Toul: Oude vestingstad aan de Moezel

Toul is een kleinere, wat onbekende stad in de regio Lotharingen. Met steden als Metz en Nancy in de buurt wordt dit prachtige vestingstadje vaak over het hoofd gezien. Dit is zonde, want Toul is een schitterende stad en leent zich perfect voor een kort of een lang bezoek. Toul is een oude stad die in de tijd van de Kelten al bestond. Het was de hoofdplaats van de Gallische stam van de Leuci; de Romeinen noemden de stad Tullum Leucorum. In de dertiende eeuw werden de eerste stadsmuren om Toul gebouwd. Deze oude stadsmuren vormden in de zeventiende eeuw de basis voor de stadsmuren die Vauban om de stad bouwde in opdracht van Lodewijk XIV.
De bekendste bezienswaardigheid van Toul is de kathedraal Saint-Étienne. De huidige kathedraal staat op de plaats waar in de vierde eeuw al een kathedraal te vinden was. Deze werd gebouwd in opdracht van Sint-Mansuy, de eerste bisschop van Toul.



Kathedraal van Toul

De kathedraal van Toul, ook wel bekend als de kathedraal Saint-Étienne, is waarschijnlijk het negende religieuze bouwwerk op deze plaats. Het eerste werd gebouwd in de vierde eeuw na Christus door Sint Mansuy de eerste Bisschop van Toul. De huidige kathedraal is gebouwd in de dertiende eeuw op resten van een oudere kerk uit de tiende eeuw. De bouw van de kerk heeft alles bij elkaar drie eeuwen geduurd. Er is natuurlijk niet continu aan de kerk gebouwd; door verschillende oorlogen en geldgebrek werd de bouw van de kathedraal meerdere malen uitgesteld. Als je in de kerk staat en goed kijkt, kun je vrij gemakkelijk de verschillende bouwstijlen door de eeuwen heen goed zien. De verschillen zijn niet heel groot maar wel aanwezig. De gevel van de kathedraal is het meest indrukwekkende onderdeel van de kathedraal Saint-Etienne. Jammer genoeg zijn zo goed als alle beelden tijdens de beeldenstorm vernield.
Als je in de kathedraal bent dan moet je niet vergeten een kijkje te nemen in de kloostergang en de binnentuin. De waterspuwers in deze tuin hebben allemaal een bijzondere vorm en een eigen verhaal.
kathedraalvantoul-2



Collégiale Saint-Gengoult

De tweede kerk van Toul is de gotische kapittelkerk Collégiale Saint-Gengoult. De kerk is gewijd aan Gangulfus een heilige en martelaar uit de achtste eeuw. De bouw van de kerk startte in de dertiende eeuw en werd voltooid in de vijftiende eeuw. In de zestiende eeuw werd er een kruisgang aan de kerk gebouwd. Deze werd in de gotische stijl gebouwd maar komt wel iets frivoler over dan dat je van deze stijl gewend bent. Jammer genoeg zijn veel details in de gang tijdens de beeldenstorm vernietigd. Als je door de kruisgang loopt, moet je even naar boven kijken. Hier zie je een reliëf van drie konijnen die samen drie oren delen. De kloostergang is in de maanden juli en augustus geopend voor het publiek. In de Collégiale Saint-Gengoult is een bijzondere deur te zien. De deur is in perspectief gebouwd, een komische noot van de architect.

Kunst in Toul

Als je één van de stadswandelingen in Toul aan het lopen bent dan valt het op dat de verschillende rotondes in de stad zijn versierd met bijzondere kunstwerken. Al deze kunstwerken zijn gemaakt van weggegooid ijzer. Ze stellen verschillende dieren en insecten voor. Als je goed naar de verschillende kunstwerken kijkt dan kun je goed de verschillende onderdelen zien waarvan de kunst is gemaakt. Zelf heb ik oude kroonluchters, blikjes, vorken, expansievaten en nog veel meer oud ijzer ontdekt.

De kunstwerken zijn een leuke afwisseling tijdens een wandeling of fietstocht door de stad. Neem even de tijd om bij een van de rotondes stil te staan en te ontdekken welke voorwerpen er allemaal in zijn verwerkt.

