Charleville-Mézières: prachtige dubbelstad in Frankrijk

Charleville-Mézières is een kleine stad in het noordelijke deel van Frankrijk, niet ver van de grens met België in de Franse Ardennen. Zoals de naam al doet vermoeden, bestaat de stad uit twee delen. De twee steden werden in 1966 samengevoegd, waarna de gemeente Charleville-Mézières ontstond. Enkele andere kleine kernen werden tegelijkertijd bij de gemeente gevoegd. De voormalige stad Mézières is de oudste van de twee. Deze stad werd ten tijde van de Romeinen al bewoond, terwijl Charleville pas in de zeventiende eeuw is gesticht. Als je door de plaatsen heenloopt, zou je zeggen dat het andersom was. Charleville heeft een centrum dat veel ouder oogt dan dat van Mézières. Vooral de Place Ducale, die het centrum van Charleville vormt, is hier een goed voorbeeld van. De reden dat er van de originele schoonheid van Mézières niet veel bewaard is gebleven, is dat de stad tijdens de Eerste Wereldoorlog zwaar is getroffen door een aantal bomaanslagen.
De beroemdste inwoner van de stad is de dichter Arthur Rimbaud. Deze bijzondere dichter is nog op veel plaatsen in de stad terug te vinden.

Meer over de streek lees je op Franse Ardennen voor beginners.



Hôtel de ville Mézières

Het stadhuis van Mézières stamt uit de zeventiende eeuw. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd een groot deel van Mézières verwoest door meerdere zware bomaanslagen. Het stadhuis werd hier niet bij gespaard. De reconstructie van het gebouw startte enkele jaren na de oorlog. In 1933 werd het vernieuwde gebouw geopend en in gebruik genomen. Het stadhuis van Mézières is door de gemeentelijke samenvoeging van Mézières en Charleville één van de twee stadhuizen in de gemeente. Het stadhuis aan de Place Ducale wordt voornamelijk gebruikt voor officiële gelegenheden; in het stadhuis van Mézières zijn enkele gemeentelijke diensten gevestigd. Bijzonder is dat het prachtige gebouw niet op de beschermd erfgoedlijst van Frankrijk is terug te vinden.



Notre dame d’Espérance

De Notre-Dame-d’Espérance is een oude kerk in het historische centrum van Mézières. De bouw van de kerk startte aan het einde van de vijftiende eeuw, maar het zou nog tot de zeventiende eeuw duren voordat ze voltooid werd. De kerk dankt haar naam, Onze-Lieve-Vrouw van de Hoop, aan een beeld van een zwarte Maria dat in een naburige kapel werd vereerd. Voordat er op deze plaats de huidige basiliek werd gebouwd hebben er meerdere kerken en kapellen op deze plaats gestaan. Een deel van de huidige basiliek is verwoest tijdens bomaanslagen in de Eerste Wereldoorlog. Al het originele glas-in-lood heeft dat niet overleefd. Het originele glas-in-lood werd beschreven in één van de boeken van Victor Hugo. De huidige ramen stammen uit de jaren zestig van de vorige eeuw en zijn gemaakt door René Dürrbach. Deze kunstenaar noemde de gebrandschilderde ramen van de Notre-Dame-d’Espérance zijn grootste werk.

Musée de l’Ardenne

Het Musée de l’Ardenne opende op 20 oktober 1994 voor het eerst zijn deuren in Charleville-Mézières. Deze datum is niet toevallig: het is de geboortedag van de dichter Arthur Rimbaud. Het museum bevindt zich op een van de hoeken van de Place Ducale.
Het museum is opgedeeld in meerdere verdiepingen. Iedere verdieping van het museum heeft een apart karakter. In de kelder zijn verschillende voorwerpen te vinden die tijdens opgravingen zijn gevonden. Je komt er verschillende oude potten tegen maar ook verschillende sieraden en oude botten.
museeardenne
Op de eerste verdieping zijn er voornamelijk objecten uit de Gallische en Gallo-Romeinse periode te zien. Op de tweede etage is een deel van het museum ingericht voor de marionettenkunst. Poppen uit verschillende landen en periodes staan er tentoongesteld. Verder is er nog een deel van het museum gewijd aan de geschiedenis van de stad Charleville-Mézières. De bovenste etages worden gebruikt voor tijdelijke exposities.

