.

Park van Sept Heures en de Galerij Léopold II

Het Park van Sept Heures, of Parc des Sept Heures zoals het officieel heet, is een publiek park in het centrum van Spa. Dit park bestaat hier al sinds de achttiende eeuw. Naast de Galerij Léopold II zijn er nog vele monumenten in het park te vinden zoals het standbeeld van de omstreden Maarschalk Foch. De Galerij Léopold II is ontworpen door de architect William Hansen en is hier in de negentiende eeuw gebouwd. De Galerij Léopold II bestaat uit twee aparte paviljoenen die met elkaar verbonden zijn door een galerij. De galerij bestaat in totaal uit 160 gietijzeren pilaren die het houten dak dragen. Oorspronkelijk werd de galerij verlicht door gaslantaarns. In een van de paviljoens heeft tot 2012 de plaatselijke VVV gezeten. Tijdens de Francofolies is het park afgesloten en kan men alleen na het bemachtigen van een toegangsbewijs het park betreden. De rest van het jaar is het park vrij toegankelijk en erg populair bij jeu de boules spelers. Iedere zondag wordt er hier een gezellige vlooienmarkt gehouden.

De Sint-Remacluskerk

Deze kerk is vernoemd naar de patroon van Spa en de Ardennen, Sint-Remaclus. De huidige kerk stamt uit het einde van de 19de eeuw en is gebouwd op de resten van eerdere gebedshuizen. De Sint-Remacluskerk is in zijn geheel uit granietsteen opgetrokken en ontworpen door de architect Eugène Charpentier. De kerk is in 1886 ingewijd door de bisschop van Luik. Het bijzonderste vind je echter aan de binnenzijde van de kerk. In 1992 is hier tijdens een restauratie een orgel geplaatst van de wereldberoemde orgelbouwer G. Silbermann. Tevens is er een houten beeldwerk van Sint-Remaclus.

De kerk staat in het centrum van Spa, op loopafstand van het Parc des Sept Heures en het casino. Je kunt een bezoek dus goed combineren met een wandeling door het oude kuuroord.

Thermes de Spa

De thermen van Spa behoren tot de oudste ter wereld: al sinds de zestiende eeuw komen er mensen naar het kuuroord toe. Voor deze tijd werd het bronwater van de stad al geëxporteerd. Thermes de Spa ligt op de heuvel Annette-et-Lubin en is vanuit het centrum van Spa gemakkelijk te bereiken door middel van de kabelbaan. Het nieuwe kuuroord in Spa heeft behalve het bronwater nog maar weinig gelijkenissen met het oude kuuroord van Spa. De thermale baden van de Thermes de Spa worden gevoed door de Clémentine-bron. Naast de thermale baden kan men hier verschillende sauna’s en hammams vinden. Er is een gedeelte met en een gedeelte zonder badkleding. In de sauna worden er verschillende opgietingen of zwaaien gedaan door de saunameester. In totaal beschikt het kuuroord over meer dan 800 vierkante meter aan thermale baden. Aan dit water wordt niets toegevoegd en het ontbreken van chloor en andere mineralen die men bij andere kuuroorden tegenkomt zal voor de bezoekers eerst even wennen zijn.
Door de natuurlijke mineralen die er in het bronwater voorkomen treedt hier Thermoludisme op. Het water uit de Clémentine-bron heeft een temperatuur van 32 graden Celsius. Er kunnen in de Thermes de Spa ook diverse schoonheidsbehandelingen geboekt worden. Het kuuroord is dagelijks geopend; kijk voor je bezoek even naar de actuele openingstijden.

De Koninklijke villa Marie-Henriette

Dit huis is genoemd naar Marie-Henriëtte van Oostenrijk, die naast hertogin van Brabant, prinses van België en aartshertogin van Oostenrijk later ook koningin der Belgen werd. Zij verbleef tot aan haar dood in 1902 in dit koninklijke buitenverblijf. Ze kocht de villa, die eigenlijk als hotel bedoeld was, in 1894. Na haar dood is de villa meerdere jaren in gebruik geweest als rechtbank en later nog als politiebureau. In de Eerste Wereldoorlog deed de villa dienst als hulppost van het Rode Kruis. Tegenwoordig bevinden zich in de koninklijke vertrekken meerdere musea. Le musée de La Ville d’Eaux is gevestigd in de centrale vleugel van de villa en hier staat de lange band tussen de stad Spa en het bronwater centraal. Men kan hier vele curiositeiten vinden die voornamelijk uit het begin van de vorige eeuw stammen. In de stallen van de villa is Le musée Spadois du Cheval, dat ook wel bekendstaat als “het Belgisch museum van het paard”. Dit museum is geheel gewijd aan alle onderdelen die met de hippische sport te maken hebben. Zelf zeggen ze dat dit museum gewijd is aan “de edelste verovering die de mens ooit heeft gemaakt”. De tuinen van de villa staan bekend als het Parc de la Villa Royale. Dit is een openbaar park dat erg goed is onderhouden. Tijdens de Francofolies worden er in het park concerten gehouden.