De Moezel

De Moezel is een rivier die door Frankrijk, Luxemburg en Duitsland loopt en bij Koblenz uitmondt in de Rijn. De Moezel ontspringt bij de Col de Bussang in de Vogezen en loopt via steden zoals Epinal, Toul en Metz uiteindelijk richting de Rijn. De rivier vormt een deel van de grens tussen Luxemburg en Duitsland.
De Moezel en de andere kanalen zijn altijd van groot belang geweest voor Toul. Deze zijn mede verantwoordelijk voor de economische groei die Toul vroeger heeft doorgemaakt.

Bij Toul maakt de Moezel een opvallende bocht. Rond de stad liggen de wijngaarden van de Côtes de Toul, op de hellingen langs de rivier.

Office du Tourisme Toul

Het Office du Tourisme van Toul is te vinden naast het Hotel de Ville van de stad en schuin naast de Kathedraal van Toul. Het Office du Tourisme van Toul is de plek waar je je eerste stop in de stad maakt. Je kunt hier alle informatie over de stad krijgen die je maar wilt: stadswandelingen, fietsroutes en achtergrondinformatie over de verschillende bezienswaardigheden. De meeste medewerkers van het Office du Tourisme spreken redelijk Engels en als je geluk hebt dan wordt er vloeiend Nederlands gesproken. Het kantoor is te vinden aan de Place Charles de Gaulle nummer 1.

Het toeristenbureau heet tegenwoordig Maison du Tourisme Terres Touloises en geeft ook informatie over de wijngaarden van de Côtes de Toul en de omgeving.

De Jachthaven van Toul

De Jachthaven van Toul is erg populair bij veel toeristen die vanuit Nederland, België of Duitsland naar Frankrijk varen via de Moezel. Via verschillende kanalen zoals de La Moselle Canalisée en het Ancien Canal de la Marne au Rhin en natuurlijk via de Moezel komen de verschillende boten naar Toul toe. Net buiten het historische centrum van Toul, met uitzicht op de stadsmuren, ligt de jachthaven. De jachthaven is niet al te groot maar alle voorzieningen zijn aanwezig.

Vanuit de jachthaven loop je zo de oude stad in, naar de kathedraal Saint-Étienne en de Collégiale Saint-Gengoult. Wie met een eigen boot vaart, kan hier makkelijk een paar dagen blijven om Toul en de wijngaarden in de omgeving te verkennen.

De stadsmuren van Vauban

Nadat het Franse leger in 1670 Lotharingen had veroverd, moest de vestingbouwer van Lodewijk XIV naar Toul komen. Het duurde echter nog zes jaar voordat Vauban uiteindelijk in Toul zou aankomen. Eenmaal in Toul ziet hij dat de oude middeleeuwse verdedigingswerken niet meer voldoen en er nieuwe moesten komen. In eerste instantie werd het strategisch belang van Toul onderschat en werden de oude verdedigingswerken alleen wat hersteld. Later werd toch besloten om de plannen van Vauban uit te voeren. Hij tekende de nieuwe ommuring in 1698 en vanaf 1699-1700 werden er bastions, een gracht en drie stadspoorten gebouwd. De grachten van de ommuring van Toul worden gevoed met water uit de Moezel. Rond 1712 waren de muren met steen bekleed, maar door geldgebrek is het ontwerp nooit helemaal afgemaakt; een halvemaan bij de ingang van Ingressin kwam er pas in 1725. Tegenwoordig zijn de verdedigingswerken van Toul gerestaureerd en in hun oorspronkelijke glorie te aanschouwen. Je kunt over en langs de ommuring van Toul een mooie stadswandeling maken.

Domaine de l’Ambroisie

In de gemeenten Bruley en Lucey heeft het Domaine de l’Ambroisie ongeveer acht en een halve hectare aan wijngaarden liggen. Het domein is in 2006 opgericht door Rémy Welter en Thomas Colson en maakt wijnen met de appellation Côtes de Toul. Het proeflokaal en de winkel van het domein zijn te vinden in Toul op enkele honderden meters van het historische centrum. In de winkel van Domaine de l’Ambroisie is het mogelijk om de vele verschillende wijnen die er gemaakt worden te proeven. Zo kun je goed bepalen welke wijnen je wel en niet mee terug naar Nederland wilt nemen. Ongeveer de hele opbrengst van het domein wordt verkocht in de winkel in Toul. Het is jammer genoeg niet mogelijk om de wijnen van Domaine de l’Ambroisie in Nederland te kopen. Naast wijnen worden er verschillende eaux-de-vie gemaakt. Een populaire is die van mirabellen, de vrucht van Lotharingen; het domein heeft ook eigen boomgaarden met mirabellen.

Alles over Toul