Place Ducale

De Place Ducale is het belangrijkste plein van Charleville-Mézières. Het plein stamt uit het begin van de zeventiende eeuw. Het was Karel I Gonzaga, hertog van Nevers, die in 1606 opdracht gaf voor de bouw van de Place Ducale en daarmee het startschot gaf voor de stichting van het stadje Charleville. De stad werd logischerwijs vernoemd naar zijn stichter.
placeducale-2
De Place Ducale lijkt sterk op de Place des Vosges in Parijs. Rondom het plein zijn tal van prachtige zeventiende-eeuwse huizen te vinden met daaronder arcade bogen. Deze bogen zorgen ervoor dat het plein een bijzondere uitstraling heeft. De typische renaissancestijl die erg populair was in deze periode is duidelijk herkenbaar op het plein. De Place Ducale is nog steeds het kloppende hart van de stad Charleville. Op het plein zijn verschillende horecagelegenheden te vinden en het toeristenbureau. Midden op het plein staat een mooie oude fontein en een ouderwetse draaimolen. Als je via een van de hoeken het plein verlaat kom je uit bij het Musée de l’Ardenne. De Place Ducale is beschermd als historisch monument.

Arthur Rimbaud

De dichter Arthur Rimbaud is zonder twijfel de beroemdste inwoner van Charleville-Mézières. Hij werd er op 20 oktober 1854 geboren in een gezin met vijf kinderen. Hij bleek al vroeg erg intelligent te zijn en publiceerde zijn eerste gedicht toen hij op de middelbare school zat. Tijdens de oorlog tussen Frankrijk en Pruisen vertrok Rimbaud naar Parijs. Eenmaal in Parijs aangekomen kwam hij in aanraking met de symbolisten. In deze periode schilderde Henri Fantin-Latour het beroemde schilderij “Un coin de table”. Op het schilderij is Rimbaud samen met andere onaangepaste dichters afgebeeld. Een van de mensen op het schilderij is Paul Verlaine met wie Rimbaud een homoseksuele relatie had. Later vertrokken deze twee voor een reis door België en Engeland. De relatie eindigde in 1873 in Brussel met een schietincident en een gevangenisstraf voor Verlaine. Niet lang daarna stopte Rimbaud met schrijven. Hij zwierf nog over de wereld, keerde in 1891 ziek terug naar Frankrijk en overleed dat jaar in Marseille. De beroemdste bundels die Rimbaud heeft uitgegeven zijn Une saison en enfer en Illuminations. Beroemde iconen uit de popcultuur zoals Jim Morrison en Bob Dylan hebben zich laten inspireren door Arthur Rimbaud.

Internationale Marionettenfestival

Het internationale marionettenfestival dat om de twee jaar georganiseerd wordt in Charleville-Mézières is het grootste marionettenfestival ter wereld. Iedere editie komen er ongeveer negentig tot honderd groepen naar de stad toe die samen meer dan honderd verschillende voorstellingen door de stad verzorgen. Het festival wordt al sinds de jaren zestig van de vorige eeuw in de stad gehouden. Het is niet voor niets dat Charleville-Mézières ook wel de marionettenstad genoemd wordt. De officiële naam van het festival is Festival Mondial des Théâtres de Marionnettes.
Het festival wordt om de twee jaar in de oneven jaren gehouden, in september. De editie van 2025 liep van 19 tot en met 28 september. Wie het festival meerdere dagen wil bezoeken zal op tijd een kamer of huisje moeten reserveren aangezien de populariteit van het festival iedere editie toeneemt.

Grand Marionnettiste

Le Grand Marionnettiste is de tien meter hoge marionettenklok aan de Place Winston Churchill, tussen het marionetteninstituut en het Musée de l’Ardenne. De klok is ontworpen door Jacques Monestier en laat iedere dag tussen 10.00 en 21.00 uur elk uur een deel van de legende van de Vier Heemskinderen zien. In totaal bestaat de legende uit twaalf verschillende stukken. Wie het complete verhaal achter elkaar wil zien moet op zaterdagavond een kijkje komen nemen bij de klok. Om 21.15 uur begint de voorstelling waarbij alle delen achter elkaar getoond worden.

De legende van de Vier Heemskinderen gaat over vier broers die met hun ros Beiaard op de vlucht sloegen voor Karel de Grote en zich in de Ardennen verscholen. Het verhaal is in de hele streek bekend.

