De Kruittoren was de toren op de noordwesthoek van de stadsmuur rond de Nieuwstad, het stadsdeel dat in 1312 bij Zutphen kwam. Volgens archeologisch onderzoek werd hij rond 1320 gebouwd. Het is een sobere bakstenen toren op een vierkante plattegrond van ongeveer acht bij acht meter. Oorspronkelijk was de achterkant open, zodat verdedigers de muur en de stad konden bestrijken.
In 1558 werd de open achterkant dichtgemetseld. Daarna werd de toren gebruikt om buskruit te maken en op te slaan, wat hem zijn naam gaf. Het dak is aangebracht bij een restauratie rond 1930. De toren is een rijksmonument. De omgeving is sterk veranderd: het water rond de muur is grotendeels verdwenen, vlakbij loopt het spoor en aan de andere kant ligt de nieuwe wijk Noorderhaven.
