Florence: la bella

Florence is de hoofdstad en de grootste stad van de regio Toscane. Daarnaast is het de populairste toeristische bestemming in de regio. Ieder jaar komen er miljoenen toeristen naar de stad toe om er de vele kunstwerken en de schitterende architectuur met eigen ogen te aanschouwen. Veel van de grootste en bekendste kunstenaars uit de renaissance komen uit Florence of hebben een deel van hun leven hier doorgebracht. Veel van de rijkdom van Florence is te danken aan de familie de’Medici. Deze bijzonder rijke familie liet meerdere paleizen, kerken en musea in de stad bouwen. Later werden de kunstschatten van de familie door de laatste Medici, Anna Maria Luisa, aan de stad Florence geschonken. Mede hierdoor is Florence één van de rijkste steden ter wereld op het gebied van kunst en architectuur. Natuurlijk heeft de stad meer te bieden dan de vele hoogtepunten uit de renaissance maar het merendeel van de toeristen bezoekt de stad om zijn vele kunstschatten. Florence staat tevens bekend als een uitstekende winkelstad, alle grote merken zijn er te vinden. Dit aangevuld met leuke kleine en unieke winkeltjes maken van Florence een waar shopparadijs. Florence staat bekend om zijn leren schoenen, tassen en jassen. In het historische centrum van Florence zijn er tal van leuke en gezellige osteria’s, restaurants en eetcafeetjes te vinden. Natuurlijk zijn er in Florence genoeg ijssalons te vinden.

Meer over de stad lees je op Florence voor beginners.



Santa Maria del Fiore

De Santa Maria del Fiore, oftewel de dom van Florence, staat beter bekend als de Duomo. Niet verwonderlijk natuurlijk. Naast de prachtige marmeren façade is de koepel een van de opvallendste onderdelen van de kerk. De Santa Maria del Fiore is een van de grootste kathedralen van Europa. Aan alles in de kerk zie je de macht en rijkdom die Florence had in die tijd. Met de bouw van de kerk werd gestart in 1296. Diverse architecten werkten gedurende de bouwjaren aan het project. De bouw kwam meerdere malen stil te liggen. In 1436 werd de kerk ingewijd en in 1471 werd de bronzen bol op de lantaarn van de koepel geplaatst. De marmeren gevel die je nu ziet, is pas in de negentiende eeuw voltooid. Het ontwerp werd gemaakt door Arnolfo di Cambio en hij was de eerste bouwmeester van het project. Na zijn dood lag de bouw enkele jaren stil om weer opgepakt te worden door Giotto di Bondone. Zijn werk is vooral zichtbaar in de campanile naast de kathedraal. Het bekendste onderdeel van de kathedraal, de koepel, werd natuurlijk ontworpen door Brunelleschi.
santamariadelfiore-2
De koepel was een van de laatste onderdelen die werden voltooid aan de bouw. Gedurende de bouw werd het ontwerp ook diverse malen aangepast aan de smaak van die tijd. Hoewel de buitenkant van de kerk erg rijk versierd is met marmer, is de binnenkant van de kerk behoorlijk sober. De vloer en de beschilderde koepel van de kerk zijn de kleurrijkste delen. Buiten een aantal muurschilderingen is het een vrij sober gebouw. Bij een bezoek aan de kerk, dat overigens gratis is, dient men rekening te houden met de kleding. Te blote schouders of korte rokjes zijn niet toegestaan. Met een sjaal om dit te bedekken zijn de suppoosten meestal al tevreden.



Ponte Vecchio

De Ponte Vecchio is de beroemdste brug in Florence. De brug over de Arno trekt iedere dag vele toeristen. De brug is volledig bebouwd met kleine juwelenwinkeltjes. De hele brug schittert je van achter de etalages tegemoet. Al in de Romeinse tijd liep hier een brug over de Arno, maar de huidige stenen brug stamt uit 1345, nadat een overstroming de vorige brug had verwoest. Hij doorstond heel wat ontberingen. Ondanks overstromingen en de Tweede Wereldoorlog, waarin de Duitsers alle andere bruggen van Florence opbliezen, staat de brug nog steeds overeind. Oorspronkelijk waren er op de brug vooral slagers en leerlooiers te vinden. Zij konden vanaf de brug hun afval makkelijk de rivier in gooien. Pas aan het eind van de 16e eeuw wilde de familie Medici de brug wat opwaarderen en werden zij vervangen door goudsmeden en juweliers. Boven de brug loopt de Corridoio Vasariano. Deze gang was bedoeld voor de familie Medici. Zij konden, zonder de brug tussen het plebs te moeten oversteken, zo makkelijk van het Palazzo Vecchio naar het Palazzo Pitti komen. De gang loopt om de Mannellitoren heen. Deze toren werd in de middeleeuwen al gebouwd om de brug te verdedigen. De eigenaars van de toren weigerden deze af te breken ten gunste van de gang. Op de Ponte Vecchio zijn altijd veel toeristen te vinden, vooral rond het open stuk bij de buste van Benvenuto Cellini.

Palazzo Vecchio

Het Palazzo Vecchio is het bestuurscentrum van de stad Florence. Eeuwenlang werd de stadstaat vanuit dit paleis geregeerd en nog steeds gebruikt de stad Florence de Zaal van de Vijfhonderd voor officiële gelegenheden. Het paleis staat aan het Piazza della Signoria. Het paleis is prachtig. Je komt binnen via een sprookjesachtige binnenplaats. Eenmaal de trappen op kom je in prachtig gedecoreerde vertrekken. In de meeste kamers staan geen meubels meer. Dit is echter niet erg, aangezien het alleen maar af zou doen van het zicht op de muur- en plafondschilderingen. Die zijn namelijk echt prachtig. Naast de ruimtes zelf zijn er ook enkele museumstukken te bewonderen. Dantes dodenmasker staat opgesteld in een van de gangen en er zijn diverse kunstwerken te bewonderen.
palazzovecchio-2
Bijzonder ook is de kaartenkamer met oude kaarten en een antieke wereldbol. De Zaal van de Vijfhonderd is het indrukwekkendste vertrek. De wanddecoraties zijn van Vasari. Tegen de wanden zijn diverse beelden geplaatst; een van de beelden, de Genius van de Overwinning, is van Michelangelo. Onderdeel van het bezoek is ook het beklimmen van de toren van het paleis. Hier vanaf heb je een prachtig zicht op de stad. Via de Corridoio Vasariano konden de Medici zich verplaatsen van het Palazzo Vecchio naar het Palazzo Pitti.

Santa Croce

Santa Croce is één van de belangrijkste monumenten in Florence. Deze kerk herbergt naast vele kunstschatten ook de graven van verschillende beroemde Florentijnen. Dante heeft er een gedenkteken, en Galileo, Machiavelli, Michelangelo en Rossini liggen hier allemaal begraven.
santacroce
Bij de ingang van de met wit, groen en roze marmer beklede kerk staat ook een beeld van Dante Alighieri. Naast de prachtige kerk is er ook een klooster dat te bezoeken is. Hier zit ook de Scuola del Cuoio, een leerbewerkersschool die na de Tweede Wereldoorlog door de franciscanen werd opgezet. Een van de kapellen, de Pazzi-kapel van Brunelleschi, is een van de hoogtepunten uit de renaissancebouwkunst.

Baptisterium

Het Baptisterium is gelegen net naast de Duomo, de dom van Florence. Op de plaats waar het Baptisterium staat zijn resten van Romeinse gebouwen gevonden. Het huidige achthoekige gebouw dateert in de kern uit de elfde en twaalfde eeuw. Lange tijd was de doopvont een groot bad waarin men in zijn geheel werd ondergedompeld. De rijke gilde van de lakenhandelaars, de Arte di Calimala, betaalde eeuwenlang voor de verfraaiing van het baptisterium. Aan de buitenkant is het Baptisterium bekleed met hetzelfde wit en groen marmer als de kerk en de campanile. De deuren van het Baptisterium zijn erg opvallend. In diverse panelen vertellen ze het verhaal van Jezus Christus, van Johannes de Doper en verhalen uit het Oude Testament. De beroemdste zijn de oostelijke deuren van Lorenzo Ghiberti, die Michelangelo de Poort van het Paradijs zou hebben genoemd. Aan het gebouw hangen tegenwoordig kopieën; de originelen staan in het Museo dell’Opera del Duomo. Ook aan de binnenkant is het baptisterium erg mooi. Vooral het plafond is spectaculair. In mozaïek zijn hier diverse bijbelverhalen te bewonderen, met in het midden een groot Laatste Oordeel. De verhalen van Jozef, Jezus en Johannes de Doper komen in prachtige kleuren tot leven.

