Catania: historische stad aan de voet van de Etna

De stad Catania is op de hoofdstad Palermo na de grootste en belangrijkste stad van het eiland. De stad is te vinden in het centraal oostelijke deel van het eiland en kijkt uit over de Middellandse Zee. De stad beschikt over een schitterend historisch centrum met enkele hoogtepunten uit de barokke architectuur. Het historische centrum van de stad is dan ook terug te vinden op de Werelderfgoedlijst van de Unesco.
Catania is gesticht in de achtste eeuw voor Christus door Griekse kolonisten. Indertijd ontwikkelde Catania zich tot een van de belangrijkste havens in de Middellandse Zee. Toen de Romeinen de macht overnamen in de derde eeuw voor Christus was Catania uitgegroeid tot een van de invloedrijkste plaatsen op het eiland.
Later is de stad nog in handen geweest van de Ostrogoten, de Byzantijnen, de Moren en de Normandiërs. Al deze verschillende beschavingen hebben hun sporen achtergelaten in de stad waardoor er nu nog steeds behoorlijk wat oudheid in de stad te vinden is. De mooiste voorbeelden hiervan zijn een Romeins en een Grieks theater. De reden dat het historische centrum van Catania in de barokke stijl is gebouwd komt door een uitbarsting van de Etna in de zeventiende eeuw en een forse aardbeving enkele tientallen jaren later.



Fontana dell’Elefante

De Fontana dell’Elefante is het symbool van de stad Catania. De bijzondere olifant staat onder andere afgebeeld op het wapen van de stad. De Fontana dell’Elefante is tussen 1735 en 1737 gebouwd. Hij is ontworpen door de architect Giovanni Battista Vaccarini, die verantwoordelijk is voor meerdere iconische gebouwen in Catania. De Fontana dell’Elefante is samengesteld uit meerdere voorwerpen die deze architect vond na de aardbeving van 1693. De olifant is van lavasteen en is heel oud, al is niet zeker uit welke periode hij stamt. De granieten obelisk op zijn rug is in Egyptische stijl, maar niet echt Egyptisch; hij stond waarschijnlijk in het Romeinse circus van Catania. Bovenop de obelisk staat een kruis dat de stad moet beschermen. De Fontana dell’Elefante doet denken aan het olifantje van Bernini dat op het Piazza della Minerva in Rome staat.



San Benedetto

De San Benedetto is een achttiende-eeuwse kerk in het historische centrum van Catania aan de Via dei Crociferi. De kerk lijkt, in eerste instantie, één van de vele kerken in de stad, maar toch heeft deze iets bijzonders. De hele kerk is namelijk versierd met schitterende fresco’s. Deze zijn rond 1763 aangebracht door Giovanni Tuccari, met medewerking van Sebastiano Lo Monaco en Matteo Desiderato. Bekijk ook even het hoofdaltaar aandachtig, dit is gemaakt van gekleurd marmer met inlegwerk van halfedelstenen, brons en zilver.
Om de kerk te kunnen bezoeken moet je een kleine entree betalen. Met dit geld wordt de renovatie van de kerk betaald. Met het entreekaartje van de kerk kun je ook een bezoek brengen aan het tegenovergelegen Herborarium Museum.

Kathedraal van Catania

De Kathedraal van Catania is te vinden in het historische hart van de stad op het Piazza del Duomo. De huidige kerk is gebouwd in de barokke stijl nadat oudere kathedralen op deze plaats verwoest werden door aardbevingen en uitbarstingen van de Etna. Van de oudere Normandische kerk bleven na de grote aardbeving van 1693 alleen de apsissen en een deel van het transept over. Aan de buitenkant zijn die oude muren nog te zien.
De eerste kerk werd er gebouwd in de elfde eeuw na Christus. Deze kerk werd gebouwd op de fundamenten van een Romeinse thermen. De Korinthische zuilen die de huidige gevel van de kathedraal sieren zijn hoogstwaarschijnlijk afkomstig van het Romeinse Amfitheater van Catania. De Cattedrale di Sant’Agata zoals de kathedraal hier genoemd wordt, is geopend voor het publiek behalve tijdens de mis of andere diensten. Als je in de kerk loopt, vergeet dan niet een bezoek te brengen aan het graf van de beroemde componist Bellini.