Hotel Le Dormeur du Val

Een bijzonder hotel in Charleville-Mézières is het “Le Dormeur du Val” Hotel. Dit prachtige designhotel heeft zeventien kamers die allemaal een andere uitstraling en inrichting hebben. Met de ruimte in de kamers is er bijzonder goed omgesprongen waardoor er een heel ruimtelijk gevoel is gecreëerd. Ook de verschillende openbare ruimtes van het hotel zijn bijzonder vormgegeven. Zo hangt er in de lobby van het hotel een grote vliegtuigpropeller aan het plafond. Voor mij was de creatief vormgegeven bibliotheek een van de leukste onderdelen van het hotel.
dormeurduval
Het hotel ligt aan de Rue de la Gravière, op een steenworp afstand van het station van Charleville-Mézières en niet ver lopen van het historische centrum. Voor de deur is een groot parkeerterrein.

Vestingwerken

De vestingwerken van het voormalige stadje Mézières zijn op veel plaatsen nog bijna volledig intact. Enkele oude torens en poorten, zoals de Tour du Roy, de Tour Milart en de Porte de Bourgogne, kunnen nog steeds bewonderd worden. Een groot deel van de tussenliggende muren is ondanks de zware bomaanslagen tijdens de Eerste Wereldoorlog nog steeds aanwezig. De vestingwerken van Mézières volgen voor een deel de loop van de Maas.

Een wandeling langs de vestingwerken combineer je goed met een bezoek aan de Notre-Dame-d’Espérance, die in het oude centrum van Mézières staat. Langs de Maas lopen ook fiets- en wandelpaden, zodat je de vestingwerken ook vanaf het water kunt bekijken.

Station van Charleville

Het station van Charleville-Mézières is een middelgroot station dat aan de lijn van Charleville-Mézières naar Hirson en de lijn van Soissons naar Givet ligt. Het station opende in 1858 voor het eerst zijn deuren en was indertijd van de Compagnie des chemins de fer des Ardennes. Tegenwoordig vervult het station een regionale functie. Jaarlijks maken bijna anderhalf miljoen reizigers gebruik van het station. Er rijden TGV’s en regionale treinen van TER Grand Est. Vanuit Charleville-Mézières kun je vrij gemakkelijk doorreizen naar Reims en Parijs, en via Hirson met de bus naar Lille.

Binnen de regio rijden er rechtstreekse treinen naar onder meer Sedan, Givet, Longwy en Thionville. Het station ligt op loopafstand van de Place Ducale en het centrum van Charleville.

Musée Rimbaud

Het Musée Rimbaud is te vinden in de Vieux Moulin, een voormalige watermolen aan de oever van de Maas. Het museum is in zijn geheel gewijd aan de dichter Arthur Rimbaud die geboren is in Charleville-Mézières. Deze beroemde Franse dichter groeide op in de straat waar het museum staat. De straat is tegenwoordig vernoemd naar de dichter. Iets verderop staat het voormalige woonhuis van de dichter. In dit huis is tegenwoordig het Maison des Ailleurs gevestigd. Hier krijg je een impressie over de reizen die de dichter maakte.
Museum Rimbaud is een klein museum waar je een aantal gebruiksvoorwerpen van Rimbaud tegenkomt. Verder hangen er enkele kunstwerken waar de dichter op te zien is. Natuurlijk zijn er ook enkele manuscripten en andere originele werken van Arthur Rimbaud te vinden. In de museumwinkel is een groot deel van het oeuvre van Arthur Rimbaud te koop.

De Maas

De Maas loopt dwars door Charleville-Mézières. Deze rivier ontspringt bij Pouilly-en-Bassigny op het Plateau van Langres. Voordat de Maas bij Charleville-Mézières aankomt, stroomt hij eerst nog langs de Franse plaatsen Verdun en Sedan. Daarna gaat de rivier via het plaatsje Givet de grens met België over. Uiteindelijk stroomt de Maas via België naar Nederland. In totaal stroomt de Maas vier keer door Charleville-Mézières.
De Maas heeft er altijd voor gezorgd dat Charleville-Mézières een welvarende stad is geweest. Tegenwoordig wordt de Maas nog voornamelijk gebruikt voor de recreatie. Zo kun je er heerlijk op kanoën of kajakken en vertrekken er in de zomermaanden met regelmaat rondvaartboten.