Piazzale Michelangelo

Piazzale Michelangelo ligt hoog boven de stad en is een prachtig uitzichtpunt. Het plein heeft een grote parkeerplaats waar met grote regelmaat bussen en auto’s vol toeristen stoppen om vanuit dit punt een foto te maken van de stad. Je kunt van hieruit dan ook echt alle mooie gebouwen van de stad Florence goed zien. Midden op het plein staat weer een replica van Michelangelo’s David. Deze keer uitgevoerd in brons. Je kunt het plein vrij simpel vanuit de stad bereiken via een serie lange trappen en paden, die vanaf het Piazza Giuseppe Poggi aan de Arno omhoog lopen. Een fikse klim, maar het uitzicht is het waard.

Het plein werd in 1869 aangelegd door architect Giuseppe Poggi, toen Florence korte tijd de hoofdstad van Italië was. Even verderop, nog iets hoger op de heuvel, ligt de romaanse kerk San Miniato al Monte, waar het uitzicht minstens zo mooi is en het een stuk rustiger is.

Corridoio Vasariano

De Corridoio Vasariano is een van de bijzonderste gangen ter wereld. Vroeger hingen er honderden schilderijen, waaronder een grote collectie zelfportretten. Na een lange restauratie is de gang sinds december 2024 weer open, nu zonder schilderijen, maar met prachtige doorkijkjes over de stad. De gang werd in 1565 gebouwd in opdracht van Cosimo de’ Medici I. Hij was het beu steeds tussen het gepeupel te moeten lopen op de Ponte Vecchio als hij van zijn Palazzo Pitti naar het Palazzo Vecchio liep. De gang werd ontworpen door Giorgio Vasari en is ongeveer 1 km lang. De gang loopt vanaf het Palazzo Vecchio door het Uffizi over de Ponte Vecchio langs de kerk Santa Felicita om te eindigen in het Palazzo Pitti. De gang maakt een klein omweggetje rondom de Mannellitoren. De familie Mannelli, die deze toren in bezit had, weigerde deze af te breken voor Cosimo de Medici. De gang is te bezoeken met een speciaal ticket in combinatie met een kaartje voor de Uffizi. Je moet vooraf reserveren en er mogen per keer maar kleine groepen in. Je loopt vanaf de Uffizi naar de Boboli-tuinen bij het Palazzo Pitti.

Museo Galileo

Een van de beroemdste inwoners van Florence is Galileo Galilei. Deze wiskundige, natuurkundige en astronoom, geboren in Pisa, is vooral bekend van zijn verbeterde versie van de telescoop en zijn verdediging van de theorie van Copernicus, die stelde dat de aarde om de zon draait en niet andersom. Dit gezichtspunt zorgde ervoor dat hij in conflict kwam met de kerk, die het werk van Copernicus in 1616 al had verboden. Ondanks zijn huisarrest slaagde hij erin een van zijn werken naar Nederland te laten smokkelen, waar het in 1638 in Leiden werd uitgegeven. Galileo stierf in Arcetri, net buiten Florence, en ligt begraven in de Santa Croce. Het Museo Galileo vertelt het verhaal van zijn leven en ontdekkingen. Er zijn diverse oude telescopen en wereldbollen te zien, waaronder twee telescopen die Galileo zelf maakte.

Campanile

De Campanile is de klokkentoren naast de Duomo. De toren wordt ook wel de toren van Giotto genoemd, naar de ontwerper Giotto di Bondone. De toren is bijna 85 meter hoog en je kunt tot helemaal in de top klimmen. Via 414 treden op kleine, nauwe trappetjes is dat een flinke klim.
campanila
Vanaf de toren heb je een prachtig uitzicht op het dak van de Duomo en diverse stukken van Florence. Net als de kerk zelf is de campanile uitgevoerd in groen, wit en roze marmer. Hij staat op enkele meters naast de dom. Volgens het oorspronkelijke ontwerp zou de toren nog een spits krijgen en flink hoger worden, maar dat is nooit uitgevoerd.

Plafonds van Florence

Wie last van zijn nek heeft, kan beter niet naar Florence gaan. Een groot deel van de tijd zal je namelijk je nek verrekken met het bekijken van de prachtige plafonds. In bijna alle paleizen, musea en kerken zijn deze prachtig gedecoreerd en gemaakt ook nog eens door beroemde schilders. Het mozaïekplafond in het baptisterium bijvoorbeeld is op zichzelf al een hele attractie en als je er voor zou gaan zitten kun je er uren naar kijken. Dat geldt ook voor de schildering van het Laatste Oordeel aan de binnenkant van de koepel van de Duomo, waar Vasari aan begon. Maar ook in de paleizen zijn de plafonds vaak fabelachtig mooi. Vaak zijn ze ingelegd met ingewikkelde houten patronen. Deze worden dan weer met goud en andere mooie kleuren geverfd. Erg kunstig zijn ook de beschilderde plafonds waarbij je als kunstenaar rekening moet houden met het afwijkende perspectief. Bij sommige lijkt het daadwerkelijk alsof engelen en andere wezens vanuit de hemel je aankijken.

Leren tassen

Overal waar je komt in Florence vind je de kraampjes met lederen tassen. Vooral rondom de Santa Croce zijn erg veel leerwinkels en leerkraampjes te vinden. Zelfs in het kloostercomplex van de kerk zit een leerbewerkersschool, de Scuola del Cuoio. De meeste winkels rondom de kerk hebben behoorlijk hoge prijzen. Wil je wat betaalbaarder winkelen dan kun je het beste terecht op de Mercato di San Lorenzo, bij de San Lorenzo kerk, of bij de Mercato Nuovo aan de Via Pellicceria. Hier staan marktkraampjes die leren tassen en jassen verkopen. Let op: veel tassen hebben geen prijs. Bij navraag wordt er al snel meer dan 50% van de prijs afgedaan. Afdingen is dus zeker een must. Bij veel kraampjes worden dezelfde producten verkocht. Bij diverse verkopers een prijs opvragen kan ook behoorlijk wat voordeel opleveren.

Galleria d’Arte Moderna

Hoewel het woordje modern in de naam zit, is de kunst die hier getoond wordt niet wat wij zouden verstaan onder moderne kunst. Voor de samenstellers van de collectie was het dat echter wel. In tegenstelling tot de overweldigende drukte aan schilderijen in de Galleria Palatina zijn de werken hier rustig en kalm gerangschikt. Het is bijna een verademing na de drukte van de andere galerij. De werken in deze galerij zijn voornamelijk van de tweede helft van de 18e eeuw, de 19e eeuw en de 20e eeuw. Er hangen veel werken van de Macchiaioli, de Toscaanse tegenhangers van de impressionisten, en er staan prachtige verfijnde beeldhouwwerken. Een van de beroemdste schilders in deze galerij is Pissarro. Elders in het Palazzo Pitti is ook de badkamer te bewonderen die voor Napoleon werd ingericht.

Natuurhistorisch museum

De kleine expositie van het museum voor geologie en paleontologie, onderdeel van het natuurhistorisch museum van Florence, is met de Firenzepas gratis te bezoeken. Je vindt dit museum vlakbij de botanische tuinen en het archeologisch museum. Hoewel het museum niet groot is, heeft het wel enkele spectaculaire skeletten van prehistorische diersoorten zoals mammoeten, sabeltandtijgers en prehistorische runderen. De neushoornschedel in het museum is ook prachtig en de skeletten van prehistorische vogels geven een mooi zicht op de nekwervels en de werking ervan.

Het natuurhistorisch museum van de universiteit van Florence is verspreid over meerdere locaties in de stad. Naast deze collectie horen bijvoorbeeld ook de botanische tuin en het zoölogisch museum La Specola erbij.

Zoölogisch museum

Het zoölogisch museum van Florence, La Specola, zal niet bij ieder hoog op zijn todo list staan. Toch is het voor mensen die een Firenzepas hebben een absolute aanrader. Ook dit museum is weer met deze pas gratis te bezoeken. In een monumentaal pand aan de Via Romana vind je dit museum. Het heeft geen grote collectie, maar is zeker goed voor een uurtje vertier. Naast de grote hoeveelheid diersoorten heeft dit museum ook een bijzondere collectie wassen beelden. Je dient er wel een stevige maag voor te hebben. In een van de expositieruimtes staan namelijk allerlei torso’s van was die op diverse wijze zijn opengewerkt zodat je goed alle organen kunt zien. Zo zijn alle stadia van de zwangerschap uitgebeeld en zie je prachtig hoe het darmstelsel van mensen eruit ziet. De beelden zijn echter behoorlijk echt waardoor het geheel toch een wat bloederige aanblik krijgt.

Poseren

In een stad als Florence, waar iedere straathoek een plaatje is, zie je overal mensen poseren. Er lopen dan ook duizenden amateurfotografen rond. Het is enorm vermakelijk al die fotografen en modellen gade te slaan en stiekem te bekijken. Sommigen pakken het reuze serieus aan, maar we hebben hier en daar toch ook wel heel wat vreemde poses voorbij zien komen. Geliefde plekken voor een geposeerde foto zijn de trappen van de Duomo en natuurlijk de Ponte Vecchio.