Palazzo degli Elefanti

Het Palazzo degli Elefanti is het stadhuis van Catania. Het schitterende pand is te vinden op het Piazza del Duomo tegenover het Fontana dell’Elefante. Net als de meeste gebouwen in Catania is het stadhuis van Catania gebouwd na de verwoestende aardbeving van 1693. De bouw van het stadhuis startte al in 1696, maar het zou vele tientallen jaren duren voordat de bouw voltooid werd. Aan de buitenzijde van het stadhuis kun je goed zien dat het stadhuis door twee architecten is gebouwd met beide een andere stijl. De eerste verdieping is veel uitbundiger dan de andere verdiepingen. Tijdens een grote volksopstand in 1944 werd het stadhuis in brand gestoken en werden de meeste originele details verwoest, net als de stadsarchieven. Het stadhuis is niet geopend voor het publiek, maar je kunt bij de entree wel een kijkje nemen naar de oude koetsen die er staan.

Romeinse theater van Catania

Het Romeinse theater van Catania stamt uit de tweede eeuw na Christus en is vermoedelijk gebouwd op de resten van een ouder Grieks theater. Het theater is te vinden midden in het historische centrum van Catania verscholen achter enkele huizen. Als je niet weet waar je moet zoeken zou je er zo voorbij lopen. Dat is op zich best knap met zo’n immens gebouw. Het theater is grotendeels gebouwd met lavastenen die afkomstig zijn van de Etna. Dit zorgt voor een uniek karakter.
De reden dat het theater zo verscholen ligt, is dat het eeuwenlang bedekt is door huizen en winkels. Het zou tot de jaren vijftig van de vorige eeuw duren voordat deze panden werden weggehaald en het theater zichtbaarder werd. Vandaag de dag is het theater geopend voor het publiek en kun je een kleine wandeling maken over de oude tribunes. Naast het theater ligt het Odeon, een kleiner theater. In de Casa Liberti, een oud pand boven het theater, worden de belangrijkste archeologische vondsten tentoongesteld.

Amfitheater van Catania

Het Amfitheater van Catania is in de tweede eeuw na Christus door de Romeinen gebouwd. Er waren zitplaatsen voor ongeveer 15.000 toeschouwers. Bijzonder aan dit amfitheater is dat het gebouwd is met lavastenen. De zwarte stenen die afkomstig zijn van de Etna geven het Amfitheater van Catania een unieke uitstraling. Vandaag de dag is slechts ongeveer een tiende van het amfitheater te zien. Dit komt doordat er na de aardbeving van 1693 op de resten van het amfitheater huizen en een kerk werden gebouwd. Pas tussen 1904 en 1906 werd een groot deel weer blootgelegd. Het deel van het theater dat zich onder Piazza Stesicoro bevindt is tegenwoordig toegankelijk voor het publiek.
Toen de vernietigende aardbeving van 1693 een groot deel van Catania verwoestte was er al weinig meer over van het amfitheater. De marmeren versieringen werden gebruikt voor de bouw van de kathedraal van Catania en een groot deel van de lavastenen is gebruikt om Castello Ursino te bouwen.

Universiteit van Catania

De Universiteit van Catania is de grootste en oudste universiteit van Sicilië. Vandaag de dag volgen er tienduizenden studenten les bij de verschillende faculteiten. De meeste universiteitsgebouwen zijn te vinden in het historische centrum van Catania. De universiteit is gesticht in 1434, met toestemming van de toenmalige koning van Sicilië, Alfons V van Aragón; in 1444 volgde de erkenning door de paus. Het mooiste universiteitsgebouw is te vinden aan de Piazza Universitá niet ver van het Piazza del Duomo.

Het hoofdgebouw, het Palazzo dell’Università, werd vanaf 1696 opnieuw opgebouwd nadat het vorige gebouw bij de aardbeving van 1693 was verwoest.

