Altamura: de leeuwin van Puglia

Altamura ligt in het binnenland van Puglia, op de rand van het ruigere landschap van de Murge. Het is een kleine stad die vooral bekendstaat om haar kathedraal en haar eeuwenoude bakkerijen. In het historische centrum loop je door smalle straten met natuursteen, kleine pleinen en prachtig versierde gevels en portalen. De sfeer is minder toeristisch dan in de bekendere kustplaatsen, waardoor Altamura juist interessant is als je Puglia buiten de gebaande paden wilt zien.

De kathedraal van Altamura is een must tijdens je bezoek aan de stad. Rondom de kathedraal vind je een compact centrum waar je makkelijk een paar uur doorbrengt met wandelen, kerken bekijken en pauzeren op een terras. Altamura is daarnaast beroemd om Pane di Altamura, een brood met een beschermde herkomstbenaming. Je merkt dat meteen: de bakkerijen zijn hier een belangrijk onderdeel van de identiteit van de stad.

Altamura een leuke dagtrip vanuit Bari, Matera of Gravina in Puglia. Trek goede schoenen aan, want het centrum heeft hoogteverschil en kinderkopjes. Met de auto parkeer je het handigst net buiten de oudste straten en loop je vanaf daar het centrum in.



Kathedraal van Altamura & het museum

De kathedraal van Altamura (Cattedrale di Santa Maria Assunta) is het herkenningspunt van de stad en staat midden op Piazza Duomo. De kerk wordt vaak verbonden met keizer Frederik II en de middeleeuwse bloeiperiode van Altamura. Van buiten vallen de rijk bewerkte gevel, het grote roosvenster en de twee torens op, met een mix van romaanse en gotische vormen. Let ook op het hoofdportaal met beeldhouwwerk en details in de lokale natuursteen. Binnen is het ruim en rustiger, met een lang schip, stevige pijlers en zijkapellen. In de loop der eeuwen kwamen er altaren, schilderijen en barokke accenten bij.

Het bijbehorende museum zit in de Matronei, de oude vrouwenloges van de kathedraal. Je bezoekt er een compacte collectie religieuze kunst en kerkelijk erfgoed uit Altamura en de omgeving: schilderijen, beelden, zilverwerk, kazuifels en andere liturgische voorwerpen. Een extra plus is de ligging: vanuit de loges kijk je uit over het schip van de kerk en zie je details van dichtbij die je vanaf de vloer niet kunt zien.



Arco Basso

Arco Basso is een opvallend laag stenen boogje in het historische centrum van Altamura. De doorgang is zó laag (ongeveer 1,40 meter) dat de meeste mensen moeten bukken; je snapt meteen waarom het “basso” heet. De boog is middeleeuwse stadsstructuur en zou onderdeel zijn geweest van een verdedigings- of toegangspunt richting de oude wijk Santa Caterina. Tegenwoordig is het vooral een fotoplek en een geliefd onderdeel van een wandeling door de oude stad. Volgens een oude legende zouden stelletjes die samen hand in hand onder de poort doorgaan, voor altijd samenblijven.

Antico Forno Santa Caterina

Antico Forno Santa Caterina is een van de bekendste bakkerijen in Altamura en een goede plek om het traditionele brood van de stad te testen. Altamura staat al eeuwen bekend om grote, ronde broden die lang houdbaar zijn, met een dikke, donker gebakken korst en een stevige kruim. Binnen ruikt het zoals je hoopt dat een bakkerij ruikt: versgebakken brood. Behalve brood zijn er meestal ook focaccia, koekjes en andere lokale baksels, waardoor je makkelijk iets meeneemt voor onderweg. Ga bij voorkeur vroeg op de dag voor de meeste keuze en warm brood. In drukke periodes kan het snel vol staan, dus wat geduld helpt. Vraag simpelweg wat er net uit de oven komt; dat is meestal de beste keuze.

Strictula

Strictula – ook wel Stradina Stretta – is een piepklein steegje in het historische centrum van Altamura. De naam zegt eigenlijk alles: het is een strettoia, een doorgang tussen twee stenen muren die op het smalste punt maar ongeveer 40 tot 50 centimeter breed is. Je vindt ‘m in de buurt van Via Santa Caterina, langs een van de palazzi in de oude stad.

Museo dell’Uomo di Altamura

Museo dell’Uomo di Altamura ligt in het historische centrum, in Palazzo Baldassarre. Het museum draait om de prehistorie van de Alta Murgia en vooral om de ontdekking van de Uomo di Altamura: een neanderthalerskelet dat in 1993 is gevonden in de Grotta di Lamalunga. Het originele skelet blijft in de grot om het te beschermen; in het museum zie je daarom een 1:1-replica, aangevuld met uitleg, video’s en materiaal dat laat zien hoe onderzoekers zulke vondsten bestuderen. Het is geen groot museum, maar een leuk genoeg voor korte stop.

Tette delle Monache

De Tette delle Monache zijn een traditioneel gebakje uit Altamura. Het zijn luchtige, koepelvormige cakejes van pan di Spagna met boven op een klein puntje, waardoor ze hun opvallende naam hebben gekregen. Binnenin zitten ze meestal gevuld met crème (vaak chantilly of banketbakkersroom) en aan de buitenkant worden ze afgewerkt met poedersuiker. Volgens lokale overlevering zouden clarissen uit het klooster van Santa Chiara dit gebak al eeuwen geleden hebben gemaakt, al is de precieze oorsprong niet helemaal zeker. In andere plaatsen kom je vergelijkbare zoetigheden tegen onder namen als sospiri of sise; die kunnen qua afwerking verschillen. Het lekkerst zijn ze vers: koop ze bij voorkeur ’s ochtends en eet ze dezelfde dag.

Alles over Altamura