Wil je zelf een mooie foto zonder drukte op de achtergrond, ga dan vroeg in de ochtend op pad. Op het Piazzale Michelangelo heb je bovendien een prachtig uitzicht over de stad met de Duomo, wat een perfect decor is voor een foto. Ook de kades langs de Arno met zicht op de Ponte Vecchio zijn bij zonsondergang een geliefde plek om te poseren.

La Primavera

La Primavera is een van de beroemdste schilderijen in het Uffizi. Het is geschilderd door Botticelli en het is een allegorische voorstelling van de lente. La Primavera is een van de meest beroemde renaissancewerken. Volgens een veelgehoorde theorie werd het besteld als huwelijkscadeau door Lorenzo de’ Medici voor zijn neef Lorenzo di Pierfrancesco. Het is een van de eerste schilderijen waarbij vrouwen sensueel werden afgebeeld. Het hing dan ook in een vertrek naast de slaapkamer. Wat Botticelli precies bedoelde met het schilderij is niet helemaal duidelijk. Er zijn diverse figuren op afgebeeld die in principe niets samen hebben behalve dan dat ze op de een of andere manier te linken zijn aan de lente. Op het schilderij staat de godin Venus en haar zoontje Cupido. Zij staan in het midden. Helemaal links staat de Romeinse god Mercurius, te herkennen aan zijn slangenstaf. De drie dames zijn de drie gratiën. Aan de rechterkant vinden we de windgod Zephyrus, de nimf Chloris en de godin Flora. Het schilderij valt verder op door zijn vele soorten bloemen die allemaal tot in de prachtigste details zijn geschilderd. Je vindt het schilderij in dezelfde zaal als de Geboorte van Venus, ook van Botticelli.

Geboorte van Venus

De geboorte van Venus is een van de beroemdste voorbeelden van renaissancekunst. Het is een schilderij waarop de geboorte wordt gevierd van een heidense godin, die bovendien in al haar naakte schoonheid wordt getoond. Volgens de overlevering werd Venus geboren uit het schuim van de zee. Botticelli koos er echter voor haar te tonen wanneer ze op een schelp aankomt op het eiland Cyprus. Het werk hangt in het Uffizi en is een van de topstukken van het museum. In dezelfde zaal vindt men ook La Primavera van dezelfde schilder. Beide schilderijen werden gemaakt voor de familie Medici.

Links op het schilderij blazen de windgoden Zephyrus en Aura Venus naar de kust, rechts staat een nimf klaar om haar met een mantel te bedekken. Het werk is op doek geschilderd en niet op een houten paneel, wat in die tijd in Florence nog vrij ongebruikelijk was.

Piazza dei Ciompi

Het Piazza dei Ciompi ligt iets buiten het toeristische centrum om en is wellicht daarom juist zo leuk. Op het plein staat de Loggia del Pesce, de oude overdekte vismarkt die Vasari ontwierp en die hier in de twintigste eeuw werd herbouwd. Vis wordt er al lang niet meer verkocht, de overkapping dient nu ter bescherming van de daar aanwezige terrasjes. Het publiek in dit deel van Florence is erg jong en op de Piazza zit dan ook een erg leuke wijnbar en fijne cocktailbar. In de avonduren is het hier een komen en gaan van mensen die op stap gaan. Overdag stond er op het plein lange tijd een brocantemarkt, de Mercato delle Pulci. Die is enkele jaren geleden verhuisd naar het nabijgelegen Largo Annigoni, waar je nog steeds vooral oude spulletjes kunt kopen. Voor de liefhebbers van rommelmarkten is het leuk om een kijkje te nemen.

Osteria’s

Wie tussendoor een lichte snack wil of eens lekker wil lunchen kan terecht in de vele osteria’s. Deze zijn vooral gespecialiseerd in lokale lekkernijen. Ze verkopen er de heerlijkste lokale wijnen, kazen en vleeswaren. Vaak is er naast het eten daar ter plaatse ook de mogelijkheid er goede olijfolie, azijn en andere specialiteiten te kopen. Neem in de osteria’s vooral de proefplankjes. Hierbij kun je voor een schappelijke prijs een aantal heerlijkheden proeven en kennismaken met een diversiteit van smaken in de regio. Wij kregen op ons plankje een aantal hammen, salamisoorten, maar ook dun gesneden plakjes vetspek en een bijzondere worst gemaakt van vet en stierenballen. Als je niet zo avontuurlijk bent, kun je die er uiteraard uitlaten.

De Arno

De Arno is de rivier die Florence in tweeën deelt. Het gebied aan de andere kant van de Arno wordt ook wel Oltrarno genoemd, oftewel over de Arno. De beroemdste brug over de rivier is uiteraard de Ponte Vecchio. De Arno ontspringt op de berg Falterona in de Apennijnen. Onderweg naar beneden passeert hij naast Florence ook de stad Pisa. De Arno is over het algemeen een rustig kabbelende rivier waar studenten wat op roeien. Hij kan echter ook flink overstromen en binnen enkele uren aanzwellen tot een woeste stroom. De laatste keer dat dit op grote schaal gebeurde, in 1966, stond half Florence onder water en gingen vele kunstschatten in de modder van de rivier verloren.

Goud op de brug

Op de Ponte Vecchio vind je tientallen juwelierszaken. De hele brug is er werkelijk mee bezaaid. Van oorsprong was de brug een plaats voor slagers en leerlooiers. Die konden vanaf de brug namelijk makkelijk hun stinkende afval in de rivier werpen. In 1593 verbood groothertog Ferdinando I de’ Medici de slagers nog langer hun werk op de brug te doen. De Medici, die via de Corridoio Vasariano over de brug liepen, hadden vast last van de vieze lucht. In plaats daarvan werd het aanzien van de brug opgekrikt door de winkeltjes en werkplaatsen te verhuren aan edelsmeden. Midden op de brug staat een borstbeeld van de beroemdste Florentijnse goudsmid, Benvenuto Cellini. Nog steeds liggen er prachtige kettingen, oorbellen en ringen in de etalages. Er wordt door de toeristen vooral veel gekeken. Er zijn niet zo veel mensen die ook het geld hebben om hier daadwerkelijk iets te kopen. Souvenirtjes meenemen van deze brug is dan ook behoorlijk prijzig.

Santa Margherita dei Cerchi

De Santa Margherita dei Cerchi wordt ook wel de kerk van Dante genoemd. Je vindt dit kleine kerkje vlak bij het huis van Dante in Florence. Wie een gebroken hart heeft of een geheime liefde kan in deze kapel terecht. De kerk is eigenlijk gewijd aan de heilige Margaretha en was waarschijnlijk de locatie van Dantes huwelijk met Gemma Donati. Dante had echter een lang verloren liefde, Beatrice Portinari. Volgens de overleveringen is dit de plek waar zij elkaar voor het eerst zagen. Het was ook de kerk van haar familie en volgens de traditie is zij hier begraven. Een grafsteen in de kerk herinnert aan haar. In een mand naast een kaars bij het graf kunnen mensen hun liefdeswens kwijt. De hele dag door zie je dan ook vooral jonge mensen in deze kerk briefjes schrijven. Of het werkt weet niemand.

Loggia dei Lanzi

De Loggia dei Lanzi staat op het drukst bezochte plein van Florence, het Piazza della Signoria. De galerij werd tussen 1376 en 1382 gebouwd in opdracht van het stadsbestuur, als plek voor openbare ceremonies. De brede ronde bogen kondigen de renaissance al aan, de beelden in de loggia zijn geïnspireerd op thema’s uit de Griekse en Romeinse oudheid. De naam dankt de loggia aan de lansknechten, de Lanzi, die hier in de zestiende eeuw gelegerd waren. De beroemdste werken in de loggia zijn de Perseus met het hoofd van Medusa van Benvenuto Cellini, de Sabijnse maagdenroof en Hercules en de centaur Nessus van Giambologna. Veel van de beelden werden hier geplaatst in opdracht van de familie Medici. De loggia ligt naast het Palazzo Vecchio en de Uffizi en is dagelijks gratis te bezichtigen.

Toeristen

Florence is een echte toeristenstad. Gelukkig beperkt het zich wel tot de echte toeristische trekpleisters zoals de Ponte Vecchio en Piazza della Signoria. Wie wil, kan door even de kleine straatjes in te duiken ook heel handig de grote drukte vermijden. De hoeveelheid toeristische attracties is ook zo groot dat de grote stroom toeristen zich ook makkelijk verdeelt over de stad. Wil je een aantal highlights bezoeken dan doe je er goed aan vroeg op pad te gaan. Er kunnen bij een aantal plekken lange rijen zijn. Met een Firenzepas of een vooraf gereserveerd ticket ga je deze snel voorbij, anders is het wachten geblazen of vroeg uit bed. Geen zin om in de rij te wachten? Kies dan voor relatief minder toeristische trekpleisters zoals de San Lorenzo kerk met de Medicikapellen of het San Marcoklooster. Genoeg plekjes in Florence waar het ook stil en rustig kan zijn. De meeste toeristen bezoeken Florence in de zomermaanden. Het voor- en najaar zijn echter wat betreft aantallen toeristen een stuk prettiger.