Fontana dell’Amenano

De Amenano fontein is te vinden in het zuidwestelijke deel van het Piazza del Duomo tegenover het Palazzo degli Elefanti. De fontein is gebouwd en ontworpen door de Napolitaanse meester Tito Angelini. De fontein uit 1867 is van Carrara-marmer en wordt gevoed door de Amenano, een rivier die ondergronds onder Catania door stroomt. Ten tijde van de Grieken stroomde deze rivier nog bovengronds en was het één van de redenen dat de Grieken zich op de plaats vestigden. Het beeld stelt de rivier voor als een jongeman met een hoorn des overvloeds waaruit water stroomt. Omdat het water als een laken over de rand valt, noemen de Catanezen de fontein ‘acqua a linzolu’. Achter de fontein leidt een trap naar de vismarkt.

Basilica della Collegiata

De Basilica della Collegiata ook wel bekend als de Santa Maria dell’Elemosina is te vinden aan de Via Etnea en is gebouwd op de resten van het Amfitheater van Catania. De kerk is gebouwd in het begin van de achttiende eeuw in de barokke stijl. Al vele eeuwen was er op deze plaats een geloofsgebouw te vinden. Al in het prille begin van het christendom stond er hier een kleine kapel. Deze kapel is in de loop van de eeuwen meerdere malen uitgebreid, maar helaas helemaal verwoest tijdens een aardbeving. De façade van de Basilica della Collegiata bestaat uit twee verdiepingen. De eerste verdieping is versierd met Korinthische zuilen, de tweede verdieping met beelden van verschillende heiligen. Op het plafond van de kerk zijn prachtige fresco’s te zien.

Via Etnea

De Via Etnea is de mooiste en belangrijkste straat van de stad Catania. De straat loopt van het Piazza del Duomo over de Piazza Universitá en het Piazza Stesicoro verder naar het noorden richting de Etna. De straat is in totaal ongeveer drie kilometer lang en er zijn bijna uitsluitend barokke gebouwen te vinden uit de achttiende eeuw. Dit heeft natuurlijk alles te maken met de grote aardbeving van 1693. Naast een toeristische attractie is de Via Etnea de belangrijkste winkelstraat van Catania. Een groot aantal bekende winkelketens zijn te vinden in deze straat afgewisseld door kleinere boetieks en winkeltjes. Enkele bekende bezienswaardigheden in de straat zijn de Basilica della Collegiata, het standbeeld van Bellini en het Romeinse amfitheater van Catania.

Bellini

Een van de beroemdste inwoners van de stad is de componist Bellini geweest. Vincenzo Bellini werd in 1801 in Catania geboren. Hij zou de stad verlaten om in Napels te gaan studeren. Hoewel hij slechts 34 jaar is geworden heeft hij tijdens zijn korte carrière toch tien opera’s geschreven. Veel van deze opera’s worden vandaag de dag nog opgevoerd. De componist werd oorspronkelijk in Parijs begraven op de begraafplaats Père-Lachaise. Zijn lichaam werd in 1876 echter overgebracht naar de kathedraal van Catania waar het zijn laatste rustplaats kreeg. Naast het graf in de kathedraal is er tevens een groot standbeeld van Bellini te vinden op het Piazza Stesicoro. Ook het Teatro Massimo Bellini is naar hem vernoemd.

Museo Diocesano Catania

Het bisschoppelijk museum van Catania is te vinden op de Piazza del Duomo in het historische centrum van de stad. In het museum zijn hoofdzakelijk religieuze relikwieën te bezichtigen uit het bisdom Catania. Het museum is onderverdeeld in verschillende categorieën. Zo is er bijvoorbeeld een kamer met zilverwerk, een kamer met gewaden en zijn er verschillende ruimtes met schilderijen te bewonderen. Een groot deel van de collectie van het museum komt uit de schatkamer van de kathedraal van Catania. Vanaf de terrassen van het museum op de vierde verdieping heb je een schitterend uitzicht op de Piazza del Duomo en andere delen van de stad.