Medicikapellen

De Medicikapellen, de Cappelle Medicee, zijn onderdeel van de San Lorenzokerk. De ingang zit echter aan de achterkant en men moet apart entree betalen voor de kapellen. Ze horen bij de parochiekerk van de Medici en geven goed weer hoe belangrijk de familie was. De grote kapel, de Cappella dei Principi, is prachtig gedecoreerd met veelkleurig marmer en halfedelstenen en heeft een majestueus uiterlijk.
kapeldmedici
In de Nieuwe Sacristie staan de praalgraven die Michelangelo voor de Medici maakte. De hertogen Lorenzo en Giuliano de’ Medici zijn afgebeeld als Romeinse veldheren en worden geflankeerd door allegorische figuren van de Dag, de Nacht, de Dageraad en de Schemering. Daarnaast zijn in de crypte ook diverse artefacten uit de kerk te bewonderen. Ook hier valt de rijkdom van de familie af te lezen.

Leonardo da Vinci Museum

Het Leonardo da Vinci museum is compleet gewijd aan een van de belangrijkste personages uit de Florentijnse geschiedenis. Leonardo da Vinci woonde en werkte in de stadstaat Florence. Hij is het schoolvoorbeeld van wat de Florentijnen een Uomo Universalis noemde. De renaissancemens die zich op meerdere gebieden ontwikkelde, werd zeer gewaardeerd. Leonardo Da Vinci was een getalenteerd schilder, uitvinder en wetenschapper. Het museum laat vooral zijn wetenschappelijke modellen zien. De expositie is opgebouwd rondom vijf thema’s. Er zijn oude mechanische modellen en de andere onderdelen zijn gegroepeerd rondom de vier elementen: vuur, water, lucht en aarde.

Veel van de modellen zijn op ware grootte nagebouwd aan de hand van de tekeningen uit zijn notitieboeken. Sommige mag je zelf aanraken en uitproberen, wat het museum ook voor kinderen leuk maakt.

Vasari

Giorgio Vasari is een van de beroemdste kunstenaars van Florence. Hij werd geboren in Arezzo en kwam als jongen naar Florence onder de bescherming van kardinaal Silvio Passerini. Hij werd een begenadigd schilder, architect en de eerste kunsthistoricus uit de geschiedenis. Zijn werk over Italiaanse schilders wordt tot op de dag van vandaag geraadpleegd door studenten van de kunstacademie. Le Vite, zoals het boek kortweg heet, beschrijft de levens van beroemde kunstenaars uit de geschiedenis en uit zijn eigen tijd. Ook Vasari zelf staat er in beschreven. In Florence zijn twee grote beroemde werken van hem te vinden. Vasari begon aan de beschildering van de binnenkant van de koepel van de Duomo. De dramatische schilderingen stellen het Laatste Oordeel voor en werden na zijn dood voltooid door Federico Zuccari. Het andere werk is ook te bewonderen in een van Florence grootste toeristische attracties. De Zaal van de Vijfhonderd in het Palazzo Vecchio is grotendeels door Vasari en zijn werkplaats beschilderd. Het plafond en de muren beelden scènes af uit de geschiedenis van Florence en het leven van Cosimo I.

De koetsjes van Florence

Je ziet ze rijden door heel Florence. De toeristische koetsjes. Het zijn een van de weinige voertuigen die overal in de stad, ook in de voetgangersgebieden, mogen komen. Een ritje brengt je langs alle bijzondere bezienswaardigheden in de binnenstad en kan behoorlijk aan de prijs zijn. Ook zit er nogal verschil in hoe de koetsier zijn paard behandelt. Her en der zagen we toch ook wat flink versleten paarden die eigenlijk zouden moeten gaan genieten van wat welverdiende rust. Wil je gebruikmaken van deze manier van vervoer, kijk dan goed naar de staat van het paard.

De koetsjes staan meestal te wachten op het Piazza della Signoria en bij de Duomo. Spreek vooraf duidelijk de prijs en de duur van de rit af, zodat je achteraf niet voor verrassingen komt te staan.

Piazza della Santissima Annunziata

Dit mooie plein kreeg zijn vorm vanaf 1419, toen Brunelleschi begon aan de zuilengalerij van het weeshuis. De zuilengalerij aan de overkant werd een eeuw later naar zijn voorbeeld gebouwd. De belangrijkste gebouwen aan het plein zijn de kerk Santissima Annunziata en het oude weeshuis, het Ospedale degli Innocenti. Op het plein staat een standbeeld van groothertog Ferdinando I de’ Medici, gemaakt door Giambologna en voltooid door zijn leerling Pietro Tacca. Het brons zou afkomstig zijn van buitgemaakte Turkse kanonnen. Op de achterkant van het beeld zijn diverse bijen aangebracht. Naast het beeld staan twee bronzen fonteinen van Pietro Tacca. Met enige regelmaat vinden er markten plaats op het plein.

Cappella dei Magi in Palazzo Medici Riccardi

De huiskapel van de familie de Medici in het Palazzo Medici Riccardi is een van de mooist gedecoreerde kapellen van Florence. De hele kapel is beschilderd met een fresco dat één grote voorstelling vormt. Rondkijkend is het alsof je een stripverhaal inloopt. Omdat de ruimte vrij klein is, lijkt het alsof je als het ware in de tekening staat. Wie vaak over de Renaissance gelezen heeft zal de tekening vast uit de boeken en schoolboeken herkennen. De voorstelling heeft als onderwerp de aanbidding der wijzen en is een processie die over drie muren heen loopt met als eindpunt het hoofdaltaar. In de processie zijn verschillende leden van de familie Medici terug te vinden, en ook de schilder zelf. De maker Benozzo Gozzoli heeft zichzelf tussen de stoet getekend. Deze schilder werkte ook mee aan de fresco’s in het klooster van San Marco en als assistent van Ghiberti aan de deuren van het Baptisterium. De fresco’s in het Palazzo zijn een van de mooiste en kleurrijkste van heel Florence.

Duomo

De koepel van de kathedraal van Florence is een attractie op zich. Hij heeft aan de binnenzijde een doorsnede van ruim 45 meter. Met de lantaarn erbij is de koepel ruim 114 meter hoog. Beklim je de koepel, dan bekijk je Florence vanaf grote hoogte. Naast de stad kijk je ook uit op de campanile. De koepel werd ontworpen door Brunelleschi en is nog altijd de grootste gemetselde koepel ter wereld. Brunelleschi week af van de normale bouwtechnieken en gebruikte een geheel eigen stijl. Hij keek hierbij naar de bouwers van het oude Rome.
duomo
De beklimming van de koepel is een behoorlijke klus. Maar liefst 463 treden brengen je naar de top. Uiteraard niet over prachtig gevormde traptreden. Nee, je wringt je door nauwe gangetjes over eeuwenoude trappetjes. De beklimming is dus bepaald niet voor mensen met een slechte conditie. Eenmaal boven aangekomen is het uitzicht over Florence de moeite absoluut waard. Vooral vroeg op de dag of aan het eind van de middag, als het licht zacht is, is het uitzicht spectaculair.

Piazza della Repubblica

Dit plein doet te midden van de kleine middeleeuwse straatjes wat modern aan. Het was dan ook onderdeel van een groot stadsvernieuwingsproject uit de 19e eeuw dat gelukkig, buiten dit plein, nooit doorgang heeft gevonden. De tekst op de triomfboog op het plein laat weinig te raden over de plannen van de projectontwikkelaars. Vrij vertaald staat er dat het oude stadscentrum van eeuwenlange ellende tot nieuw leven werd gebracht. Voor de bouw van het plein werd de oude markt, de Mercato Vecchio, gesloopt, samen met een flink aantal huizen en het oude getto. Door flink wat protesten, opdrogen van financiële middelen en angst voor de sloop van andere monumentale panden werden de plannen afgeblazen. Op het plein liggen enkele grote terrassen waar het op zonnige dagen goed toeven is. Een van de aan het plein gelegen cafés, Giubbe Rosse, was in de 19e en 20e eeuw zeer geliefd bij kunstenaars en schrijvers.

Palazzo Pitti

Het Palazzo Pitti is het paleis van de familie Medici dat gelegen is aan de andere zijde van de rivier de Arno. Het is verbonden met het Uffizi via de Corridoio Vasariano. Het paleis werd volgens de overlevering ontworpen door Brunelleschi en kwam in 1549 in bezit van de familie Medici. Een bezoek aan het paleis kent maar liefst zeven verschillende onderdelen. In het Museo dei Tesori Medicei, vroeger het Museo degli Argenti, vind je de prachtige schatten van de familie terug. Er zijn diverse bijzondere sieraden, allerlei gouden en zilveren altaarstukken en relikwiehouders. Je ziet hier de ene na de andere kamer vol met enorme rijkdom. Op de eerste verdieping kom je in de Galleria Palatina. Hier zijn prachtige renaissancewerken van diverse beroemde schilders te bewonderen.  Er hangen schilderijen van Titiaan, Rafaël en Botticelli.
palazzo-pitti
Aansluitend aan de galerij kom je in de Appartamenti Monumentali, waar je de oude vertrekken van de latere bewoners van het paleis kunt bekijken. De troonzaal en de slaapkamers van de koning en koningin zijn in hun oude luister te bewonderen. De Galleria d’Arte Moderna heeft een grote hoeveelheid beelden en schilderijen uit latere periodes. Vooral de 19e en het begin van de 20e eeuw zijn hier rijkelijk vertegenwoordigd. Er hangen prachtige werken van de Macchiaioli, de Toscaanse tegenhangers van de impressionisten. Ook de beelden in deze galerij zijn er prachtig. De kleinste expositie in het paleis is die in het Museo della Moda e del Costume. Hier zijn prachtige oude jurken te bewonderen. Uiteraard uit het verre verleden, maar ook uit de wat meer recente geschiedenis. Het laatste onderdeel van het bezoek bevindt zich buiten het paleis: de Boboli-tuinen. Hierin bevindt zich ook nog het porseleinmuseum.

Santa Maria Novella

De basiliek Santa Maria Novella is gelegen vlak bij het gelijknamige treinstation. De basiliek is een van de oudste kerken van de stad en heeft een eigen klooster. Naast een bezoek aan de kerk kan men ook het klooster en een kleine expositie bekijken. De kerk is rijk gedecoreerd met diverse prachtige kunstwerken, zoals het fresco van de Drie-eenheid van Masaccio en het grote houten kruis van Giotto. Diverse grote praalgraven sieren het middenschip van de kerk. In het klooster zijn de wanden versierd met fresco’s en muurschilderingen. Daarnaast zijn er in het klooster erg oude graven te vinden. Wil je het klooster naast de kerk bezoeken, dan dien je wel je tas in een kluisje te leggen.

Segway Florence

Wie Florence op een originele manier wil ontdekken, kan met een Segway en een gids een tour door de stad maken. Tijdens de tour kom je langs de bekendste en mooiste bezienswaardigheden terwijl een gids je er alles over vertelt. Enkele hoogtepunten van de tour zijn het Palazzo Vecchio, Piazzale degli Uffizi en het Piazza Santa Croce. Sommige aanbieders combineren de tour met een lunch of diner.
Voor een segwaytour geldt meestal een minimumleeftijd, dus kijk dat goed na als je met kinderen reist. Het dragen van makkelijke schoenen en kleding wordt aanbevolen.

Een korte instructie aan het begin van de tour is standaard, zodat je ook zonder ervaring snel leert hoe je de segway bestuurt. Omdat je met een segway sneller vooruitkomt dan te voet, zie je in een paar uur een groot deel van het historische centrum.

Palazzo Medici-Riccardi

Het Palazzo Medici-Riccardi is een van de voormalige paleizen van de familie Medici. Het paleis werd in de 15e eeuw gebouwd naar een ontwerp van Michelozzo en staat dicht bij de kerk San Lorenzo. Net zoals veel paleizen uit die tijd is het gebouwd rondom een centrale binnenplaats. In het paleis worden regelmatig tentoonstellingen gehouden. Daarnaast zijn de oude vertrekken van de familie te bewonderen gemeubileerd met oude meubels. Mooiste onderdelen van het paleis zijn de spiegelzaal en familiekapel. Deze spiegelzaal, in Italiaanse barokstijl, is zeer over de top gedecoreerd met goud, spiegels en muurschilderingen. Deze zaal is uit een wat later tijdstip uit de geschiedenis toen het paleis al in handen was van de familie Riccardi. De kapel van de familie Medici is klein maar erg mooi. Alle wanden rondom zijn rijkelijk beschilderd. Menigeen zal de plaatjes van de muurschildering herkennen uit zijn geschiedenisboek. Op de fresco’s van Benozzo Gozzoli zijn verschillende leden van de familie Medici te zien.

Piazza della Signoria

Piazza della Signoria is een van de drukste pleinen van Florence. Aan het plein liggen de Uffizi, het Palazzo Vecchio en de Loggia dei Lanzi. Het is er dus altijd een drukte van belang. Op het plein staat een enorme fontein van Neptunus, gemaakt door Bartolomeo Ammannati. Daarnaast zijn er diverse replica’s te vinden van renaissancebeelden. Een kopie van de David van Michelangelo kijkt vanaf de ingang van het Palazzo Vecchio uit over het plein. Ook in vroegere tijden was het plein een van de belangrijke centra van de stad. Executies van misdadigers werden meestal op dit plein uitgevoerd. Zo werd de monnik Savonarola hier in 1498 op de brandstapel gezet. Een ronde plaquette in de bestrating markeert de plek. Tegenwoordig zijn er vooral toeristen met flitsende camera’s die het plein bezetten.

Boboli-tuinen

De Boboli-tuinen zijn de paleistuinen van het Palazzo Pitti. Ze werden vanaf 1549 aangelegd voor Eleonora van Toledo, de vrouw van Cosimo I de’ Medici. De tuin heeft een zeer planmatige en geometrische opzet. Veel rechte lijnen, lanen en paden vormen het plan. De laantjes zijn omzoomd met taxusbomen. Andere delen worden weer begrensd door gesnoeide buxushagen. In de tuin staan diverse grote eiken en cipressen. Naast de planten zijn er enkele kunstwerken te bewonderen in de tuin. L’Isolotto, het eilandje met beelden rondom het water, de Neptunusvijver met enorme fontein en de Grotta Grande. Deze grot heeft een fantasierijk interieur, met stalagmieten en allerlei grillige dieren vormen. In de tuin komt ook duidelijk de hang naar de oudheid terug. De obelisk uit Egypte komt uit de tijd van Ramses II en het granieten bekken is afkomstig uit de Romeinse thermen van Caracalla. Het theater in de tuin is gevormd als Romeins circus. De familie Medici gebruikte dit om hun theatervoorstellingen te geven. De tuin wordt algemeen beschouwd als een van de mooiste voorbeelden van de Toscaanse tuinkunst.

Uffizi

Het Uffizi is een van de belangrijkste musea van Florence en van de wereld. Er zijn maar weinig plaatsen waar zo’n enorm grote verzameling van renaissancekunst te vinden is. Het Uffizi werd ontworpen door Vasari in opdracht van de familie Medici, oorspronkelijk als kantoorgebouw. De Medici breidden in de loop der tijd de collectie steeds verder uit. In 1737 schonk Anna Maria Luisa de’ Medici, de laatste van de familie, de werken aan de stad, op voorwaarde dat ze in Florence zouden blijven. In het Uffizi hangen beroemde werken van Botticelli, zoals de Primavera en de Geboorte van Venus. Maar je vindt er ook schilderijen van Leonardo da Vinci, Rafaël, Titiaan en vele andere renaissancekunstenaars.
uffizi-2
Daarnaast zijn er prachtige beeldhouwwerken, zoals een kopie van de beeldengroep van Laocoön, en is er een hele grote collectie Griekse en Romeinse beelden. Op de eerste verdieping is een aparte afdeling met buitenlandse kunst uit ongeveer dezelfde tijd. Hier hangen veel Hollandse en Vlaamse meesters zoals Rembrandt en Rubens. In het Uffizi is het altijd druk. Het is verstandig vooraf een kaartje online te kopen of met je Firenzecard het museum te bezoeken. Dit scheelt een behoorlijke hoeveelheid wachttijd.

Galleria dell’Accademia

Het beroemdste kunstwerk in dit museum is natuurlijk de David van Michelangelo. Het beeld staat hier prachtig in een eigen koepelvormige ruimte en maakt een behoorlijk grote indruk bij binnenkomst van de ruimte. De kunstacademie waar het museum zijn naam aan dankt, werd in 1563 onder andere door Vasari opgericht en was een van de eerste kunstacademies in Europa. De grote kunstwerken die hier zijn samengebracht dienden als inspiratiebron voor de studenten en als voorbeelden hoe het moest. Naast de David zijn er ook werken te bewonderen van Uccello en Botticelli en diverse anonieme middeleeuwse kunstenaars.  Er is ook een afdeling met oude muziekinstrumenten. De Galleria dell’Accademia is niet groot en kent altijd lange wachttijden. Ook hier geldt weer dat je er met de Firenzecard sneller binnen bent, of je bestelt vooraf je e-ticket. Dit scheelt erg veel wachttijd.

Museo Casa di Dante

Dante Alighieri is een van de beroemdste inwoners van Florence. De dichter werd vooral bekend door zijn Divina Commedia, oftewel de Goddelijke Komedie. In dit werk neemt de schrijver de lezer mee door de hel, het vagevuur en het paradijs. Het is een van de hoogtepunten in de wereldliteratuur. Dante bekleedde verschillende politieke functies in Florence, maar werd uiteindelijk verbannen uit de stad. Hij zou nooit meer terugkeren. Dante stierf in 1321 in Ravenna, waar hij ook begraven ligt. Het museum van Dante vertelt zijn levensverhaal en toont zijn belangrijkste werken. Het huis werd begin twintigste eeuw gebouwd op de plek waar vroeger het huis van Dante moet hebben gestaan.