Chiesa della Badia di Sant’Agata

De Chiesa della Badia di Sant’Agata is één van de mooiste voorbeelden van de Siciliaanse barok in Catania. De kerk is gebouwd in de achttiende eeuw ter vervanging van een klooster uit de zeventiende eeuw dat tijdens de aardbeving van 1693 verloren is gegaan. De Chiesa della Badia di Sant’Agata is ontworpen door de Italiaanse architect Giovanni Battista Vaccarini die ook verantwoordelijk was voor de Fontana dell’Elefante, de gevel van de kathedraal van Catania en het Palazzo degli Elefanti.
De kerk is te vinden aan de Via Vittorio Emanuele II en kijkt uit op de zijgevel van de Kathedraal van Catania. De kerk is op bepaalde momenten van de dag geopend voor het publiek. Deze openingstijden verschillen sterk per seizoen. Tijdens de mis is het niet toegestaan om de kerk als toerist te betreden.

Porta Uzeda

De Porta Uzeda is de poort die de historische binnenstad van Catania met de haven verbindt. De poort is gebouwd in barokke stijl net als alle andere gebouwen op het Piazza Duomo. Het gebruik van de zwarte lavasteen en de witte kalkstenen zorgt voor een bijzonder contrast. De poort is vernoemd naar Juan Francisco Pacheco, hertog van Uceda en Spaanse onderkoning van Sicilië. De Porta Garibaldi is de grootste, mooiste en bekendste poort van Catania, maar door de ligging van de Porta Uzeda is het waarschijnlijk wel de meest gefotografeerde.

De poort zit in de zestiende-eeuwse stadsmuur van Karel V en verbindt de Piazza del Duomo met de Via Dusmet.

Villa Cerami

Villa Cerami is te vinden aan het einde van de Via dei Crociferi en kijkt uit over de Via Penninello, de studentenstapstraat van Catania. Villa Cerami is lang de residentie van de familie Rosso di Cerami geweest, maar is vandaag de dag onderdeel van de Universiteit van Catania. Om precies te zijn: het is het hoofdgebouw van de rechtenfaculteit van Catania. Ondanks dat het gebouw onderdeel is geworden van de Universiteit zijn er nog behoorlijk wat authentieke details bewaard gebleven zoals de wapenschilden van de familie de Rosso. Meest indrukwekkende onderdelen van het gebouw zijn de imposante trap en de fraai aangelegde tuin. Jammer genoeg kun je Villa Cerami als niet-student niet bezoeken.

Giardino Pacini

Giardino Pacini is één van de oudste en belangrijkste openbare parken van Catania. Het park is te vinden tussen de haven en het historische centrum van Catania onder de Archi della Marina. Vanuit het park kun je via de Porta Uzeda het centrum binnenlopen. In het park komen de ouderen van de stad bijeen om bij te praten en een kaartje te leggen. De vele bankjes in het park, met name in de buurt van de fontein, zijn dan ook gevuld met bejaarden. In het park zijn enkele beelden te vinden. De bekendste is dat van de musicus en componist Giovanni Pacini naar wie het park vernoemd is.

Piazza del Duomo

Piazza del Duomo is het mooiste en belangrijkste plein van de stad Catania. Het vormt het hart van het historische centrum. Bijzonder aan dit plein is dat bijna alle gebouwen zijn gebouwd met lavastenen die afkomstig zijn van de Etna. Deze zwarte stenen geven het plein een bijzonder uiterlijk. Met name de combinatie met de witte kalksteen zorgt voor een prachtig contrast. Enkele van de belangrijkste gebouwen en bezienswaardigheden van de stad zoals de kathedraal van Catania, Palazzo degli Elefanti, Fontana dell’Elefante, Museo Diocesano Catania en de Fontana dell’Amenano zijn er te vinden. In de zomermaanden is het plein altijd gevuld met toeristen die zich aan de schoonheid van het Piazza del Duomo staan te vergapen. Het is tevens de plaats waar de toeristentreintjes en de hop-on-hop-off bussen vertrekken.