Bargello

Het Bargello is de voormalige gevangenis en hoofdkwartier van de politie. Het gebouw was tot halverwege de 19e eeuw als zodanig in gebruik. Tot in de 18e eeuw werden er op de binnenplaats nog martelingen en executies uitgevoerd. Tegenwoordig heeft het Bargello een vredelievendere functie in de vorm van museum. Het museum richt zich voornamelijk op beeldhouwwerken uit de Renaissance. Er staan prachtige werken van Donatello en Michelangelo. Net als vele andere musea is dit museum met de Firenzecard gratis te bezoeken. Let wel op. Het museum heeft nogal grillige openingstijden en is op een aantal zon- en maandagen per maand gesloten. Kijk dus voor je gaat even goed naar de actuele openingstijden.

Orsanmichele

De Orsanmichele is een nogal vreemde kubus die ineens tussen de huizen van de smalle straatjes van Florence opdoemt. De vreemde vorm van de kerk heeft alles te maken met de bijzondere ontstaansgeschiedenis. De eerste kerk die hier namelijk stond werd afgebroken om een graanmarkt te verwezenlijken. Toen deze echter in 1304 door een brand werd verwoest, werd er een nieuw gebouw neergezet dat zowel de functie van markt als die van kerk combineerde. Binnen kun je in de pijlers nog de openingen zien van de stortkokers waarlangs het graan van de opslag boven naar beneden kwam. Ook de ronde bogen in de gevel waren vroeger zoals bij een markt opengewerkt en zijn pas later, toen het gebouw zijn functie als kerk volledig terugkreeg, dichtgemaakt. Aan de buitenkant van de kerk staan in nissen beelden van de beschermheiligen van de gilden, gemaakt door onder anderen Donatello, Ghiberti en Verrocchio. Het zijn tegenwoordig kopieën; de originelen worden binnen bewaard.

Biblioteca Medicea Laurenziana

Deze prachtige bibliotheek was uiteraard eigendom van de familie Medici. De bibliotheek ligt bij de San Lorenzokerk in het klooster van de kerk en werd ontworpen door Michelangelo, in opdracht van de Medici-paus Clemens VII. Via een prachtige brede trap kom je op de eerste verdieping bij de bibliotheek. De bibliotheek ligt op de eerste verdieping, boven de kloostergang. Hoewel de meeste bezittingen van de Medici zich kenmerken door grote versieringen en protserigheid is deze bibliotheek in vergelijking behoorlijk sober. De leeszaal met oude houten banken is weliswaar versierd, maar het bladgoud en marmer ontbreken. De collectie van de bibliotheek bevat antieke manuscripten en bijzondere handgemaakte uitvoeringen van bijvoorbeeld Dantes Goddelijke Komedie en de Bijbel. De familie Medici wilde met de bouw van de bibliotheek hun kennis etaleren.

Museo di San Marco

Het Museo di San Marco is een oud dominicanenklooster dat in de 13e eeuw werd opgericht. In de 15e eeuw werd het onder toezicht van Cosimo de Oudere verbouwd en werden de muren van het klooster prachtig versierd met fresco’s. Een bezoek aan dit museum bevat naast een bezoek aan de kerk ook een bezoek aan de slaapcellen van de monniken. Het zijn deze cellen die beschilderd zijn door Fra Angelico. Deze schilder heeft prachtige bijbelse scènes in de verschillende cellen geschilderd. Daarnaast kun je de cel van Savonarola bewonderen. Deze monnik was prior van het klooster, voordat hij uit de gratie viel bij de Florentijnse machthebbers. Het klooster heeft ook een bibliotheek, ontworpen door Michelozzo, die geldt als een van de eerste openbare bibliotheken van Europa.

De David

De David is het pronkstuk van de Galleria dell’Accademia. Het beeld werd gemaakt door Michelangelo en is erg indrukwekkend. Het beeld is volledig gemaakt uit marmer en ruim vijf meter hoog. Het stelt David voor die net zijn slinger over zijn schouder gooit. Het marmeren blok waaruit de David werd gehouwen, was al eerder bewerkt door andere beeldhouwers, onder wie Agostino di Duccio, die er een beeld uit wilden maken. Daardoor is het beeld vooral hoog, maar minder ruimtelijk diep. Het bovenlijf is ook iets groter in verhouding tot het onderlijf. De duidelijk zichtbare spieren en pezen maken het beeld een prachtig voorbeeld van renaissancekunst. Je kunt zien dat Michelangelo de Romeinse en Griekse beeldhouwwerken heeft bestudeerd alvorens deze David te maken.

Kopieën van het beeld vindt men op het uitzichtpunt van de stad, de Piazzale Michelangelo, en op het Piazza della Signoria voor het Palazzo Vecchio.

Firenzecard

De Firenzecard is een prachtige uitkomst voor wie een paar dagen naar Florence gaat en veel musea, kerken en andere bezienswaardigheden wil bekijken. De kaart is 72 uur geldig vanaf het eerste gebruik. Hoewel de pas behoorlijk prijzig is, haal je dit er bij een volle planning snel uit.  Met de pas heb je tot een groot aantal musea, palazzo’s en andere bezienswaardigheden eenmalig gratis toegang, inclusief de tijdelijke tentoonstellingen. Bijkomend voordeel van de kaart is dat je bij de populairste musea vooraf een tijdslot kunt reserveren, zodat je minder lang in de rij hoeft te staan.  Openbaar vervoer zit niet bij de kaart inbegrepen. Je koopt de Firenzecard via de officiële website. De kaart is ook digitaal beschikbaar in de app, zodat je hem gewoon op je telefoon bij je hebt. Kinderen tot 18 jaar die met een gezinslid met een Firenzecard reizen, mogen bij de deelnemende musea gratis naar binnen.

Museo della Moda e del Costume Palazzo Pitti

Dit museum, het Museo della Moda e del Costume, vind je in de Palazzina della Meridiana, een vleugel van het Palazzo Pitti. Het geeft je een beeld van de prachtige kostuums die de rijke adel en burgerij droegen vanaf de achttiende eeuw. De tentoonstelling geeft een goed beeld van de veranderingen van de mode en smaak van de dames aan het hof. Er zijn prachtige jurken te bewonderen die dikwijls rijkelijk versierd zijn. De jurken zijn tentoongesteld in enkele mooi gerenoveerde kamers. Een aantal Italiaanse couturiers heeft moderne interpretaties op de jurken gemaakt. Ook deze staan hier tentoongesteld.

Het was het eerste Italiaanse staatsmuseum dat volledig aan de geschiedenis van de mode werd gewijd. Naast jurken zijn er ook accessoires, schoenen en theaterkostuums te zien. De collectie wordt regelmatig gewisseld, omdat de kwetsbare stoffen niet te lang aan het licht mogen worden blootgesteld.

Galleria Palatina Palazzo Pitti

Er zijn maar weinig plekken op de wereld waar zo’n grote hoeveelheid renaissance- en barokkunst bij elkaar hangt als in deze galerij, de Galleria Palatina. De muren zijn er werkelijk van boven tot beneden behangen met prachtige schilderijen van grote meesters. In tegenstelling tot andere musea, waar de werken ruim uit elkaar hangen, was het hier juist de bedoeling zo veel mogelijk schilderijen in een ruimte te krijgen zodat de bezoeker overweldigd zou zijn door zo veel rijkdom en kunst. Dat doel van de groothertogen is aardig gelukt. Het zijn zo veel schilderijen dat je af en toe gewoon niet meer weet waar je moet kijken. Als klap op de vuurpijl zijn de ruimtes zelf ook nog eens rijkelijk gedecoreerd. Er hangen kunstwerken van grote namen zoals Rafaël en Titiaan.

Overdekte markten

Zoals in veel mediterrane landen is er ook in Florence natuurlijk een overdekte markt. Er zijn er in de stad zelfs meerdere te vinden. De grootste is de Mercato Centrale bij San Lorenzo. Voor echte culinaire liefhebbers is deze markt een lust voor het oog. Er worden prachtige Italiaanse producten verkocht zoals hammen, truffels en uiteenlopende soorten pasta. Mooie verse vissen en de heerlijkste wijnen worden in de marktkraampjes aangeprezen. Een andere overdekte markt is de Mercato di Sant’Ambrogio, waar vooral de Florentijnen zelf hun boodschappen doen. De grootste straatmarkt in Florence is de markt rond de San Lorenzo, met vooral leer, kleding en souvenirs. Wie op zoek is naar een souvenirtje gaat naar de Mercato Nuovo en liefhebbers van vlooienmarkten kunnen een kijkje nemen op de Mercato delle Pulci aan het Largo Annigoni. Hier zijn enkele vaste kraampjes met antieke snuisterijen.

Palazzo Strozzi

Dit grote paleis midden in de stad werd vanaf 1489 gebouwd in opdracht van de bankier Filippo Strozzi. Maar liefst 15 gebouwen moesten het veld ruimen voor deze grote vierkante kolos. Het werd gebouwd rondom een prachtige binnenplaats en stamt uit de 15e eeuw. Aan de buitenkant ziet het paleis er nog steeds zo uit als dat de architecten van toen het bedacht hadden. Benedetto da Maiano en Simone del Pollaiolo, bijgenaamd il Cronaca, werkten aan het paleis, mogelijk naar een ontwerp van Giuliano da Sangallo. Tegenwoordig heeft het zijn doel als paleis verloren. Het paleis werd volledig verbouwd aan de binnenkant en doet nu dienst als expositieruimte. Vele grote namen exposeerden al in dit paleis. Het zijn vooral belangrijke en invloedrijke kunstenaars die hier exposities hebben. Tijdens ons verblijf was het een overzichtstentoonstelling van Picasso. Een hele verademing na alle renaissancekunst.

Porta Romana

De Porta Romana is een van de oude stadspoorten van Florence. Je vindt deze in het stuk over de Arno achter de Boboli-tuinen. De poort werd in 1326 gebouwd als onderdeel van de stadsmuren en was de toegang voor wie vanuit Siena en Rome kwam. Naast de poort is nog een stuk van de oude stadsmuur bewaard gebleven, en de poort heeft nog altijd zijn imposante houten deuren. Op het plein voor de poort is nu een druk verkeersknooppunt. Vroeger werden op dit plein markten, kermissen en festiviteiten georganiseerd voor de omliggende dorpen. Een ervan was volgens de overlevering een huwelijksmarkt, waar de vrijgezelle dochters en zonen van de dorpen naartoe werden gebracht om een geschikte huwelijkskandidaat te vinden.

Scooters

Florence is een drukke stad, met heel veel nauwe straatjes. Het is niet ongebruikelijk dat het verkeer in de straten hartstikke vast staat. Daarbij komt dat je lang niet overal met de auto kan komen. Eenrichtingsverkeer en voetgangerszones maken de stad tot een lastig te nemen verkeersdrempel. De Florentijnen hebben hier echter een oplossing voor gevonden. Je ziet ze overal in de stad. Wat fietsen zijn voor Amsterdam is de scooter voor Florence. Wat minder goed voor de conditie, maar een snelle manier om overal in de stad te komen en de drukke verkeersopstoppingen te vermijden.

Wil je zelf ook op een scooter door Florence, dan kun je er bij verschillende verhuurbedrijven een huren. Let wel goed op: in een groot deel van het historische centrum geldt een beperkte verkeerszone, de ZTL, waar je zonder vergunning niet in mag. Overtredingen worden met camera’s vastgelegd en de boetes komen gewoon thuis op de mat.

Wijnluiken

Lopend door Florence kom je op sommige plaatsen ineens een soort kleine raampjes tegen in de muren gemetseld. Deze kleine raampjes, de buchette del vino, dienden vroeger voor de verkoop van wijn. Het waren een soort afhaalloketjes voor wijn. De rijke mensen die in de grote palazzo’s woonden hadden vaak op het platteland grote buitenhuizen met enorme wijngaarden. Deze wijngaarden leverden meer wijn dan dat de rijke heer en zijn gasten konden opdrinken. Commercieel als de Florentijnen waren ingesteld wisten ze met de restvoorraad wel raad. Die werd verkocht aan de minder welgestelde inwoners van de stad zonder eigen wijngaard. Om te voorkomen dat het arme plebs het Palazzo in moest om de wijn te kopen werden er een soort afhaalloketjes in de muren van de palazzo’s aangebracht. Hier konden de mensen van Florence dan hun wijn ophalen.

Bistecca alla fiorentina

Als je in Florence bent, moet je dit gerecht zeker proberen. De bistecca alla fiorentina is een T-bonesteak van ongeveer 1 kg. Hij wordt ook verkocht met een kiloprijs in de restaurants. In een goed restaurant krijg je het vlees vooraf te zien. De chefkok komt vooraf aan je tafel met de rauwe t-bone. Zo kun je zien of hij groot genoeg is en de kwaliteit met eigen ogen controleren. De t-bone wordt op een hoog vuur snel dichtgeschroeid en krijgt daardoor een heerlijke knapperige buitenkant en een mooie rode binnenkant, want traditioneel wordt hij rood (al sangue) geserveerd. Ook na de bereiding komt de chef weer de t-bone bij je aan tafel aansnijden. De t-bone wordt op smaak gebracht met peper, zout en olijfolie. Meer smaak heeft de t-bone ook niet nodig. Dit superieure stukje vlees van Chianina of Maremmana koeien heeft van zichzelf zoveel smaak dat veel opsmuk niet nodig is.

Badia Fiorentina

De Badia Fiorentina is de abdijkerk van de Monastieke Gemeenschappen van Jeruzalem. Het is een van de oudste kerken van Florence: de abdij werd al in 978 gesticht. Het is een relatief eenvoudige kerk met wel enkele grote kunstschatten. Er is een graftombe gemaakt door Mino da Fiesole en een prachtig altaarstuk van de hand van Filippino Lippi. Het kerkje is vooral bekend door Dante, die er vlakbij woonde en de klokken van de abdij in zijn Divina Commedia noemt. Nog steeds kun je er tijdens de diensten de monniken en zusters horen zingen.

Boven de abdij uit steekt de slanke, zeshoekige klokkentoren, een van de herkenningspunten in de skyline van Florence. Naast de kerk ligt de Chiostro degli Aranci, een kloostergang met fresco’s over het leven van de heilige Benedictus.

Museo Marino Marini

Marino Marini is een van de bekendste Italiaanse beeldhouwers van de twintigste eeuw. Zijn werk grijpt net als de renaissancekunstenaars terug op de oudheid. Hierbij had hij een voorliefde voor de Etruskische voorvaderen van de Romeinen. Zijn beelden hebben de Etrusken als inspiratiebron. Veelal stellen ze een ruiter met paard voor. Kenmerkend is de wat primitieve, abstracte vorm. Marino Marini wordt in de voormalige kerk San Pancrazio geëerd met een expositie van zijn standbeelden. Hij was dan ook als student aan de academie lange tijd inwoner van Florence.

In hetzelfde gebouw ligt ook de Cappella Rucellai, met het Heilig Graf dat Leon Battista Alberti in de vijftiende eeuw ontwierp. Een bezoek aan het museum is daardoor ook voor liefhebbers van renaissancekunst interessant.

Museo Novecento

Een fijne afwisseling tussen alle Renaissancekunst is het Museo Novecento. Hierin is de Italiaanse kunst van de twintigste eeuw vertegenwoordigd. Heel wat anders dus dan de mythische figuren uit de 15e eeuw. Het museum kent schilderijen, installaties, filmisch werk en nog veel meer. Het is een erg afwisselende collectie, waarbij je een goed beeld krijgt van de Italiaanse kunst van de vorige eeuw. Naast de vaste collectie zijn er regelmatig wisselende exposities. Je vindt het museum tegenover de Santa Maria Novella, in het voormalige Ospedale di San Paolo met zijn fraaie loggia.

Het museum werd in 2014 geopend. De basis van de collectie is de schenking van verzamelaar Alberto Della Ragione, met werk van onder anderen Giorgio Morandi, Giorgio de Chirico en Carlo Carrà.

Orto Botanico

Deze botanische tuin, ook wel Giardino dei Semplici genoemd, werd in 1545 opgericht in opdracht van, uiteraard, de familie Medici: groothertog Cosimo I. Zij waren niet alleen liefhebbers van de kunst, maar blijkbaar ook van de natuur. De botanische tuin was bedoeld als groeiplaats voor medicinale planten en is na die van Pisa en Padua de oudste botanische tuin ter wereld. De tuin is gelegen midden in de oude stad en is meer dan twee hectare groot. De bomen in de tuin zijn soms al eeuwen oud. De oudste, een taxus, werd zelfs al in 1720 geplant. In de collectie zijn buiten een aantal prachtige bomen ook bijzondere orchideeën. Naast de prachtige bomen en planten in de tuin is er ook een oude kas met tropische planten en worden er regelmatig bijzondere exposities gehouden.

Gucci museum

Het merk Gucci werd in 1921 in Florence opgericht door Guccio Gucci als merk voor koffers en lederwaren. Door het vakmanschap van Guccio werd het merk al snel populair bij de rijke Europeanen. De woelige tijden in het Europa van de vorige eeuw zorgden voor de nodige creativiteit bij het merk. Het gebrek aan grondstoffen na de Tweede Wereldoorlog zorgde bijvoorbeeld voor het gebruik van alternatieven zoals bamboe. Het museum heet tegenwoordig Palazzo Gucci en is gevestigd in het veertiende-eeuwse Palazzo della Mercanzia aan het Piazza della Signoria. Hier zijn de creatieve wonderstukjes van het merk terug te vinden. Er is uiteraard een grote hoeveelheid tassen te bewonderen, maar ook avondkleding, woonaccessoires en gebruiksitems van de grote ontwerper zelf. Voor wie graag een bijzonder souvenir wil meenemen, is er een winkel met bijzondere Guccicollecties. In hetzelfde gebouw zit ook de Gucci Osteria van topkok Massimo Bottura.

Winkelen in Florence

Wie gaat winkelen in Florence, heeft keuze uit vele winkels en stalletjes. De grote Italiaanse merken vind je rondom de Via de’ Tornabuoni. Naast de grote Italiaanse merken zijn hier ook Franse merken als Chanel te koop. Leuk om te windowshoppen of gewoon om ontzettend veel geld uit te geven. Goedkoper is de brocantemarkt. Voor brocante en andere oude snuisterijen moet je bij de vlooienmarkt aan het Largo Annigoni zijn, vlak bij het Piazza dei Ciompi. Hier kun je de echte kunst en kitsch vinden. Het kopen van tassen kun je eigenlijk wel overal in Florence, de meeste tassenwinkels vind je rondom de Santa Croce. Als het gaat om handgemaakte Italiaanse schoenen dan kun je weer terecht tegenover de San Lorenzo kerk. De meeste marktkraampjes met tassen vind je ook daar, bij de grote overdekte markt, de Mercato Centrale. Dit is ook een prima plaats als je op zoek bent naar Italiaanse kazen, worstjes, pasta’s en andere lekkernijen. In de oude binnenstad vind je verder leuke kleine winkels met allerhande producten. Het overgrote deel zijn modewinkels met prachtige Italiaanse kleding. Uiteraard ontbreken ook grote ketens zoals H&M en Zara niet.

Sabijnse maagdenroof

De Sabijnse maagdenroof is een beeld in de Loggia dei Lanzi. Het stelt twee mannen en één vrouw voor en werd gehouwen uit één blok marmer. Voor die tijd was dit behoorlijk uniek. Het is ook een van de eerste stukken die bedoeld zijn voor het midden van een ruimte. Je kan helemaal rondom het beeld heen lopen en de bedoeling is ook dat je het van alle kanten bekijkt. De voorstelling is geheel in renaissancestijl een mythe uit de Romeinse oudheid. Volgens de overlevering werd het tekort aan vrouwen in Rome kort na de stichting opgelost door de naburige Sabijnen uit te nodigen. Toen zij met hun vrouwen en kinderen waren aangekomen, werden de jonge vrouwen uit het gezelschap geroofd door de Romeinen en de mannen huiswaarts gestuurd. Het beeld laat een dame zien die wordt weggevoerd door haar belagers. De maker Giambologna maakte ook het beeld van Hercules en de centaur Nessus in dezelfde loggia. Anders dan zijn naam doet vermoeden, kwam deze beeldhouwer uit Vlaanderen: hij werd geboren in Douai als Jean de Boulogne.

Museo Stefano Bardini

Het museum Stefano Bardini vind je aan de andere kant van de Arno. Deze Stefano was een kunsthandelaar uit de 19e eeuw. Door zijn handen gingen vele renaissancekunstwerken uit Florence die inmiddels in de grote musea over heel de wereld hangen. De collectie die te bewonderen is in Florence zelf bestaat vooral uit religieuze kunst. Hij liet het museumgebouw zelf inrichten in een voormalig klooster. Op de heuvel erachter ligt Villa Bardini met zijn tuin, die ook van hem was. Veel van het werk kwam uit voormalige patriciërswoningen en oude kerken. Bardini hergebruikte bouwfragmenten zoals plafonds, deuren en schoorsteenmantels en redde ze zo van de sloop. Na zijn dood kwam het museum in handen van de stad Florence.

Archeologisch museum

Het Archeologisch museum van Florence is gelegen vlak bij het Piazza della Santissima Annunziata en is gehuisvest in een oud paleis, Palazzo della Crocetta. Het museum werd opgericht in 1870, toen Florence hoofdstad van het nieuwe Italië was, en herbergt kunst uit de Griekse en Romeinse oudheid en een grote collectie uit het oude Egypte. Vooral de collectie met kunstvoorwerpen van de Etrusken, de voorgangers van de Romeinen in deze streek, is indrukwekkend. Het bekendste stuk is de bronzen Chimaera van Arezzo. In de tuin van het museum staan enkele replica’s van Etruskische praalgraven. Deze zijn echter door de overstroming van 1966 en de storm in 2014 zwaar beschadigd.

Museo degli Innocenti

Dit museum is gehuisvest aan het Piazza della Santissima Annunziata, in een van de oudste weeshuizen van Europa. Het oude weeshuis is vernoemd naar de kindermoord door Herodes uit de bijbel. Bijzonder aan de gevel is de ruota. Dit was een draaibare constructie die gebruikt kon worden om anoniem baby’s ten vondeling te leggen. Moeders legden de baby in de ruota en konden aan een bel trekken. Aan de binnenzijde werd de constructie dan omgedraaid en de baby was in het weeshuis. De gevel van het weeshuis is ontworpen en versierd door Brunelleschi en Andrea della Robbia. Ook aan de binnenkant van het weeshuis zijn diverse prachtige fresco’s en schilderingen te vinden. Ook op de binnenplaats is een prachtig gedecoreerde gevel te zien. Het weeshuis telt als een architectonisch hoogstandje uit de Renaissance. Tegenwoordig is het weeshuis een klein museum met renaissancewerken.

Trap van Michelangelo

De bibliotheek van de Medici is te betreden via een bijzondere trap die ontworpen is door Michelangelo. Deze bijzondere trap is een van de meest moderne ontwerpen die Michelangelo ooit gemaakt heeft. De trap is gemaakt van pietra serena, een grijze zandsteen, en heeft bijzondere zachte ronde vormen. De basis heeft drie aparte trappen die halverwege samen komen in een brede trap. De traptreden zijn vrij laag en werken daardoor mee aan de zachte vormen van de trap. De trap heeft verder weinig versieringen, maar is vooral mooi door zijn eenvoudige ronde vorm. De trap werd in 1559 naar het ontwerp van Michelangelo gebouwd door Bartolomeo Ammannati.

De trap staat in de vestibule van de Biblioteca Medicea Laurenziana, naast de San Lorenzo. De hoge ruimte met zijn blinde vensters en zuilen die half in de muur verzonken zijn, is net zo bijzonder als de trap zelf.

San Lorenzo

De San Lorenzo is de parochiekerk van de Medici. De kerk heeft een bijzondere ruige façade. Je kijkt namelijk tegen een soort bakstenen muur aan. Ontwerper Brunelleschi stierf voordat hij aan het ontwerp toe kon komen. Hierna liep het helemaal verkeerd. Er werden diverse ontwerpen gemaakt voor de voorkant, onder meer door Michelangelo, en er werd zelfs al gestart met de voltooiing, maar financiële problemen, meningsverschillen tussen opdrachtgevers en kunstenaars zorgden ervoor dat de gevel nooit werd voltooid.
sanlorenzo
De binnenkant van de kerk is ondanks de gevel zeer de moeite waard. De kerk is prachtig gedecoreerd met bijzondere kunstwerken. De beschildering van de koepel is fabelachtig mooi. Kunstenaars als Donatello, Brunelleschi, Michelangelo en Bronzino hebben aan de kunst in de kerk gewerkt. Bij een bezoek aan de kerk krijg je het schip, de oude sacristie en de kansels van Donatello te zien. Wil je ook de bibliotheek en Medicikapellen zien dan dien je daarvoor apart te betalen. De ingangen hiervan liggen ook op andere plaatsen.

Gelato

Net als elders in Italië kun je ook in Florence heerlijk ijs eten. Op diverse plaatsen in de stad zijn bijzondere ijssalons te vinden met speciaal ambachtelijk gemaakt ijs. Hierbij wordt veelal gebruik gemaakt van natuurlijke ingrediënten en verse producten. Eigenlijk was het doel om voor onze lezers de beste ijssalon in Florence te vinden. Maar na vier dagen van intensief marktonderzoek kwamen we maar moeilijk tot een eenduidige conclusie. Zo veel lekkere smaken, zoveel lekkere ijsjes. Het was echt te lastig. Iedere keer als we dachten de topper te hebben gevonden, ontdekten we elders toch weer andere lekkere smaken en ijsjes. Kortom, ga zelf op pad en proef. Een gouden tip hebben we wel: vermijd de salons met veel chemische kleurtjes in de koeling. Ervaring leert dat dit niet de beste smaak oplevert.

Alles over Florence


Top 10 bezienswaardigheden

Top 10 bezienswaardighedenDe meest interessante bezienswaardigheden van Florence vind je in een handig overzicht met alle Florence hoogtepunten:
de top 10 bezienswaardigheden van Florence